Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ολοκληρωτισμός και κριτική στο κράτος

Abstract

dc:description

Η Αντιγόνη βρέθηκε σε ένα οριακό σημείο και έκανε μια επανάσταση. Η αμερικανίδα φιλόσοφος Hannah Arendt θεωρεί την επανάσταση το οριακό εκείνο σημείο για τη διαμόρφωση της ελευθερίας, υπό την προοπτική και την επεξεργασία του πολιτικού. Η νεωτερική ιστορία έφτασε και αυτή στα οριακά της σημεία, στο σημείο μηδέν, στο Άουσβιτς. Στην παρούσα εργασία εξετάζονται τα χαρακτηριστικά αυτού του οριακού σημείου, του ολοκληρωτισμού. Είμαστε αντιμέτωποι με το τέλος μιας εποχής ή με την αρχή μιας άλλης; Είναι η πολιτική σκέψη και πράξη ικανή να δημιουργήσει πολιτεύματα και κοινωνικά συστήματα ή αυτά είναι ορισμένα και πολύ συγκεκριμένα; Προσπαθούμε να ιχνηλατήσουμε εδώ την απόσταση ανάμεσα στην εποχή από την οποία ερχόμαστε και εκείνη στην οποία βαδίζουμε. Βλέπουμε με συντομία πως σχηματίστηκε ο θεσμός του κράτους, ποιες απόψεις το συγκρότησαν και έπλασαν τα δομικά χαρακτηριστικά του και πως φτάσαμε τελικά στο ολοκληρωτικό κράτος, αν τελικά αυτό υπήρξε. Κεντρικό χαρακτήρα σε αυτή τη διαδρομή έχει η μελέτη της Hannah Arendt για τον ολοκληρωτισμό ενώ στόχος, εκτός από τη μελέτη του φαινομένου, είναι και η προσπάθεια να αντιληφθούμε το ρόλο που έπαιξε εδώ ο κρατικός θεσμός. Είτε ως μέσο και εργαλείο είτε ως αυτοσκοπός στην επιβολή του ολοκληρωτικού ελέγχου και της ολικής κυριαρχίας το κράτος έχει πάντοτε την κρίσιμη δυνατότητα απόδοσης της ιδιότητας του πολίτη και, συνεπώς, τον προσδιορισμό της ασαφούς ζώνης του μη πολίτη, του Άλλου, του καταστατικού έξωθεν σε αντίθεση με τον οποίο ορίζεται η πολιτική ταυτότητα. Το δικαίωμα ορισμού της ζωής που αξίζει να βιωθεί ανήκει στο κράτος και αυτό καθιστά καθοριστική τη μελέτη του θεσμού αυτού καθώς και την ανάγκη διατύπωσης μιας ορισμένης θέσης σε κάθε στάδιο του φιλοσοφικού στοχασμού. Είτε θεωρήσουμε βεμπεριανά το κράτος ως το μονοπώλιο της εξουσίας, είτε επιμείνουμε στην ετερονομία που επιβάλει διατηρώντας τον πολίτη στην αυταπάτη της πολιτικής κατάστασης είτε στοχεύσουμε στην κατάληψή του για να ορίσουμε εκ νέου τους όρους της ζωής το δεδομένο παραμένει: το κράτος ως δομή οργάνωσης της κοινωνίας στη νεωτερικότητα περιλαμβάνει όλες τις έννοιες που το συγκροτούν από το διαφωτισμό και μετά, όρους της ζωής: νόμος, δικαίωμα, ελευθερία, διοίκηση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μανούσου-Αλεξίου Αικατερίνη
  • Manousou-Alexiou Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2862067

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μανούσου-Αλεξίου Αικατερίνη; Manousou-Alexiou Aikaterini. Ολοκληρωτισμός και κριτική στο κράτος. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2862067