Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Κοινωνικές και οικονομικές πτυχές της ζωής των δούλων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο επί τη βάσει των παπυρικών πηγών

Abstract

dc:description

Η εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης τη θέση και τη ζωή των δούλων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο, κατά τους τρεις πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Βασική πηγή της έρευνας αποτελούν οι ελληνικοί πάπυροι της περιόδου αυτής οι οποίοι παραδίδουν με ενάργεια διάφορες πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των δούλων. Η πλειονότητα των δούλων της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου ήταν γηγενείς, παιδιά δούλων ή έκθετα βρέφη ενώ σπάνια προέρχονταν από άλλες χώρες. Ωστόσο, δούλοι και απελεύθεροι εμφανίζονταν με μικρή συχνότητα στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο, γεγονός που οφειλόταν εν γένει στη μέτρια οικονομική κατάσταση των περισσότερων κατοίκων της, που αποτελούσε τροχοπέδη για την κατοχή τους. Η οικονομία της Αιγύπτου δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι θεμελιωνόταν στους δούλους. Οι περισσότεροι είτε απασχολούνταν στις οικιακές εργασίες είτε εκπαιδεύονταν κατάλληλα ώστε να συμμετάσχουν στην παραγωγική διαδικασία, ενώ γενικά απουσίαζαν από την αγροτική παραγωγή. Οι ιδιοκτήτες έβλεπαν στο πρόσωπό τους μια προσοδοφόρα επένδυση και φρόντιζαν να τους παρέχουν την κατάλληλη εκπαίδευση-μαθητεία, η οποία θα αξιοποιούνταν προς όφελος των ιδίων. Από τις παπυρικές πηγές παραδίδονται στοιχεία που αφορούν στους δούλους και αποκαλύπτουν την αντιμετώπισή τους με δύο τρόπους, συγχρόνως ως αντικειμένων και ως υποκειμένων. Ως αντικείμενα καταγράφονταν σε πλείστα έγγραφα απογραφής, αγοραπωλησίας, επίκρισης κ.λ.π., και έτσι τεκμηριώνεται το δουλικό status τους, ενώ ως υποκείμενα εμφανίζονται να εργάζονται, να συνάπτουν σχέσεις, να πληρώνουν φόρους. Στις περισσότερες εκφάνσεις τους οι δούλοι αντιμετωπίζονταν ως res, ενώ η ανθρώπινη υπόστασή τους περιοριζόταν – σε νόμιμη βάση – στην εκπλήρωση των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Τέλος, οι συνθήκες διαβίωσής τους καθορίζονταν εν πολλοίς από τη σχέση με τους ιδιοκτήτες τους, η οποία μπορούσε να τους οδηγήσει από τη φυγή και την παραβατική συμπεριφορά μέχρι και την απελευθέρωση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Δακόλια Παναγιώτα
  • Dakolia Panagiota

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2325671

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Δακόλια Παναγιώτα; Dakolia Panagiota. Κοινωνικές και οικονομικές πτυχές της ζωής των δούλων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο επί τη βάσει των παπυρικών πηγών. 2017. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2325671