National and Kapodistrian University of Athens
Σεισμός και Παιδί. Ο σεισμός της Λευκάδας στις 17 Νοεμβρίου 2015: Γνώσεις, Συναισθήματα και Αντιδράσεις των Παιδιών
Abstract
dc:descriptionΟ ελλαδικός χώρος και ειδικότερα η περιοχή του Ιονίου παρουσιάζουν υψηλή σεισμικότητα, η οποία καθορίζεται από τη συχνότητα εμφάνισης των σεισμών και τα μεγέθη τους. Τα παιδιά, τα οποία αποτελούν μια ιδιαίτερα ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα, όταν βιώσουν έναν ισχυρό σεισμό, επηρεάζονται από αυτόν και η συμπεριφορά τους συχνά παρουσιάζει αλλαγές. Κατακλύζονται από συναισθήματα έντονου φόβου και φανερής ανησυχίας για τυχούσα εκδήλωση νέου σεισμού και για τις επιπτώσεις που αυτός θα έχει στη ζωή τους. Οι οικογένειες, οι εκπαιδευτικοί, οι αρχές του τόπου έχουν το καθήκον να προστατέψουν τα παιδιά και να τους παρέχουν στο μέγιστο δυνατό βαθμό την ασφάλεια, την εκπαίδευση και την ψυχική υγεία που δικαιούνται. Ένας τέτοιος ισχυρός σεισμός (μεγέθους M= 6.4) έπληξε τη νοτιοδυτική Λευκάδα την Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2015. Ο σεισμός εκδηλώθηκε την ώρα που λειτουργούσαν τα σχολεία. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές βίωσαν έντονα τον σεισμό και επηρεάστηκαν από αυτόν σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό. Στην περίπτωση αυτή οι σχολικές μονάδες της Λευκάδας χρειάστηκε να διαχειριστούν τη σεισμική έκτακτη ανάγκη σύμφωνα με τον προσεισμικό σχεδιασμό τους. Εύλογα, λοιπόν, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο οι μαθητές γνωρίζουν τα μέτρα προστασίας και είναι έτοιμοι να τα εφαρμόσουν σε περίπτωση σεισμού, και πώς διαμορφώνονται τα συναισθήματα και οι αντιδράσεις τους. Έτσι, στην παρούσα εργασία διερευνώνται οι γνώσεις των μαθητών σχετικά με τον σεισμό και τα μέτρα αντισεισμικής προστασίας, καταγράφονται τα συναισθήματα και οι αντιδράσεις τους κατά τη διάρκεια του σεισμού και μετασεισμικά και πώς αλλάζει η ζωή τους εξαιτίας αυτού. Ακόμη, αναζητείται τυχούσα διαφοροποίηση των συναισθημάτων και των αντιδράσεών τους στον σεισμό ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, τις γνώσεις για τον σεισμό και την ετοιμότητά τους. Για τις ανάγκες της έρευνας, σχεδιάστηκαν δύο ερωτηματολόγια τα οποία στηρίχτηκαν σε ερευνητικά εργαλεία αντίστοιχης έρευνας, καθώς επίσης και στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας που αφορούσε στις γνώσεις, στα συναισθήματα και στις αντιδράσεις των παιδιών στον σεισμό. Πληθυσμός του πρώτου ερωτηματολογίου ήταν οι μαθητές που φοιτούσαν στα σχολεία της Βασιλικής Λευκάδας (Νηπιαγωγείου, Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκειακών Τάξεων) κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2016 – 2017, ενώ πληθυσμός του δεύτερου ερωτηματολογίου ήταν οι γονείς αυτών των μαθητών. Δείγμα της έρευνας, αντίστοιχα, ήταν 85 μαθητές και 77 γονείς. Από την ανάλυση των δεδομένων και των αποτελεσμάτων της παρούσας έρευνας συμπεραίνεται πως τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς τους δεν έχουν συνειδητοποιήσει πως ο σεισμός είναι ένα φυσικό φαινόμενο που εκδηλώνεται απρόβλεπτα και πως γι’ αυτό πρέπει να είναι πάντα προετοιμασμένοι. Υπάρχουν ελλείψεις στις γνώσεις των παιδιών και των γονέων σε θέματα σχετικά με τον σεισμό και, κυρίως, με την αντισεισμική προστασία. Επίσης, διαπιστώνεται πως σχεδόν όλοι οι μαθητές έχουν συνδέσει τον σεισμό με κάτι αρνητικό. Επιπλέον, ο σεισμός της Λευκάδας στις 17 Νοεμβρίου 2015 προκάλεσε σημαντικές αλλαγές στις στάσεις και τις συμπεριφορές των μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών. Αρκετά παιδιά μετά τον σεισμό εμφάνισαν συνήθεις κοινές αντιδράσεις σε τέτοιες καταστάσεις. Για την άμβλυνση των συμπτωμάτων των παιδιών, τα οικεία τους πρόσωπα (γονείς, φίλοι, εκπαιδευτικοί) εστίασαν την προσοχή τους στις συναισθηματικές ανάγκες τους συζητώντας μαζί τους και υποστηρίζοντάς τα μέχρι να επιστρέψουν στις καθημερινές τους συνήθειες. Ωστόσο, υπήρξαν περιπτώσεις παιδιών που έως και σήμερα δεν έχουν επανέλθει πλήρως. Τέλος, διαπιστώθηκε ότι τα κορίτσια (θέτοντας ως μεταβλητή το φύλο) και οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης (θέτοντας ως μεταβλητή τη βαθμίδα εκπαίδευσης) είναι πιο κατάλληλα προετοιμασμένοι και αντιδρούν σωστότερα στον σεισμό. Όσο καλύτερα είναι προετοιμασμένο ένα παιδί και γνωρίζει τις κατάλληλες ενέργειες για την περίπτωση σεισμού, τόσο ορθότερα ενεργεί. Για τη βελτίωση των γνώσεων των μαθητών αναφορικά με τον σεισμό και για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων στη σωματική και την ψυχική υγεία των παιδιών από την εκδήλωση ενός σεισμού προβαίνουμε σε κάποιες προτάσεις. Οι υπάρχουσες δομές και δράσεις πρέπει να διατηρηθούν και να βελτιωθούν. Οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αξιοποιήσουν, στο μέτρο του δυνατού, τις υπάρχουσες δραστηριότητες και το επιμορφωτικό υλικό που τους διατίθεται από τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας, με σκοπό την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση των μαθητών και τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους σε θέματα αντισεισμικής προστασίας, μέσα στο πλαίσιο της καθημερινής σχολικής διαδικασίας. Η δημιουργία Δικτύου Ενημέρωσης, Πρόληψης και Αντιμετώπισης Σεισμικού Κινδύνου και η δημιουργία μιας θέσης υπεύθυνου για την Ενημέρωση, Πρόληψη και Αντιμετώπιση του Σεισμικού Κινδύνου σε κάθε Διεύθυνση Εκπαίδευσης ή σε κάθε Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης, αντίστοιχης με αυτή του Υπεύθυνου Σχολικών Δραστηριοτήτων, θα συμβάλει καθοριστικά στην απόκτηση κουλτούρας πρόληψης και ετοιμότητας στην εκπαιδευτική κοινότητα.Τέλος, προτείνουμε την ψυχοκοινωνική υποστήριξη των πληγέντων από τον σεισμό παιδιών και την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών σε θέματα παροχής πρώτων βοηθειών ψυχικής υγείας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παναρέτου-Γαζή Ελένη
- Panaretou-Gazi Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2683571