Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η διαδικασία διευθέτησης διαφορών στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού

Abstract

dc:description

Από τους πρωταρχικούς στόχους της Πολιτικής Ανταγωνισμού ,τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τις επιμέρους Αρχές Ανταγωνισμού των κρατών –μελών , όσο και στην Αμερική είναι η καταπολέμηση συμπεριφορών και πρακτικών επιχειρήσεων που στοχεύουν (κυρίως) δια μέσου των συμπράξεων ή εναρμονισμένων πρακτικών τους, στην εκμετάλλευση δημιουργία ή και ενδυνάμωση της μονοπωλιακής τους δύναμης. Για την καταπολέμηση των οριζοντίων συμπράξεων ,οι αρχές ανταγωνισμού στοχεύουν στον αποτελεσματικό εντοπισμό τους ,αλλά και την διευκόλυνση της αποδεικτικής διαδικασίας θεμελίωσης της παράβασης που θα επιτρέπει την επιβολή των εφαρμοστέων κανόνων, η οποία και θα πρέπει να τηρείται αυστηρώς. Στην παρούσα διπλωματική εξετάζεται η διαδικασία διευθέτησης διαφορών ,ως θεσμός διαπραγμάτευσης που έλκει την καταγωγή του από την Αμερικανική ποινική νομοθεσία και τον θεσμό του Plea Bargaining και έρχεται να συμπληρώσει το νομικό οπλοστάσιο των αρχών ανταγωνισμού στην Ευρώπη όπου ο θεσμός υιοθετείται από την Επιτροπή με την Ανακοίνωση EEC 167/01 της 02.07.2008 και την Ελλάδα , που υιοθέτησε την διευθέτηση διαφορών προσφάτως το με την Απόφαση ΕΑ 628/2016 της 18.07.2016. Η διευθέτηση διαφορών συνίσταται στην έκδοση απόφασης διαπίστωσης και παύσης της παράβασης κατά τα άρθρα 7 ή/και 23 του κανονισμού 1/2003,σε περιπτώσεις οριζοντίων συμπράξεων μέσω μιας απλοποιημένης διαδικασίας κατά την οποία οι συμμετέχουσες επιχειρήσεις παραδέχονται ανεπιφύλακτα την ενοχή τους και την απορρέουσα εξ΄αυτής ευθύνη, παραιτούμενες (ολικά ή μερικά) από ορισμένα δικονομικά τους δικαιώματα (δικαίωμα πρόσβασης στον φάκελο της υπόθεσης, δικαίωμα ακρόασης, δικαίωμα μη αυτοενοχοποίησης, κτλ) με αντάλλαγμα την μείωση του επαπειλούμενου προστίμου κατά 10% (15% κατά την απόφαση της ΕΑ) και την άρση του αξιόποινου χαρακτήρα της πράξης για τους μετέχοντες στην σύμπραξη, εάν το εφαρμοστέο δίκαιο προβλέπει ποινικές κυρώσεις. Κύρια στόχευση του μηχανισμού της διευθέτησης είναι να αποτελέσει εργαλείο διαδικαστικής αποτελεσματικότητας ,επιτρέποντας στην εκάστοτε αρχή ανταγωνισμού να εξετάσει περισσότερες υποθέσεις, με τους ίδιους πόρους και λιγότερη διοικητική επιβάρυνση , ενισχύοντας συγχρόνως την αποτρεπτικότητα της δράσης της και εκπληρώνοντας τους σκοπούς της γενικής και ειδικής πρόληψης. Γεννώνται όμως και ερωτήματα δικαιοηθικού χαρακτήρα· θα πρέπει οι επιχειρήσεις που μετέχουν σε αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές να ανταμείβονται επειδή συνεργάζονται με τις αρχές ανταγωνισμού υπό το φόβο κυρώσεων και με θέλγητρο τον περιορισμό αυτών των κυρώσεων ; επιτυγχάνεται έτσι το αποτρεπτικό αποτελέσματα της κύρωσης ώστε να εξυπηρετούνται οι σκοποί της γενικής και ειδικής πρόληψης; Οι απαντήσεις στους ανωτέρω προβληματισμούς καταδεικνύουν εάν ο θεσμός της διαπραγμάτευσης είναι επιζήμιος ή αν αντίθετα εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Εξετάζεται περαιτέρω η νομική φύση των συμφωνιών διευθέτησης και κατά πόσο η διαπραγμάτευση