Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η κατεργασία και διακίνηση του σοκολατί πυριτόλιθου της Πίνδου στη λεκάνη του Μέσου Καλαμά Θεσπρωτίας: το παράδειγμα της Δράμεσης

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εστιάζει στο αρχαιολογικό υλικό της Δράμεσης, μίας προϊστορικής λιθοτεχνίας λαξευμένης στο σοκολατί πυριτόλιθο της Πίνδου. Η θέση ήρθε στο φώς κατά την έρευνα επιφανείας που διεξήχθη στη λεκάνη του Μέσου Καλαμά Θεσπρωτίας από το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ κατά την πενταετία 2011-2015 υπό τη διεύθυνση της αναπληρώτριας καθηγήτριας Γεωργίας Κουρτέση-Φιλιππάκη. Εκτός από το αρχαιολογικό της ενδιαφέρον, η Δράμεση αποτελεί μία πλούσια σε πρώτες ύλες περιοχή, μεταξύ των οποίων επικρατεί ο σοκολατί πυριτόλιθος. Το υλικό αυτό, γνωστό στη βιβλιογραφία ως καλής ποιότητας ίασπης ή σκουρόχρωμος καστανέρυθρος ραδιολαρίτης, χρησιμοποιείται καθ’ όλη τη διάρκεια της Προϊστορίας σε θέσεις που γειτνιάζουν με τον ορεινό όγκο της Πίνδου. Η μελέτη της λιθοτεχνίας από τη Δράμεση φιλοδοξεί να ρίξει φως στις τεχνικές διαδικασίες λάξευσης που λάβαιναν χώρα σε μία προϊστορική θέση που γειτνιάζει με τις πρωτογενείς πηγές πρώτης ύλης. Επιπλέον, αποσκοπεί να προσθέσει περισσότερα στοιχεία σχετικά με τις θέσεις, στις οποίες πραγματοποιούνταν η κατεργασία του σοκολατί πυριτόλιθου, καθώς και περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη διακίνηση και τον τρόπο εισαγωγής του στους οικισμούς. Στόχος της παρούσας έρευνας είναι αφενός η μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και νόησης μέσα από την ανασύσταση της τεχνολογικής αλυσίδας του υπό εξέταση υλικού, και αφετέρου ο εμπλουτισμός των γνώσεων μας για τις λιθοτεχνίες της Βορειοδυτικής Ελλάδας, οι δημοσιευμένες μελέτες των οποίων είναι πολύ λίγες. Για την αποτελεσματικότερη επίτευξη του παραπάνω στόχου η εργασία διαρθρώνεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος πραγματοποιείται μία σύντομη παρουσίαση της έρευνας που διενεργήθηκε στη λεκάνη του Μέσου Καλαμά Θεσπρωτίας, στα πλαίσια της οποίας εντοπίστηκε η θέση της Δράμεσης. Ακολουθεί η ιστορία της έρευνας για το σοκολατί πυριτόλιθο, δηλαδή μία πορεία στο χρόνο σε δημοσιεύσεις σημαντικών ελλήνων και ξένων αρχαιολόγων, οι οποίοι δραστηριοποιήθηκαν στον ελλαδικό χώρο, ώστε να προσδιοριστεί αν, και με ποιο τρόπο, αναφέρονται στο υπό εξέταση. Πραγματοποιείται επίσης η αναζήτηση των περιοχών, στις οποίες χρησιμοποιήθηκε ο σοκολατί πυριτόλιθος κατά την Προϊστορική περίοδο. Το δεύτερο μέρος της εργασίας αφιερώνεται στο αρχαιολογικό υλικό αυτό καθεαυτό. Παρουσιάζεται αναλυτικά η κατανομή των αρχαιολογικών ευρημάτων στο χώρο, οι πηγές της πρώτης ύλης, η τεχνολογική προσέγγιση του υλικού, καθώς και οι τύποι των εργαλείων. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος επιχειρείται μία σύνθεση των δεδομένων που προκύπτουν από τη μελέτη του παρόντος υλικού. Προτείνεται η ανασύσταση της εγχειρηματικής αλυσίδας, η οποία συμβάλλει στην αναγνώριση της λειτουργίας που είχε η συγκεκριμένη θέση, δηλαδή αν αποτελούσε εργαστήριο ή υπαίθρια θέση κατοίκησης. Επιπρόσθετα, γίνεται μία προσπάθεια χρονοπολιτισμικής τοποθέτησης του υπό εξέταση υλικού και σύγκρισής του με άλλες θέσεις. Η εργασία κλείνει με τα συμπεράσματα, στα οποία ανοίγονται νέες προοπτικές για την έρευνα ως προς τη γεωλογική εξέταση και τη διακίνηση και χρήση του σοκολατί πυριτόλιθου στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Στεργίου Γεώργιος
  • Stergiou Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2267799

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Στεργίου Γεώργιος; Stergiou Georgios. Η κατεργασία και διακίνηση του σοκολατί πυριτόλιθου της Πίνδου στη λεκάνη του Μέσου Καλαμά Θεσπρωτίας: το παράδειγμα της Δράμεσης. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2267799