Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διεθνείς, ευρωπαϊκοί και εθνικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί διαχείρισης καταστροφών - Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Abstract

dc:description

Η αναπτυξιακή πολυπλοκότητα των σύγχρονων κοινωνιών και η χωρική επέκταση του αυξανόμενου πληθυσμού οδηγούν πλέον σε παγκόσμιο επίπεδο στη διαμόρφωση μιας σύνθετης τρωτότητας απέναντι σε κρίσεις οι οποίες προκαλούνται από φυσικά ή ανθρωπογενή φαινόμενα. Το μεγάλο άμεσο κόστος των μέσων ετήσιων απωλειών ή ζημιών από φυσικές καταστροφές επιβεβαιώνει την αυξανόμενη έκθεση των κοινωνιών στους κινδύνους και κυρίως το μέγεθος της δημοσιονομικής έκθεσης σε αυτούς. Η αποκατάσταση των κοινωνικών περιβαλλοντικών και οικονομικών συνθηκών απαιτεί υψηλές χρηματοδοτήσεις, οι οποίες ενδέχεται να βάλουν σε νέο κίνδυνο την δημοσιονομική ανθεκτικότητα των χωρών, να προκαλέσουν κενά χρηματοδότησης και εν τέλει ανατροφοδότηση της τρωτότητας. Σε κάθε περίπτωση η οικονομική βιωσιμότητα εξαρτάται από τις συνεχείς επενδύσεις στην αποκατάσταση των ζημιών, στη μείωση της τρωτότητας, στη μείωση της διακινδύνευσης καταστροφής. Όλοι οι χρηματοδοτικοί μηχανισμοί οι οποίοι στοχεύουν στην κάλυψη αυτών των κενών εμπεριέχουν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό τη στρατηγική διασποράς και επιμερισμού του κινδύνου χρηματοδότησης είτε χρησιμοποιούν δανεισμό, είτε ασφάλειες, είτε επιχορηγήσεις. Στο πλαίσιο του ΟΗΕ δραστηριοποιούνται τα ταμεία πολυμερούς χρηματοδότησης με πόρους από διάφορους χορηγούς. Τα ταμεία αυτά ενισχύουν τους φορείς ανθρωπιστικής βοήθειας στην συμπλήρωση των κενών της φάσης απόκρισης σε χώρες όπου συνεχίζονται μεγάλες επιχειρήσεις ανθρωπιστικής βοήθειας και στην κάλυψη άμεσων ζωτικών αναγκών ανθρώπων οι οποίοι αγωνίζονται να επιβιώσουν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες. Η σύσταση, δομή και λειτουργία τους διέπεται από συγκεκριμένο συμβατικό πλαίσιο διαχείρισης, παρακολούθησης και λογοδοσίας. Στον ευρωπαϊκό χώρο πρωτεύουσα θέση έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία μέσα από γραμμές χρηματοδότησης του προϋπολογισμού της δημιουργεί, υπό την επίβλεψη συγκεκριμένων Γενικών Διευθύνσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ταμεία ανθρωπιστικής βοήθειας με ευρωπαϊκή ή παγκόσμια δράση, ταμεία διαχείρισης της μεταναστευτικής κρίσης, της συνοριακής φύλαξης και ζητημάτων εσωτερικής ασφάλειας καθώς και διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία με στόχο τη χρηματοδότηση δράσεων πρόληψης κινδύνου καταστροφής. Η διαχείριση των ταμείων επιμερίζεται ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη – μέλη και διέπεται από κοινά συμφωνημένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου. Μοναδικό στο είδος του είναι το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο επιχορηγεί δράσεις άμεσης ανακούφισης του πληγέντος πληθυσμού κατά τη φάση απόκρισης και έργα μετακαταστροφικής αποκατάστασης με στόχο την ταχύτερη δυνατή επιστροφή των κοινωνιών στις προηγούμενες συνθήκες διαβίωσης και λειτουργίας της οικονομίας. Αν και διαθέτει περιορισμένους πόρους και συγκεκριμένη κανονιστική αποστολή εντούτοις ενισχύει τους δοκιμαζόμενους κρατικούς προϋπολογισμούς στις προσπάθειες ανακούφισης και ανασυγκρότησης των πληγεισών περιοχών συνδυάζοντας την ευέλικτη χρηματοδότηση, μέσω επιμερισμένης διαχείρισης των πόρων, με την μείωση της έκθεσης σε δημοσιονομικούς κινδύνους και με την μεθόδευση υιοθέτησης μέτρων πρόληψης κινδύνου καταστροφής. Εκτός από την σημαντική χρηματοδότηση της Χώρας με πρόσθετους πόρους για αποκαταστάσεις, μέσα από την ανάλυση της εφαρμογής των παρεμβάσεων στην Ελλάδα προκύπτει η διαπίστωση της προστιθέμενης αξίας του ταμείου καθώς μπορεί να αποτελέσει την αφορμή για επεξεργασία μιας εξελισσόμενης διαδικασίας εξορθολογισμού των δαπανών αποκατάστασης ζημιών από καταστροφές στο πλαίσιο εθνικών γραμμών χρηματοδότησης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λυπιρίδης Ιωάννης
  • Lypiridis Ioannis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2672633

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λυπιρίδης Ιωάννης; Lypiridis Ioannis. Διεθνείς, ευρωπαϊκοί και εθνικοί χρηματοδοτικοί μηχανισμοί διαχείρισης καταστροφών - Το Ταμείο Αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672633