Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ιδιαιτέρως Ευαίσθητες Θαλάσσιες Περιοχές (PSSA)» ως παράγοντας μετριασμού των επιπτώσεων της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία. Προοπτικές εφαρμογής στο Αιγαίο Πέλαγος

Abstract

dc:description

Η νησιωτικότητα της Ελλάδος καθώς και το γεγονός ότι η πλειονότητα της οικονομικής της δραστηριότητας συγκεντρώνεται στις παράκτιες περιοχές έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό πλέγμα σχέσεων και εξαρτήσεων των τοπικών πληθυσμών με το θαλάσσιο περιβάλλον. Κατά κοινή ομολογία το Αιγαίο πέλαγος αποτελεί σημείο αναφοράς για την Ελλάδα με αδιαμφισβήτητη ιστορική, οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική αξία. Όμως παράλληλα, το Αιγαίο αποτελεί σπουδαίο θαλάσσιο πέρασμα για το παγκόσμιο σύστημα θαλασσίων μεταφορών. Μεγάλο ποσοστό της ναυτιλιακής κίνησης καταλαμβάνουν δεξαμενόπλοια που δραστηριοποιούνται στη μεταφορά πετρελαίου και παραγώγων του με αφετηρία κυρίως τη Μαύρη Θάλασσα. Η ιδιαίτερη γεωμορφολογία του Αιγαίου με το πλήθος νήσων και βραχονησίδων που φιλοξενεί έχει ως αποτέλεσμα η ναυτιλιακή κίνηση να συγκεντρώνεται σε στενά περάσματα δημιουργώντας τοπικά έντονη κυκλοφοριακή συμφόρηση. Εκεί, ο κίνδυνος ναυτικών ατυχημάτων συνοδευόμενα από διαρροή πετρελαιοειδών στη θάλασσα είναι πολύ αυξημένος. Τέτοιου είδους ατυχήματα μπορούν να υποβαθμίσουν σημαντικά τα θαλάσσια οικοσυστήματα, την αλιεία και τον τουρισμό στις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές συνεπώς η ανάληψη μέτρων για τη μείωση της διακινδύνευσης έναντι ναυτικών ατυχημάτων στην ελληνική επικράτεια είναι ζωτικής σημασίας. Η διεθνής κοινότητα έχει ευαισθητοποιηθεί σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος κα έχει αναγνωρίσει από νωρίς τις δυσμενείς επιπτώσεις από την άφεση πετρελαιοειδών ή άλλων επιβλαβών και τοξικών ουσιών στη θάλασσα. Ως αποτέλεσμα, έχει θεσμοθετηθεί ένα ευρύτατο πλέγμα διεθνών συμφωνιών με υποχρεωτική εφαρμογή από τα κράτη. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ) διαδραματίζει τον κεντρικότερο ρόλο στη διαμόρφωση των ανάλογων προτύπων λειτουργίας συνεισφέροντας καταλυτικά στην μείωση περιστατικών ρύπανσης. Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του έχει θεσπίσει μια σειρά κανονισμών μέσω διεθνών συμβάσεων οι οποίες παρέχουν τα απαραίτητα εργαλεία στη ναυτιλιακή κοινότητα για λήψη των ενδεικνυόμενων κάθε φορά μέτρων αποφυγής της θαλάσσιας ρύπανσης. Η παρούσα μελέτη έχει σκοπό την εισαγωγή του αναγνώστη στις δυσμενείς επιπτώσεις της θαλάσσιας ρύπανσης από πετρελαιοειδή συνεπεία ναυτικών ατυχημάτων στα οποία εμπλέκονται δεξαμενόπλοια. Εστιάζει το ενδιαφέρον στις προοπτικές χρήσης ενός σχετικά νέου εργαλείου που παρέχεται από τον ΙΜΟ για αναγνώριση θαλασσίων εκτάσεων ως «Ιδιαιτέρως Ευαίσθητες Θαλάσσιες Περιοχές (Particularly Sensitive Sea Areas: PSSA)». Ο χαρακτηρισμός αφορά περιοχές που πληρώντας συγκεκριμένα οικολογικά, κοινωνικοοικονομικά κριτήρια ή κριτήρια επιστημονικής έρευνας είναι αποδεδειγμένα ευάλωτες στις επιπτώσεις της ναυτιλιακής δραστηριότητας και χρήζουν αποτελεσματικής προστασίας. Μέχρι σήμερα 16 περιοχές στον πλανήτη έχουν κατοχυρώσει τον ανωτέρω χαρακτηρισμό και έχουν διαμορφώσει σε συνεργασία με τον ΙΜΟ το πακέτο μέτρων προστασίας που αναλογεί στην κάθε περίπτωση. Το Αιγαίο φαίνεται να συγκεντρώνει τα περισσότερα από αυτά τα κριτήρια, έτσι φαινομενικά η Ελλάδα θα είχε κάθε λόγο να διεκδικήσει την αναγνώρισή του ως PSSA. Είναι όμως έτσι; Στο πλαίσιο της παρούσας εργασίας θα δείξουμε ότι τέτοιες αποφάσεις θα πρέπει να λαμβάνονται με ιδιαίτερη προσοχή και νηφαλιότητα καθώς κατά τη διαδικασία υφίσταται πιθανότητα εμφανίσεως και σοβαρών επιπλοκών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πατσιούρης Παναγιώτης
  • Patsiouris Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2672822

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πατσιούρης Παναγιώτης; Patsiouris Panagiotis. Ιδιαιτέρως Ευαίσθητες Θαλάσσιες Περιοχές (PSSA)» ως παράγοντας μετριασμού των επιπτώσεων της θαλάσσιας ρύπανσης από τα πλοία. Προοπτικές εφαρμογής στο Αιγαίο Πέλαγος. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2672822