Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Development of a shear-wave splitting parameters determination software suite for upper crust seismic anisotropy studies: Application in tectonic and volcanic regimes

Abstract

dc:description

Το φαινόμενο της σχάσης (κατά το οποίο ένα εγκάρσιο κύμα διακρίνεται σε δύο συνιστώσες με κάθετες μεταξύ τους πολώσεις και διαφορετικές ταχύτητες διάδοσης) έχει αποδοθεί στην ανισοτροπία του μέσου διάδοσης. Η παρατήρησή του εξαρτάται από τον προσδιορισμό δύο κύριων παραμέτρων: τη διεύθυνση πόλωσης της ταχείας συνιστώσας (φ) και της χρονικής καθυστέρησης μεταξύ των χρόνων διαδρομής (td). Η παρούσα Μεταπτυχιακή Διατριβή Ειδίκευσης αφορά την ανάπτυξη ενός πακέτου λογισμικού (σε γλώσσα Python) για τον προσδιορισμό των παραμέτρων σχάσης. Αν και υπάρχουν διάφορες εφαρμογές διαθέσιμες, σε καμία μέχρι σήμερα δεν προσφέρεται η ολοκληρωμένη χρήση χειρακτικών, ημι- και πλήρως αυτόματων μεθόδων. Το λογισμικό το οποίο αναπτύχθηκε (Pytheas) σκοπεύει να εναρμονίσει τη λειτουργία των τεχνικών αυτών. Η φιλικότητα προς τον χρήστη είναι ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του προγράμματος. Το πρόγραμμα εμπεριέχει τρεις μεθόδους προσδιορισμού: (α) εποπτική μέθοδος Διαγραμμάτων Σωματιδιακής Κίνησης, (β) μέθοδος Ιδιοτιμών και (γ) μέθοδος Περιστροφής – Ετεροσυσχέτισης. Ενώ η (α) είναι χειρακτική μέθοδος και απαιτεί την πλήρη ενασχόληση του χρήστη, οι (β) και (γ) είναι ημι – αυτόματες και χρειάζονται τον χειρακτικό προσδιορισμό του παραθύρου στο οποίο θα γίνει η μέτρηση. Η επιλογή αυτή αυτοματοποιείται πλήρως με τη μέθοδο Ανάλυσης Συστάδων, σε συνδυασμό με τη (β) ή και τη (γ). Το λογισμικό Pytheas συνδέει τις τεχνικές αυτές με ένα φιλικό και εύληπτο ενσωματωμένο γραφικό περιβάλλον χρήστη. Για την ορθή αξιολόγηση των μετρήσεων, αναπτύχθηκε ένα σύστημα βαθμολόγησης στηριζόμενο στο περιεχόμενο του θορύβου στο σήμα και στα σφάλματα των δύο παραμέτρων σχάσης. Για τον έλεγχο της λειτουργίας του Pytheas χρησιμοποιήθηκαν τοπικά δεδομένα από τρεις περιοχές: (i) Δυτικός Κορινθιακός Κόλπος (τεκτονικό περιβάλλον), (ii) Ηφαιστειακό Σύμπλεγμα Σαντορίνης (ηφαιστειακό περιβάλλον) και (iii) Πετρελαιοφόρο πεδίο Wellington, Kansas, USA (επαγόμενη σεισμικότητα). Η Ανάλυση Συστάδων χρησιμοποιήθηκε για την επιλογή του ιδανικού παραθύρου ανάλυσης και η μέθοδος Ιδιοτιμών εφαρμόστηκε σε αυτό, για τον προσδιορισμό των παραμέτρων σχάσης σε πάνω από 2,400 ζεύγη σεισμών – σταθμών, με γωνίες ανάδυσης μικρότερες των 35°. Προσδιορίστηκαν συνολικά 516 ζεύγη παραμέτρων σχάσης με αποδεκτούς βαθμούς ποιότητας. Τα αποτελέσματα, συγκρινόμενα με αντίστοιχα παλαιών μελετών με τη χειρακτική μέθοδο, έδειξαν ότι η αυτόματη μέθοδος έχει σημαντική αξιοπιστία. Ωστόσο, η πιο έντονη διασπορά των τιμών των φ και td θα πρέπει να διερευνηθεί, πιθανώς με τη βελτιστοποίηση της αυτόματης διαδικασίας βαθμολόγησης. Επιπλέον, εξετάσθηκε η μέθοδος της Σεισμικής Τομογραφίας Σχάσης Εγκαρσίων Κυμάτων, με τη χρήση μετρήσεων παλαιών ερευνών (λόγω του μεγαλύτερου πλήθους τους), στον Δυτικό Κορινθιακό Κόλπο και το Ηφαιστειακό Σύμπλεγμα Σαντορίνης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι απαιτείται περαιτέρω πληροφορία για την ερμηνεία της τομογραφίας, καθώς οι προσδιορισθείσες ανισοτροπικές δομές του ανώτερου φλοιού δεν συνάδουν με γνωστά στατικά γεωλογικά και τεκτονικά φαινόμενα. Η διερεύνηση της κατανομής της τάσης στην περιοχή (μέσω μετρήσεων πίεσης σε γεωτρήσεις ή αντιστροφής μηχανισμών γένεσης) θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον σκοπό αυτόν, επιτρέποντας τη συσχέτιση της τομογραφίας με δυναμικά φαινόμενα

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ιωάννης Σπίγγος
  • Spingos Ioannis

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2838875

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ιωάννης Σπίγγος; Spingos Ioannis. Development of a shear-wave splitting parameters determination software suite for upper crust seismic anisotropy studies: Application in tectonic and volcanic regimes. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2838875