National and Kapodistrian University of Athens
Ανάπτυξη πρωτοκόλλου για Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση για σπάνιο μονογονιδιακό νόσημα
Abstract
dc:descriptionΗ Προεμφυτευτική Γενετική Διάγνωση (ΠΓΔ) είναι μία εναλλακτική διαγνωστική προσέγγιση σε σχέση με την κλασσική προγεννητική διάγνωση που επιτρέπει τον έλεγχο μονογονιδιακών ή και χρωμοσωμικών διαταραχών σε δείγματα βιοψίας από έμβρυα εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF), με σκοπό τη μεταφορά στη μήτρα μόνο των υγιών εμβρύων. Ένδειξη για ΠΓΔ είναι τα μονογονιδιακά νοσήματα με γνωστή μοριακή βάση, όπως η αχονδροπλασία, που αποτελεί τη συχνότερη αιτία νανισμού στον άνθρωπο, με συχνότητα στον πληθυσμό 1:15.000-25.000. Πρόκειται για ένα αυτοσωμικό επικρατητικό νόσημα με πλήρη διεισδυτικότητα. Η πλειοψηφία των ασθενών φέρει σε μοριακό επίπεδο τη σημειακή μεταλλαγή c.1138G>A στο εξώνιο 10 στο γονίδιο του υποδοχέα του αυξητικού παράγοντα των ινοβλαστών 3 (FGFR3). Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η ανάπτυξη και βελτιστοποίηση ενός πρωτοκόλλου ΠΓΔ για αχονδροπλασία, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θέτει η Ευρωπαϊκή Εταιρία Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE), για ένα ζευγάρι που απευθύνθηκε στο εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Η υποψήφια μητέρα φέρει σε ετερόζυγη μορφή τη μεταλλαγή c.1138G>A του γονιδίου FGFR3, η οποία εμφανίζεται «de-novo», ενώ ο σύζυγος της είναι φυσιολογικός. Στο αναπαραγωγικό ιστορικό του ζευγαριού καταγράφεται μία διακοπή κύησης μετά από προγεννητική διάγνωση ενός πάσχοντος εμβρύου. Δείγμα από το αμνιακό υγρό του προγεννητικού ελέγχου ήταν διαθέσιμο, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη του πρωτοκόλλου ΠΓΔ. Το πρωτόκολλο στοχεύει στην άμεση διάγνωση της παθογόνου μεταλλαγής c.1138G>A, με τη χρήση περιοριστικού ενζύμου σε συνδυασμό με έμμεση διάγνωση του νοσήματος σε βιοψίες εμβρύων, μέσω πληροφοριακών πολυμορφικών δεικτών-μικροδορυφορικών επαναλήψεων (STRs) που βρίσκονται σε γενετική σύνδεση με το γονίδιο FGFR3. Το πρωτόκολλο που αναπτύχθηκε στηρίζεται στην τεχνική της φθορίζουσας πολλαπλής PCR (Fluorescent multiplex-PCR). Για την ανάπτυξη του πρωτοκόλλου έγινε in silico αναζήτηση των STRs που βρίσκονται σε απόσταση μέχρι 1Mbp από το γονίδιο FGFR3. