National and Kapodistrian University of Athens
Συνεργατικές πρακτικές εκπαιδευτικών, ειδικών επαγγελματιών και γονέων στο πλαίσιο της γενικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης: ο ρόλος της συνεργασίας στην ενταξιακή εκπαίδευση.
Abstract
dc:descriptionΤο περιεχόμενο της παρούσας ερευνητικής εργασίας σχετίζεται με τις συνεργατικές πρακτικές που λαμβάνουν χώρα μεταξύ των πιθανών εμπλεκομένων σε μια τέτοιου είδους συνθήκη. Η συγκεκριμένη έρευνα μελετά ολιστικά και σε βάθος το περιεχόμενο της συνεργασίας μεταξύ της γενικής εκπαιδευτικού, της εκπαιδευτικού παράλληλης στήριξης, των ειδικών επαγγελματιών, του ειδικού παιδαγωγού που παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα και των γονέων ενός παιδιού με αναπηρία, που φοιτά σε γενικό σχολείο με υποστήριξη παράλληλης στήριξης και παρακολουθεί πρόγραμμα θεραπευτικής παρέμβασης σε κέντρο ειδικής αγωγής. Είναι δεδομένο το γεγονός ότι η συνεργασία είναι μια πολύπλοκη και δύσκολη συνθήκη, τόσο αναφορικά με το περιεχόμενο της, όσο και με τους τρόπους με τους οποίους υλοποιείται. Λαμβάνοντας ως αφετηρία τα παραπάνω, αλλά και το θεωρητικό πλαίσιο της ενταξιακής εκπαίδευσης, τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις της αναπηρίας και της συνεργασίας, τις μορφές των συνεργατικών πρακτικών, τον διαφοροποιημένο ρόλο των συμμετεχόντων, την εκπαιδευτική πολιτική αναφορικά με τη συνεργασία, καθώς και τις προηγούμενες έρευνες, η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στις συνεργατικές πρακτικές εκπαιδευτικών, ειδικών επαγγελματιών και γονέων στο πλαίσιο της γενικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επίσης, ερευνά ποιος είναι ο ρόλος της συνεργασίας στην προώθηση της ενταξιακής εκπαίδευσης. Απώτερος στόχος της έρευνας είναι να διασαφηνιστεί με ποιο τρόπο οι ερωτώμενοι προσεγγίζουν εννοιολογικά τους όρους «ενταξιακή εκπαίδευση», «παράλληλη στήριξη», «αναπηρία» και «συνεργασία». Επίσης, διερευνώνται οι απόψεις των συμμετεχόντων για την εκπαιδευτική πολιτική στην Ελλάδα αναφορικά με την προώθηση της συνεργασίας, αλλά και παραθέτουν τους εμπειρίες τους από τις συνεργατικές πρακτικές; Τέλος, αναφέρονται στις προκλήσεις και τα εμπόδια που συναντούν κατά τη συνεργασία. Η έρευνα διεξάγεται στην εκπαιδευτική βαθμίδα του δημοτικού, όπου φοιτά το παιδί με αναπηρία. Συνολικά συμμετείχαν έντεκα (11) άτομα εκ των οποίων δύο γονείς, μία γενική εκπαιδευτικός, μία εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης, ένας ειδικός παιδαγωγός που παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα κατ’ οίκον και έξι ειδικοί επαγγελματίες που εργάζονται στο ιδιωτικό κέντρο ειδικής αγωγής. Στην παρούσα ποιοτική έρευνα χρησιμοποιήθηκε, ως ερευνητικό εργαλείο, η ημιδομημένη συνέντευξη, η δομημένη συνέντευξη, καθώς και το εργαλείο του ημερολογίου. Κατασκευάστηκαν, αντίστοιχα, διαφοροποιημένοι οδηγοί για τις ημιδομημένες και δομημένες συνεντεύξεις. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την ερμηνεία των ευρημάτων είναι η θεματική ανάλυση περιεχομένου. Από τα βασικά ευρήματα της μελέτης είναι η ταύτιση της ενταξιακής εκπαίδευσης με την ειδική εκπαίδευση. Επίσης, η εσφαλμένη και ασαφής άποψη για την έννοια της ένταξης, είναι έκδηλη στο δείγμα, καθώς φαίνεται να μην έχει συνειδητοποιήσει το νόημα, το περιεχόμενο και τις αντιλήψεις που τη διακατέχουν, ταυτίζοντάς την με την έννοια της αναπηρίας. Πρέπει να αναφέρουμε, ακόμα, ότι οι απόψεις τους φαίνεται να επηρεάζονται από το κλινικό μοντέλο προσέγγισης της αναπηρίας και προσδίδουν στο θεσμό της παράλληλης στήριξης ένα εξατομικευμένο και βοηθητικό χαρακτήρα, που έχει ως στόχο την στήριξη ενός μαθητή με αναπηρία. Επιπλέον, αναφορικά με την εκπαιδευτική πολιτική που ασκείται στο επίπεδο των συνεργατικών πρακτικών παρατηρείται ελλιπής ενημέρωση. Επιπροσθέτως, ενώ οι συμμετέχοντες προέβαλαν ένα διαπραγματευτικό μοντέλο συνεργασίας, εντούτοις μέσα από το λόγο της πρακτικής τους διαφάνηκε ότι ο τρόπος που σκέφτονται για την αναπηρία και την ένταξη επηρεάζει και τον τρόπο που συνεργάζονται. Με άλλα λόγια, υφίστανται τυπικές ιεραρχικές συνεργατικές σχέσεις, όπου ένας συμμετέχων επηρεασμένος από την αυθεντία του υπερισχύει των υπολοίπων. Εν κατακλείδι, στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη, οι ειδικοί επαγγελματίες επικρατούν στον τομέα της συνεργασίας καταστέλλοντας τις φωνές των υπόλοιπων συμμετεχόντων. Η κλινική διάσταση που προσδίδουν όλοι οι συμμετέχοντες σε όλες τις πτυχές της συνεργασίας καθιστά λογικό το ότι θεωρούν την αναπηρία ως κυριότερο εμπόδιο που δύναται να επηρεάσει την οικογένεια του ανάπηρου ατόμου, τις αντιλήψεις και προσδοκίες που φέρει αυτή, αλλά και τη ζωή του ίδιου του ατόμου. Η επικέντρωση στην αναπηρία είναι διάχυτη σε όλο το φάσμα των συνεργατικών πρακτικών, που παρουσιάστηκαν στη συγκεκριμένη ερευνητική μελέτη.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τολόγλου Μενελία-Μαρία
- Tologlou Menelia-Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2024256