National and Kapodistrian University of Athens
Κοινωνικές και οικονομικές πτυχές της ζωής των δούλων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο επί τη βάσει των παπυρικών πηγών
Abstract
dc:descriptionΗ εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης τη θέση και τη ζωή των δούλων στη ρωμαϊκή Αίγυπτο, κατά τους τρεις πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες. Βασική πηγή της έρευνας αποτελούν οι ελληνικοί πάπυροι της περιόδου αυτής οι οποίοι παραδίδουν με ενάργεια διάφορες πτυχές της κοινωνικής και οικονομικής ζωής των δούλων. Η πλειονότητα των δούλων της ελληνορωμαϊκής Αιγύπτου ήταν γηγενείς, παιδιά δούλων ή έκθετα βρέφη ενώ σπάνια προέρχονταν από άλλες χώρες. Ωστόσο, δούλοι και απελεύθεροι εμφανίζονταν με μικρή συχνότητα στην ελληνορωμαϊκή Αίγυπτο, γεγονός που οφειλόταν εν γένει στη μέτρια οικονομική κατάσταση των περισσότερων κατοίκων της, που αποτελούσε τροχοπέδη για την κατοχή τους. Η οικονομία της Αιγύπτου δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι θεμελιωνόταν στους δούλους. Οι περισσότεροι είτε απασχολούνταν στις οικιακές εργασίες είτε εκπαιδεύονταν κατάλληλα ώστε να συμμετάσχουν στην παραγωγική διαδικασία, ενώ γενικά απουσίαζαν από την αγροτική παραγωγή. Οι ιδιοκτήτες έβλεπαν στο πρόσωπό τους μια προσοδοφόρα επένδυση και φρόντιζαν να τους παρέχουν την κατάλληλη εκπαίδευση-μαθητεία, η οποία θα αξιοποιούνταν προς όφελος των ιδίων. Από τις παπυρικές πηγές παραδίδονται στοιχεία που αφορούν στους δούλους και αποκαλύπτουν την αντιμετώπισή τους με δύο τρόπους, συγχρόνως ως αντικειμένων και ως υποκειμένων. Ως αντικείμενα καταγράφονταν σε πλείστα έγγραφα απογραφής, αγοραπωλησίας, επίκρισης κ.λ.π., και έτσι τεκμηριώνεται το δουλικό status τους, ενώ ως υποκείμενα εμφανίζονται να εργάζονται, να συνάπτουν σχέσεις, να πληρώνουν φόρους. Στις περισσότερες εκφάνσεις τους οι δούλοι αντιμετωπίζονταν ως res, ενώ η ανθρώπινη υπόστασή τους περιοριζόταν – σε νόμιμη βάση – στην εκπλήρωση των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Τέλος, οι συνθήκες διαβίωσής τους καθορίζονταν εν πολλοίς από τη σχέση με τους ιδιοκτήτες τους, η οποία μπορούσε να τους οδηγήσει από τη φυγή και την παραβατική συμπεριφορά μέχρι και την απελευθέρωση.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Δακόλια Παναγιώτα
- Dakolia Panagiota
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2325671