Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο γεωπολιτικός ρόλος των ενεργειακών οδεύσεων, με αφετηρία την Κεντρική Ασία, στο γεωπολιτικό σύμπλοκο Ε.Ε.- Ρωσίας– Κίνας και η νέα γεωστρατηγική ισορροπία στην πλανητική νήσο, λόγω της πρωτοβουλίας One Belt One Road (OBOR).

Abstract

dc:description

Η Κεντρική Ασία ήταν και συνεχίζει να είναι μια περιοχή με ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον καθώς γεωγραφικά αποτελεί σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης και ταυτόχρονα αποτελεί την καρδιά της ασιατικής ηπείρου. Δεδομένου μάλιστα της ύπαρξης μεγάλων ενεργειακών κοιτασμάτων στην ευρύτερη περιοχή, κατέληγε πάντα να είναι χώρος σφοδρών ανταγωνισμών, όχι μόνο μεταξύ των χωρών της Κεντρικής Ασίας, αλλά και χωρών που βρίσκονται περιφερειακά αυτής (π.χ. Κίνα, Ρωσία) ή χωρών και θεσμών που αποτελούν διεθνείς πόλους ισχύος (π.χ. ΗΠΑ, Ε.Ε.). Παρόλο βέβαια την ανάδειξη της περιοχής ως σημαντικό σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης, η γεωλογική της μορφή προκαλεί δυσχέρειες στην κατασκευή υποδομών, τις οποίες οι ίδιες χώρες της Κεντρικής Ασίας αδυνατούν να αντιμετωπίσουν και άρα να αξιοποιήσουν από μόνες τους τις ευκαιρίες που έχουν. Απαιτείται καλός σχεδιασμός, οικονομικοί πόροι, υψηλή τεχνογνωσία, εξοπλισμός και καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, παράγοντες που δύναται να παρασχεθούν συντονισμένα μόνο από εξωτερικές μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες και πασχίζουν μέσω των επενδύσεων τους να έχουν πρόσβαση στην περιοχή. Ο ανταγωνισμός για άσκηση περιφερειακής επιρροής και έλεγχο επί των φυσικών πόρων της περιοχής συχνά διαφαίνεται μέσω της σύμπραξης διμερών και πολυμερών οικονομικών και στρατιωτικών συμφωνιών με τα κράτη της Κεντρικής Ασίας. Ωστόσο, παράγοντες όπως η έκρυθμη -λόγω της δράσης εξτρεμιστικών ομάδων και της ύπαρξης ποικίλων ζητημάτων στο εσωτερικό των χωρών- κατάσταση ασφαλείας, δημιουργούν δυσκολία στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων όρων με αποτέλεσμα να πρόκειται για ένα διαρκές μεταβαλλόμενο πεδίο δράσης, το οποίο οδηγεί στην ανάδυση νέων παγκόσμιων γεωπολιτικών παικτών και νέων στρατηγικών συμφερόντων, και παρουσιάζει αυξημένο γεωπολιτικό ενδιαφέρον. Συναφώς, πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η Κίνα επιχειρεί τη δημιουργία νέου Δρόμου του Μεταξιού, μια πρωτοβουλία που, βασίζεται σε ένα πρωτοφανούς έκτασης πρόγραμμα δανεισμού και θα χρηματοδοτήσει λιμάνια, οδικά δίκτυα και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Πρόκειται για μια ζώνη στην οποία θα υπάρξει εξάλειψη των σημείων συμφόρησης στο εμπόριο της Ευρασίας, με παράλληλη βελτίωση και οικοδόμηση δικτύων σύνδεσης σε ολόκληρη την Κεντρική, Δυτική και Νότια Ασία, αλλά και τη Μέση Ανατολή, και την Ανατολική και Βόρεια Αφρική. Προφανώς πέρα, από τα οικονομικά οφέλη που θα έχει η Κίνα από την υλοποίηση αυτού του μεγαλεπήβολου σχεδίου, διακρίνονται και γεωπολιτικά οφέλη. Η παρούσα μελέτη ασχολείται με την ανακατανομή ισχύος που προκύπτει με αφορμή τις ενεργειακές οδεύσεις στην Κεντρική Ασία και διαμορφώνεται βάσει των αποφάσεων και ενεργειών των εμπλεκόμενων δρώντων (χώρες της Κεντρικής Ασίας και του Γεωπολιτικού Συμπλόκου). Η ανάγκη για τη γεωπολιτική αποτύπωση της καταστάσεως συνίσταται στο γεγονός ότι μακροπρόθεσμα οι εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα (κατασκευή νέων αγωγών στο πλαίσιο αναβίωσης του δρόμου του μεταξιού, καθώς και αναζήτηση και αξιοποίηση άλλων ενεργειακών πηγών), όχι μόνο στην υπό ανάλυση περιοχή, αλλά και παγκοσμίως αναμένονται να είναι βαρύνουσας σημασίας, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις αντιμετωπίζουν την περιοχή ως πεδίο άσκησης της επιρροής τους . Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα μελέτη καταλήγει στη δημιουργία γεωπολιτικού υποδείγματος ανακατανομής της ισχύος, απορρέοντος από την ανάλυση του γεωπολιτικού παράγοντος των ενεργειακών οδεύσεων με αφετηρία την Κεντρική Ασία στο γεωπολιτικό σύμπλοκο Ε.Ε.-Ρωσίας-Κίνα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ξένου Ασημίνα
  • Xenou Asimina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2779291

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ξένου Ασημίνα; Xenou Asimina. Ο γεωπολιτικός ρόλος των ενεργειακών οδεύσεων, με αφετηρία την Κεντρική Ασία, στο γεωπολιτικό σύμπλοκο Ε.Ε.- Ρωσίας– Κίνας και η νέα γεωστρατηγική ισορροπία στην πλανητική νήσο, λόγω της πρωτοβουλίας One Belt One Road (OBOR).. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2779291