Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Άνθη ελιάς: Παραγωγή και ανάλυση αιθερίου ελαίου, φυτοχημική μελέτη και βιολογική αξιολόγηση υδροακλοολικών εκχυλισμάτων

Abstract

dc:description

Η ελιά (Olea europaea L.) αποτελεί ιστορικά ένα από τα σημαντικότερα καρποφόρα δένδρα των μεσογειακών χωρών. Μέχρι πρόσφατα η επιστημονική βιβλιογραφία περιέχει κυρίως στοιχεία για τις φαινολικές ενώσεις των καρπών, των φύλλων και του ελαιόλαδου της. Πιθανώς λόγω της σημασίας τους στη βιομηχανία τροφίμων, καθώς και της δραστικότητας τους, συμπεριλαμβανομένων των αντιοξειδωτικών, αντιμικροβιακών και θεραπευτικών τους ιδιοτήτων. Ελάχιστα στοιχεία είναι διαθέσιμα για το φυτοχημικό περιεχόμενο των ανθέων της ελιάς, ειδικά για τις Ελληνικές ποικιλίες, για τις οποίες δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε αφορμή για την συγκεκριμένη διπλωματική εργασία, όπου ως πρώτη ύλη προς ανάλυση επιλέχθηκαν τα άνθη ελιάς Ελληνικών ποικιλιών. Κύριο μέρος της παρούσας εργασίας αποτέλεσε η φυτοχημική μελέτη των ανθέων της Ελληνικής ποικιλίας Λιανολιά Κερκύρας (κωδικός δείγματος: Kato_ktima_1), με σκοπό την ταυτοποίηση και απομόνωση των σημαντικότερων δευτερογενών μεταβλητών καθώς και την αξιολόγηση της δραστικότητας των απομονωμένων ουσιών, ως προς την αναστολή των ενζύμων τυροσινάση, ελαστάση και κολλαγενάση. Συνολικά ταυτοποιήθηκαν δεκαεννέα δευτερογενείς μεταβολίτες και απομονώθηκαν εννέα εξ αυτών (2΄-αιθυλόξη-ολευρωπεΐνη, 2΄-υδρόξη-ολευρωπεΐνη, ρουτινοσίδης του ελενολικού οξέος και ολεοφλοσίδης), εκ των οποίων τρείς αποτελούν νέα φυσικά προϊόντα (2΄-αιθυλόξη-ολευρωπεΐνη, ρουτινοσίδης του ελενολικού οξέος και ολεοφλοσίδης). Οι κύριες κατηγορίες των ουσιών που απομονώθηκαν περιλαμβάνουν τριτερπένια, σεκοϊριδιειδή, φλαβονοειδή και γλυκοσίδες φλαβονοειδών. Η αξιολόγηση των βιολογικών ελέγχων μας οδήγησε στο συμπέρασμα πως οι απομονωμένες ουσίες εμφανίζουν αξιοσημείωτη βιολογική δράση ως προς την αναστολή του ενζύμου της κολλαγενάσης, με περισσότερο δραστικές τις ουσίες 2΄-αιθυλόξη-ολευρωπεΐνη και 2΄-υδρόξηολευπωπεΐνη. Αντίθετα όσον αφορά την αναστολή των ενζύμων τυροσινάση και ελαστάση δεν εμφάνισαν δραστικότητα. Επίσης πραγματοποιήθηκε συγκριτική μελέτη του φυτοχημικού περιεχομένου και αξιολόγηση της βιολογικής δράσης (μέσω προσδιορισμού του ολικού φαινολικού φορτίου, εξουδετέρωσης της ελεύθερης ρίζας DPPH καθώς και αναστολής των ενζύμων τυροσινάση, ελαστάση και κολλαγενάση) ανθέων ελιάς των ελληνικών ποικιλιών Λιανολιά Κερκύρας (κωδικοί δειγμάτων: Kato_ktima_1, Kato_ktima_2, Ano_ktima), αγριελιά Κερκύρας-Olea europaea ssp. oleaster (κωδικός δείγματος: Agrielia) και Κορωνέικη (κωδικός δείγματος: ekpa). Από τη μελέτη αυτή διαπιστώθηκε η παρουσία κοινών δευτερογενών μεταβολιτών σε όλα τα δείγματα με βασική ουσία την ολευρωπεΐνη σε μήκος κύματος 254nm. Σε αντίθεση με το εκχύλισμα Kato_ktima_1 όπου η ολευρωπεΐνη δεν αποτελεί την βασική ουσία του εκχυλίσματος στα 254nm. Με βάση τα αποτελέσματα της βιολογικής αξιολόγησης των δειγμάτων, τα δείγματα Ano_ktima, Agrielia και ekpa χαρακτηρίστηκαν ως δραστικά, ενώ μέτριας δραστικότητας παρουσιάστηκαν τα δείγματα Kato_ktima_1 και Kato_ktima_2. Με τις τιμές του ολικού φαινολικού φορτίου να 10 έρχονται σε συμφωνία με τις αντίστοιχες των IC50 για την εξουδετέρωση της ελεύθερης ρίζας DPPH για κάθε δείγμα. Όλα τα δείγματά παρουσίασαν δραστικότητα όσον αφορά την αναστολή του ενζύμου της κολλαγενάσης, με περισσότερο δραστικό το Ano_ktima. Αντίθετα όσον αφορά την αναστολή των ενζύμων τυροσινάση και ελαστάση δεν εμφάνισαν δραστικότητα. Τέλος πραγματοποιήθηκε παραλαβή αιθερίου ελαίου από τα άνθη αγριελιάς Κερκύρας (κωδικός δείγματος: Agrielia) και ανάλυση μέσω αέριας χρωματογραφίας συνδεδεμένης με φασματομετρία μαζών (GC-MS) με σκοπό την ταυτοποίηση των σημαντικότερων πτητικών συστατικών. Από την ανάλυση αιθερίου ελαίου αγριελιάς ταυτοποιήθηκαν 13 πτητικές ουσίες με βασικότερους εκπροσώπους την νονανάλη (14.06 %), το εικοσιεννιάνιο (12.53 %), το (8E)-8δεκαεπτάνιο (12.33 %), την εξα-υδροφαρνεσυλο-ακετόνη (11.23 %) και την διυδροεδουλάνη (7.35 %).

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαύρος Παναγιώτης
  • Mavros Panagiotis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2786521

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαύρος Παναγιώτης; Mavros Panagiotis. Άνθη ελιάς: Παραγωγή και ανάλυση αιθερίου ελαίου, φυτοχημική μελέτη και βιολογική αξιολόγηση υδροακλοολικών εκχυλισμάτων. 2018. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2786521