Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Κλινικοπαθολογοανατομική προσέγγιση συνδρόμων δυσπλαστικών σπίλων

Abstract

dc:description

Το σύνδρομο μελαχρωματικών δυσπλαστικών σπίλων θεωρείται ο πιο σημαντικός φαινοτυπικός παράγοντας κινδύνου ανάπτυξης μελανώματος και το 7% έως 15% όλων των μελανωμάτων αναπτύσσονται στο πλαίσιο του συνδρόμου. Χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλαπλών σπίλων, άτυπων σπίλων με ή χωρίς ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό μελανώματος. Έχουν προταθεί διαφορετικές ταξινομήσεις καθώς και διαφορετικές ονομασίες τα τελευταία χρόνια από τις εκάστοτε ερευνητικές ομάδες και για το λόγο αυτόν ο ισχύον ορισμός δεν είναι ξεκάθαρος. Ωστόσο, το σύνδρομο μπορεί να διαχωριστεί σε σποραδικό και οικογενές αναλόγως της ύπαρξης οικογενειακού ιστορικού. Πιο πρόσφατη είναι η αναθεωρημένη ταξινόμηση της Βρετανικής ομάδας Newton et al. στην οποία εξετάζονται τα χαρακτηριστικά: 1.) Δύο ή περισσότεροι κλινικά δυσπλαστικοί σπίλοι, 2.) Περισσότεροι από 100 σπίλοι μεγαλύτεροι από 2 mm σε ασθενείς ηλικίας 20 με 50 ετών, 3.) Περισσότεροι από 50 μεγαλύτεροι από 2 mm σε ασθενείς ηλικίας μικρότερης των 20 ετών ή μεγαλύτερης των 50 ετών, 4.) Περισσότεροι του ενός σπίλου στους γλουτούς ή τον ταρσό και 5.) Μία ή περισσότερες μελαγχρωματικές βλάβες στην ίριδα. Εκχωρείται ένας βαθμός για κάθε χαρακτηριστικό και οι ασθενείς με βαθμολογία μεγαλύτερη ή ίση με το δύο θεωρούνται φορείς του φαινότυπου ΣΔΣ. Σημαντική και η ταξινόμηση των Kraemer και Rigel που περιγράφει τους 4 παρακάτω τύπους του συνδρόμου: τύπο Α: σποραδικό ΣΔΣ, τύπο Β: οικογενές ΣΔΣ, τύπο Γ: σποραδικό ΣΔΣ με ατομικό ιστορικό μελανώματος, τύπο Δ1: οικογενές ΣΔΣ με ιστορικό μελανώματος σε ένα μέλος της οικογένειας και τύπο Δ2: οικογενές μελάνωμα με ιστορικό μελανώματος σε δύο ή περισσότερα μέλη της οικογένειας και υπολογίζει και τον σχετικό κίνδυνο εμφάνισης μελανώματος που τους αντιστοιχεί. Η επίπτωση του μελανώματος στους φορείς του συνδρόμου είναι εξαιρετικά μεγαλύτερη από αυτήν στον γενικό πληθυσμό και αυξάνεται σημαντικά με την αύξηση των κρουσμάτων μελανώματος στην οικογένεια, ενώ υπολογίζεται ότι ο επιπολασμός μελανώματος μπορεί να αγγίξει και το 100%. Η ηλικία εμφάνισης μελανώματος είναι επίσης μικρότερη με το 10% να εμφανίζει μελάνωμα πριν τα 20 έτη. Η οντότητα των δυσπλαστικών σπίλων και η αναγνώρισής τους είναι υψίστης σημασίας για την διάγνωση του συνδρόμου. Ο συνδυασμός του μεγαλύτερου μεγέθους και συγκεκριμένων ιστολογικών χαρακτηριστικών καθορίζει την διάγνωσή τους. Εξετάζονται διαταραχές της αρχιτεκτονικής όπως: η πλευρική επέκταση, η φακοειδής υπερπλασία, η ‘random’ κυτταρική ατυπία, η παζετοειδής διασπορά, οι φωλεές, η ινοπλασία και η λεμφοκυτταρική διήθηση καθώς και η κυτταρική ατυπία. Η αξιολόγηση των παραμέτρων της αρχιτεκτονικής και της κυτταρικής ατυπίας καθορίζουν την διαβάθμιση της ατυπίας των δυσπλαστικών σπίλων σε χαμηλή, μέση και σοβαρή. Σε μια προσπάθεια καθορισμού κοινών κριτηρίων μεταξύ των παθολογοανατόμων ορίστηκε ως απαραίτητη προϋπόθεση η παρουσία 2 μειζόνων και τουλάχιστον 2 ελασσόνων κριτηρίων για την διάγνωση της δυσπλασίας στους σπίλους. Οι περισσότεροι δυσπλαστικοί σπίλοι δεν θα εξελιχθούν σε μελάνωμα ωστόσο οι σπίλοι σχετίζονται με τον κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος και η συσχέτιση αυτή είναι ισχυρότερη όσον αφορά τους δυσπλαστικούς. Ο κύριος γονιδιακός τόπος που έχει συσχετιστεί με το σύνδρομο είναι ο 9p21 που αφορά το ογκοκατασταλτικό γονίδιο του CDKN2A, το οποίο κωδικοποιεί τις πρωτεΐνες ρυθμιστές του κυτταρικού κύκλου p16INK4A και p14ARF. Μεταλλάξεις στο CDKN2A είναι παρούσες στο 20% με 40% των περιστατικών οικογενούς συνδρόμου και στο 2% όλων των περιπτώσεων μελανώματος. Επιπλέον, έχει αναφερθεί συσχέτιση με το αυξημένο μήκος των τελομερών και μία προοδευτική τάση απώλειας ετεροζυγωτίας από τους κοινούς σπίλους προς τους δυσπλαστικούς και το μελάνωμα, ενώ οι μεταλλάξεις στο BRAF δεν διαφέρουν με αυτές στους κοινούς σπίλους. Οι νοσούντες από το σύνδρομο πρέπει να παρακολουθούνται από ειδική κλινική μελαγχρωματικών βλαβών και μελανώματος. Η ερμηνεία των δερματοσκοπικών προτύπων, η χαρτογράφηση και η ψηφιακή δερματοσκόπηση αποτελούν σημαντικά βοηθήματα για την πρώιμη διάγνωση του μελανώματος και την παρακολούθηση των ασθενών από τον ειδικό δερματολόγο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γερολύμπου Μαργαρίτα
  • Gerolympou Margarita

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2672728

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γερολύμπου Μαργαρίτα; Gerolympou Margarita. Κλινικοπαθολογοανατομική προσέγγιση συνδρόμων δυσπλαστικών σπίλων. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672728