Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Οι Μονές της νοτιο-δυτικής Πελοποννήσου κατά την Βυζαντινή Περίοδο ως φορείς Ελληνικής Παιδείας και Εκπαίδευσης

Abstract

dc:description

Η παιδεία στη Νοτιοδυτική Πελοπόννησο κατά τους Βυζαντινούς χρόνους (Δ΄ αι. ως και ΙΕ΄ αι.) αποτελεί ιδιωτική υπόθεση με την έννοια της παροχής της κυρίως από τις οικογένειες των μαθητών. Με εξαίρεση την περίοδο μετά τον ΙΑ΄ αι. που το βυζαντινό κράτος εμπλέκεται ενεργά στη λειτουργία των πανεπιστημίων, οι αρχικές βαθμίδες εκπαίδευσης παρέχονται και λειτουργούν σύμφωνα με τα ισχύοντα σε όλη την αυτοκρατορία τουτέστιν από ιδιώτες. Συγχρόνως η Εκκλησία είναι ο θεσμός που κατά κύριο λόγο επιθυμεί και έμπρακτα επιδιώκει, αναλαμβάνοντας εκπαιδευτικό ρόλο, μορφωμένο το χριστεπώνυμο πλήρωμα. Οι εχθρικές επιδρομές και οι εσωτερικές αναταράξεις δεν έχουν αφήσει περιθώρια για άντληση σημαντικών πληροφοριών, ως τον Η΄ αι. όταν πια με αργές διαδικασίες αρχίζουν οι χριστιανικοί πληθυσμοί να ανθίζουν στην περιοχή. Στην άνθηση αυτή καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν τα Μοναστήρια και τα πολυπληθή ασκηταριά που αναδεικνύονται σε θερμοκήπια παιδείας αντλώντας στοιχεία από την ελληνική διανόηση και συνυφαίνοντας τα με την χριστιανική πίστη. Στις Μονές λειτουργούν βιβλιοθήκες, σπουδαστήρια μελέτης αρχαίων κειμένων, καλλιγραφικά και αντιγραφικά εργαστήρια και συγγράφονται εύπεπτα αναγνώσματα. Σε αρκετές περιπτώσεις φαίνεται να λειτουργούν, παρότι σε πολλές περιπτώσεις οι σχετικές αποδείξεις είναι πενιχρές ή ανύπαρκτες, σχολεία εγκύκλιας εκπαίδευσης, εντός ή σε μικρή απόσταση από τις Μονές, οργανικά συνδεδεμένα με την μοναστική ζωή συμβάλλοντας παράλληλα στην εκπαίδευση των χριστιανοπαίδων. Παράλληλα με την πολυεπίπεδη δραστηριότητα των Μονών συνεισφέρουν στο παιδευτικό έργο ξεχωριστές προσωπικότητες του κλήρου, ενδεικτικά ο Όσιος Νίκων Μετανοείτε, ο Επίσκοπος Μεθώνης Νικόλαος, ο μοναχός Ησύχιος, ο Άγιος Αθανάσιος Μεθώνης. Χωρίς το πνευματικό έργο των Μονώνδύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ότι θα μπορούσε να έχει επιβιώσει την περίοδο αυτή αλλά και κατόπιν ο ελληνοχριστιανικός πολιτισμός.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χριστόπουλος Νικόλαος
  • Christopoulos Nikolaos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2760874

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χριστόπουλος Νικόλαος; Christopoulos Nikolaos. Οι Μονές της νοτιο-δυτικής Πελοποννήσου κατά την Βυζαντινή Περίοδο ως φορείς Ελληνικής Παιδείας και Εκπαίδευσης. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2760874