National and Kapodistrian University of Athens
Ανάπτυξη πληθυσμιακού φαρμακοκινητικού μοντέλου κυκλοφωσφαμίδης και του ενεργού μεταβολίτη 4-υδροξυ-κυκλοφωσφαμίδη σε ασθενείς με σπειραματονεφρίτιδα
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η κυκλοφωσφαμίδη είναι ένα χημειοθεραπευτικό και ανοσοκατασταλτικό φάρμακο ευρέως χρησιμοποιούμενο για τη θεραπεία του καρκίνου, ενώ τα τελευταία χρόνια καθιερώθηκε η χρήση της για την θεραπεία σπειραματονεφρίτιδας οφειλόμενη σε συστηματικό ερυθυματώδη λύκο και σε ρευματοειδή αγγειίτιδα μικρού μεγέθους αγγείων, χωρίς να υπάρχει όμως επίσημο πρωτόκολλο χρήσης της για αυτές τις νόσους (off-label). Η δευτεροπαθής σπειραματονεφρίτιδα συνδέεται με νεφρικές βλάβες ή ακόμα και νεφρική ανεπάρκεια, και ενδέχεται να επηρεάσει το μεταβολισμό της κυκλοφωσφαμίδης στον ενεργό μεταβολίτη της (4-υδροξυ-κυυκλοφωσφαμίδης) και να οδηγήσει στην εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών. Σκοπός της μελέτης: Όλα τα παραπάνω, δημιούργησαν την ανάγκη διερεύνησης του φαρμακοκινητικού προφίλ της κυκλοφωσφαμίδης και του ενεργού μεταβολίτη της σε ασθενείς με σπειραματονεφρίτιδα μέσω ανάπτυξης ταυτόχρονου πληθυσμιακού φαρμακοκινητικού μοντέλου, αλλά και την ανάγκη εύρεσης πιθανών επιδράσεων που μπορεί να έχουν κάποια χαρακτηριστικά των ατόμων του υπό μελέτη πληθυσμού την φαρμακοκινητική της κυκλοφωσφαμίδης. Μέθοδοι: Τα δεδομένα συγκέντρωσης (C) – χρόνου (t), που αναλύθηκαν στη συγκεκριμένη πληθυσμιακή φαρμακοκινητική μελέτη, αποκτήθηκαν από την γενική μονάδα κλινικής έρευνας του Πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας μετά από 24-ωρη παρακολούθηση 23 ασθενών που έπασχαν από σπειραματονεφρίτιδα και τους είχε χορηγηθεί ενδοφλέβια κυκλοφωσφαμίδη μέσης δόσης 1.5 gr.Η αναλυτική μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για την ποσοτικοποίηση της κυκλοφωσφαμίδης και του μεταβολίτη της ήταν η υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC) σε συνδυασμό με τη φασματοσκοπία μάζας (LC-MS/MS). Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του υπολογιστικού προγράμματος Monolix© έκδοσης 2018R1 και με την εφαρμογή της μεθόδου της μη γραμμικής ανάλυσης μικτών επιδράσεων. Κατά την ανάλυση, πραγματοποιήθηκε η διερεύνηση του δομικού μοντέλου (απλό μοντέλο φαρμάκου-μεταβολίτη, μοντέλο φαρμάκουμεταβολίτη με περιφερικά διαμερίσματα), του μοντέλου υπόλοιπου σφάλματος (προσθετικό, εκθετικό αναλογικό, συνδυαστικό), των αρχικών τιμών των παραμέτρων και της μη γραμμικής απομάκρυνσης. Ακόμη, εξετάστηκε η συσχέτιση των φαρμακοκινητικών παραμέτρων και η επίδραση των συμμεταβλητών (φύλο, ηλικία, βάρος, φυλή, μέση επιφάνεια σώματος, γενετικά χαρακτηριστικά καθώς και εργαστηριακές τιμές των ασθενών) στις παραμέτρους. Η επιλογή του βέλτιστου μοντέλου πραγματοποιήθηκε με χρήση ορισμένων διαγνωστικών εργαλείων, όπως η αξιολόγηση των τιμών των πληθυσμιακών παραμέτρων και της φυσιολογικής τους σημασίας, η τιμή του ποσοστού του σχετικού σφάλματος (r.s.e.