Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η απογραφή του 1905/1906 στη Νότια Θράκη (Βιλαέτι Αδριανουπόλεως), ως μέσο των ελλαδικών εθνικιστικών επιδιώξεων

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως σκοπό τη μελέτη της απογραφής πληθυσμού που διεξήγαγε το Οθωμανικό Κράτος κατά τη διετία 1905-1906 στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως, ενώ παράλληλα, αποπειράται να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο το Βασίλειο της Ελλάδος αναμειγνύεται στην απογραφική διαδικασία, προκειμένου να προωθήσει την ελληνική εθνική ιδέα στο ορθόδοξο χριστιανικό στοιχείο της περιοχής, ελληνόφωνο και μη. Αρχικά, ορίσαμε τον γεωγραφικό χώρο της Θράκης και παραθέσαμε τη διοικητική διαίρεση του Βιλαετίου Αδριανουπόλεως, στις αρχές του 20ού, οπότε και πραγματοποιήθηκε η απογραφή, δίνοντας ταυτόχρονα και την εκκλησιαστική διαίρεση της περιοχής την ίδια περίοδο. Ακολούθως, κρίναμε απαραίτητο να μιλήσουμε για τις καταγραφές πληθυσμού στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και εκθέσαμε τις απογραφές πληθυσμού, κατά τον 19ο αιώνα, ενώ προσπαθήσαμε να δώσουμε στοιχεία για τις συλλογικές ταυτότητες του ορθόδοξου χριστιανικού πληθυσμού στην περιοχή της Θράκης, κατά την περίοδο της Οθωμανικής διοίκησης για να καταλήξουμε στον τρόπο, με τον οποίο ανασημασιοδοτήθηκαν, εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών αλλαγών, στο εσωτερικό της Αυτοκρατορίας, αλλά και της ανάδυσης του ελληνικού και βουλγαρικού εθνικισμού, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα και ορισμένα δημογραφικά στοιχεία που αφορούν στα παραπάνω. Στη συνέχεια μιλήσαμε για την απογραφή του 1905 - 1906 εν γένει και ειδικότερα για την διεξαγωγή της στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας παρουσιάστηκαν οι επιδιώξεις του Οθωμανικού Κράτους και ο τρόπος με τον οποίο οργάνωσε και πραγματοποίησε τη συγκεκριμένη πληθυσμιακή καταγραφή, κάνοντας σύγκριση με τα όσα προβλέπονταν στη σχετική νομοθεσία και αναφερθήκαμε στα ζητήματα που προέκυψαν, κατά τη διάρκειά της, στον τρόπο αντιμετώπισής τους από το Οθωμανικό Κράτος, στην αντίδραση του εντόπιου πληθυσμού, στην ολοκλήρωση της διαδικασίας της απογραφής και στα αποτελέσματά της. Τέλος, προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε την εμπλοκή του Ελληνικού Κράτους στην απογραφή αυτή και τον τρόπο με τον οποίο αυτή εκδηλώθηκε με σκοπό την ευόδωση των ελληνικών εθνικιστικών επιδιώξεων, αφού, πρώτα, πραγματοποιήσαμε μια σύντομη επισκόπηση της εθνικής πολιτικής του Ελληνικού Κράτους, κατά την περίοδο του 19ου και 20ού αιώνα. Η πηγή μας στη συγκεκριμένη εργασία ήταν μέρος των προξενικών αναφορών των Ελλήνων διπλωματών που υπηρετούσαν την περίοδο της απογραφής στα Προξενεία του Ελληνικού Κράτους στο Βιλαέτι Αδριανουπόλεως και τα οποία έχουν εκδοθεί από τον ερευνητή Πέτρο Γεωργαντζή σε τέσσερις τόμους, στην περίοδο ανάμεσα στα έτη 1998 – 2000. Επιπλέον, πηγή μας ήταν o τέταρτος τόμος των Οθωμανικών Κωδίκων, ο οποίος αποτελεί συλλογή όλων των νόμων, των διαταγμάτων, των κανονισμών, των οδηγιών και των εγκυκλίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, έως το έτος 1891, οπότε και εκδόθηκε, στην Κωνσταντινούπολη, από τον Δημήτριο Νικολαΐδη. Τα αριθμητικά δεδομένα των απογραφών αντλήθηκαν από την μελέτη του καθηγητή Kemal Haşim Karpat για τον οθωμανικό πληθυσμό την περίοδο των ετών 1830 – 1914, με τίτλο “Ottoman Population 1830 – 1914. Demographic and Social Characteristics”, από το βιβλίο του Στ. Β. Ψάλτη που εκδόθηκε το 1919, όπως επίσης από πίνακες που παρατίθενται στα Προξενικά Αρχεία Θράκης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λιανός Περικλής
  • Lianos Periklis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2287848

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λιανός Περικλής; Lianos Periklis. Η απογραφή του 1905/1906 στη Νότια Θράκη (Βιλαέτι Αδριανουπόλεως), ως μέσο των ελλαδικών εθνικιστικών επιδιώξεων. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2287848