με την αρχή ανταγωνισμού αποτελεί έκφραση της ιδιωτικής αυτονομίας ενός υποκειμένου της αγοράς ικανού να σχηματίζει ορθολογικά και να πραγματώνει αυτόνομα τις δικαιοπρακτικές του αποφάσεις αλλά και οι λόγοι που κατέστησαν αναγκαίο τον θεσμό της διευθέτησης σε Ευρώπη και Ελλάδα , ενώ επιχειρείται η συστηματική σύγκριση του Ευρωπαϊκού και Ελληνικού θεσμού τόσο ως προς την ταυτότητα ή όχι των λόγων υιοθέτησης του , όσο και ως προς την διαδικασία διευθέτησης με τον αντίστοιχο θεσμό που εφαρμόζει η Αμερικανική αρχή ανταγωνισμού . Ειδικά θα μας απασχολήσει η νομιμότητα παραίτησης από τα δικαιώματα άμυνας των εμπλεκομένων επιχειρήσεων που αποτελεί προαπαιτούμενο για την συμμετοχή στην σύναψη συμφωνιών διακανονισμού, αλλά και οι δικονομικές εγγυήσεις που δεν θίγονται από την παραίτηση αυτή καθώς και ο δικαστικός έλεγχος των συμφωνιών διευθέτησης, που διαφοροποιείται ως προς το είδος και το χρονικό σημείο του, εξηγούμενη η διαφοροποίηση αυτή από τον ρόλο του δικαστικού οργάνου σε Αμερική και Ευρώπη/Ελλάδα. Μέσα στα πλαίσια αυτά θα ασχοληθούμε με το αν παρέχεται ασφάλεια δικαίου στην διαδικασία διευθέτησης διαφορών και θα αναδειχθούν οι ανεπάρκειες του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου. Πόσο εύκολα μια επιχείρηση θα αποφασίσει να διευθετήσει μια υπόθεση παραδεχόμενη την ενοχή της ; τι συμβαίνει στις υβριδικές υποθέσεις ; Για να προσεγγίσουμε τα ερωτήματα αυτά, θα εξετάσουμε τις δυσχέρειες που προκύπτουν από την δυνατότητα κίνησης παράλληλων διαδικασιών από τις αρχές ανταγωνισμού εντός και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, την δυνατότητα επιτάχυνσης των αγωγών αποζημίωσης από τους ζημιωθέντες που ευνοούνται από τα τεκμήρια της προσφάτως υιοθετηθείσας οδηγίας 2014/104, αλλά και αντίστροφα το ισχυρό πλέγμα προστασίας των εμπλεκομένων στην διευθέτηση επιχειρήσεων ως προς την διαχείριση των αποδεικτικών στοιχείων που έρχονται σε γνώση των αρχών ανταγωνισμού και την πρόσβαση των μερών και τρίτων σε αυτά. Είναι η διευθέτηση πανάκεια ή κάθε φορά οι επιχειρήσεις κρίνουν ad hoc ; Παράλληλα εξετάζεται αν η διαδικασία διευθέτησης διαφορών έρχεται να καλύψει κάποιο υπάρχον κενό στο νομικό μας σύστημα και ποια η σχέση της με τους άλλους θεσμοθετημένους θεσμούς διαπραγμάτευσης , ήτοι την επιείκεια και τις δεσμεύσεις. Μέσα από την παρουσίαση πρόσφατων ερευνητικών δεδομένων, αναζητείται η αποτελεσματικότητα της σε συνάρτηση με την βέλτιστη ανταμοιβή των επιχειρήσεων, την επίδραση της στον αποτρεπτικό χαρακτήρα της κύρωσης ,την μείωση της διάρκειας των ερευνών της Επιτροπής ανταγωνισμού και την μείωση των προσφυγών κατά των αποφάσεων της, που δυνητικά επιταχύνουν την έκδοση απόφασης της αρχής ανταγωνισμού , ώστε να απαντηθεί το ερώτημα αν πράγματι ο Ευρωπαϊκός θεσμός υπήρξε επιτυχής .

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σαραντάρη Χαρίκλεια
  • Sarantari Charikleia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2073306

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σαραντάρη Χαρίκλεια; Sarantari Charikleia. Η διαδικασία διευθέτησης διαφορών στο δίκαιο του ελεύθερου ανταγωνισμού. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2073306