%),η μέγιστη πιθανοφάνεια, τα κριτήρια πληροφορίας Akaike (AIC) και Bayesian (BIC),το Wald test και τα διαγράμματα καλής προσαρμογής (πληθυσμιακά και εξατομικευμένα). Το τελικό μοντέλο ελέγχθηκε για την αξιοπιστία του με Visual Predictive Check και την μέθοδο «Bootstrap». Αποτελέσματα : Τα δομικά μοντέλα με τα περιφερικά διαμερίσματα απορρίφθηκαν λόγω μη καλής προσαρμογής στα δεδομένα. Το μοντέλο που βρέθηκε να περιγράφει καλύτερα τη φαρμακοκινητική της κυκλοφωσφαμίδης και του μεταβολίτη της ήταν το μονοδιαμερισματικό μοντέλο για το φάρμακο και τον μεταβολίτη με γραμμική κινητική μετατροπής και μοντέλο σφάλματος για το φάρμακο το αναλογικό και για το μεταβολίτη το εκθετικό. Η τιμή του φαινόμενου όγκου κατανομής του φαρμάκου και του μεταβολίτη (V) βρέθηκε ίση με 153 L, η κάθαρση του μεταβολίτη με 342 L h-1, η (νεφρική) κάθαρση της κυκλοφωσφαμίδης με 0.208 L h-1 και η κάθαρση μετατροπής 13.6 L h-1. Εντοπίστηκε επιπλέον συσχέτιση μεταξύ του φαινόμενου όγκου κατανομής (V),της κάθαρσης μεταξύ των διαμερισμάτων και της κάθαρσης της 4-υδροξυκυυκλοφωσφαμίδης. Η μέση επιφάνεια σώματος, η φυλή και το φύλο βρέθηκαν να επηρεάζουν σημαντικά τον φαινόμενο όγκο κατανομής ενώ η κάθαρση κρεατινίνης την νεφρική κάθαρση κυκλοφωσφαμίδης. Τέλος τα αποτελέσματα του τελικού μοντέλου επικυρώθηκαν με την μέθοδο «Bootstrap», αφού οι τιμές του εμπεριέχονταν στα 90% διαστήματα εμπιστοσύνης που προέκυψαν. Συμπέρασμα: Η εφαρμογή της πληθυσμιακής φαρμακοκινητικής στα δεδομένα του συγκεκριμένου υπό μελέτη πληθυσμού οδήγησε στην ανάπτυξη ενός αξιόπιστου ταυτόχρονου πληθυσμιακού φαρμακοκινητικού μοντέλου που περιγράφει ικανοποιητικά την φαρμακοκινητική της κυκλοφωσφαμίδης και της 4-υδροξυ-κυυκλοφωσφαμίδης. Η μέση επιφάνεια σώματος, η φυλή, το φύλο και η κάθαρση κρεατινίνης βρέθηκαν να επηρεάζουν σημαντικά τον φαινόμενο όγκο κατανομής και την νεφρική κάθαρση κυκλοφωσφαμίδης αντίστοιχα. Η περαιτέρω έρευνα, ιδιαίτερα σε άτομα με μειωμένη νεφρική λειτουργία, θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας αυτού του φαρμάκου καθώς και στη θέσπιση επίσημου δοσολογικού πρωτοκόλλου για την χρήση του σε περιπτώσεις δευτεροπαθούς σπειραματονεφρίτιδας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ηλιοπούλου Βεατρίκη-Νικολέττα
- Iliopoulou Veatriki-Nikoletta
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2852226