Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Αίμη και αιμοσφαιρινοπάθειες

Abstract

dc:description

Οι αιμοσφαιρινοπάθειες είναι από τις πιο κοινές γενετικές ασθένειες παγκοσμίως, με τα άτομα με καταγωγή από τροπικές χώρες να βρίσκονται περισσότερο σε κίνδυνο. Οι διαταραχές της σύνθεσης της αιμοσφαιρίνης (θαλασσαιμία) και της δομής (δρεπανοκυτταρική αναιμία) ήταν ανάμεσα στις πρώτες γενετικές ασθένειες που ταυτοποιήθηκαν και διερευνήθηκαν κατά τα τελευταία 40 χρόνια. Η λεπτομερής ανάλυση των γονιδίων των σφαιρινών έχει καθιερώσει πολλές από τις βασικές αρχές της μοριακής γενετικής. Υπό αυτό το πρίσμα, η παρούσα διπλωματική εργασία θα επικεντρωθεί στη διερεύνηση μηχανισμών έκφρασης των γονιδίων των σφαιρινών. Αρχικά, θα γίνει αναφορά στη δομή και λειτουργία της αιμοσφαιρίνης, στην παραγωγή των ερυθρών καθώς και τις διαφορές στην σύνθεση των αιμοσφαιρινικών αλυσίδων κατά τα στάδια της αναπτυξιακής πορείας του ανθρώπου. Στη συνέχεια, η εργασία θα εστιάσει στη δομή και οργάνωση των γονιδίων των σφαιρινών και των ρυθμιστικών στοιχείων που διέπουν την έκφραση τους. Η αμινοξική αλληλουχία κάθε σφαιρινικής αλυσίδας καθορίζεται από το αντίστοιχο γονίδιο. Τα ανθρώπινα γονίδια σφαιρίνης είναι διατεταγμένα σε πολυγονιδιακά συμπλέγματα (multigene clusters), τα οποία αποτελούν κοινό τρόπο οργάνωσης γονιδίων των θηλαστικών. Όσον αφορά τα γονίδια των σφαιρινών, υπάρχει ο α- και ο β-γονιδιακός τόπος. Η μεταγραφική ρύθμιση των συμπλεγμάτων της ανθρώπινης αιμοσφαιρίνης επιτυγχάνεται με τη βοήθεια των cis-ρυθμιστικών στοιχείων. Υποκινητές, ενισχυτές και αποσιωπητικές αλληλουχίες διέπουν την κατάλληλη αναπτυξιακή έκφραση των μεμονωμένων γονιδίων σφαιρίνης. Κάθε γειτνιάζων ρυθμιστικό στοιχείο, όπως ο υποκινητής, ο ενισχυτής ή ο αποσιωπητής, διαθέτει θέσεις δέσμευσης, για ερυθροειδικούς ή μη, μεταγραφικούς παράγοντες, που αλληλεπιδρούν με ποικίλους συμπαράγοντες. Ωστόσο, στην έκφραση γονιδίων σφαιρίνης, επιδρούν γονιδιακοί τόποι είτε συνδεδεμένοι (linked) είτε μη-συνδεδεμένοι (unlinked) με το γονιδιακό τόπο. Έτσι, ενώ τα cis-δραστικά στοιχεία συντελούν στην ποικιλομορφία της έκφρασης των σφαιρινικών γονιδιακών τόπων, μεγαλύτερο ποσοστό της ποικιλομορφίας των χαρακτηριστικών (trait variance) οφείλεται σε παράγοντες που δεν είναι συνδεδεμένοι με το σφαιρινικό σύμπλεγμα, δηλαδή σε trans- δραστικά στοιχεία. Επιπρόσθετα, θα γίνει μελέτη των θαλασσαιμικών συνδρόμων (α θαλασσαιμία, β θαλασσαιμία, δβ θαλασσαιμία, γδβ θαλασσαιμία, Ηb Lepore και κληρονομική παραμονή της ΗΒF), των δρεπανοκυτταρικών συνδρόμων (ομόζυγο, ετερόζυγο δρεπανοκυτταρική αναιμία καθώς και περιπτώσεις διπλής ετεροζυγωτίας) και άλλων σπανιότερων αιμοσφαιρινοπαθειών όπως η D, G αιμοσφαιρινοπάθεια και άλλες. Θα διερευνηθεί η μοριακή βάση καθώς και οι συχνότερα παρατηρούμενες μεταλλάξεις, αλλά θα συμπεριληφθεί και η κλινική εικόνα και οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις των αιμοσφαιρινοπαθειών. Τέλος, θα γίνει αναδρομική μελέτη και στατιστική αξιολόγηση στα άτομα που ελέγχθηκαν για πιθανή αιμοσφαιρινοπάθεια στο αιματολογικό εργαστήριο του Λαϊκού νοσοκομείου τα 5 τελευταία χρόνια. Θα διερευνηθούν τα ποσοστά εμφάνισης αιμοσφαιρινοπαθειών στο δείγμα καθώς και θα αναφερθούν αξιοσημείωτα ευρήματα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ρηγάτου Αναστασία
  • Rigatou Anastasia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2195025

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ρηγάτου Αναστασία; Rigatou Anastasia. Αίμη και αιμοσφαιρινοπάθειες. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2195025