National and Kapodistrian University of Athens
Η θέση του υπόπτου και του κατηγορουμένου στα επιμέρους στάδια της ποινικής προδικασίας (με έμφαση στα δικαιώματα γνώσης της κατηγορίας και πρόσβασης σε δικηγόρο)
Abstract
dc:descriptionΧωρίς την ύπαρξη θεσμοθετημένης δικονομικής διαδικασίας, η οποία να αναγνωρίζει στο φερόμενο ως δράστη εγκλήματος, τη δυνατότητα να υπερασπισθεί τον εαυτό του αποτελεσματικά έναντι της κατηγορίας, δεν μπορεί να γίνει λόγος για απονομή δικαιοσύνης στο πλαίσιο ενός κράτους δικαίου, αλλά μόνο για απόλυτη και αυθαίρετη ποινική καταστολή. Το αίτημα για παροχή διαδικαστικών εγγυήσεων πρςο τον κατηγορούμενο συνδέεται με την υποχρέωση σεβασμού της ανθρώπινης αξίας και του τεκμηρίου αθωότητας και για τον λόγο αυτό παραμένει πάντα επίκαιρο. Η ολοένα μεγαλύτερη διεύρυνση των δικαιωμάτων που αναγνωρίζονται στον κατηγορούμενο δεν βρίσκεται στον αντίποδα του δικαιώματος (και υποχρέωσης) του Κράτους να διώκει το έγκλημα διότι ασφαλώς η επίκληση της ανάγκης καταστολής του εγκλήματος δεν δικαιολογεί τη χρήση έκνομων μέσων και μεθόδων. Τα δικονομικά δικαιώματα που παρέχονται στο υποκείμενο της ποινικής διαδικασίας, συνδέονται άρρηκτα με το δικαίωμά του να υπερασπισθεί τον εαυτό του έναντι της ποινικής καταστολής και της καταδίκης και για το λόγο αυτό χαρακτηρίζονται και υπερασπιστικά. Τα υπερασπιστικά δικαιώματα καλύπτουν το σύνολο της ποινικής διαδικασίας, διασφαλίζουν το δίκαιο χαρακτήρα της, από την κίνηση της ποινικής δίωξης (αλλά και πριν από αυτή), μέχρι την απαλλαγή του κατηγορουμένου ή την παραπομπή του σε δίκη, αλλά και την ίδια τη δίκη. Νομικό θεμέλιο της κατοχύρωσης των υπερασπιστικών δικαιωμάτων του υποκειμένου της ποινικής διαδικασίας αποτελεί το εθνικό δίκαιο, δηλαδή πρωτίστως το Σύνταγμα, ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ) και η ειδική νομοθεσία, αλλά και το διεθνές δίκαιο, όπως, κατεξοχήν, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ, 1950), το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (1966), το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδίως, ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντικείμενο της παρούσας αποτελεί η θέση και τα δικαιώματα του υποκειμένου της ποινικής διαδικασίας στην προδικασία υπό στενή έννοια, δηλαδή κατά βάση το στάδιο, από την κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού δίωξης του εγκλήματος μέχρι το πέρας της ανακριτικής διαδικασίας. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στα δικαίωμα γνώσης της κατηγορίας και στο δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, υπό το πρίσμα του εθνικού δικαίου και του άρθρου 6 της ΕΣΔΑ. Τέλος, θα γίνει σύντομη αναφορά στην ενδιάμεση διαδικασία (υπό ευρεία έννοια ποινική προδικασία) καθώς και στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αλεξοπούλου Αναστασία
- Alexopoulou Anastasia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2691933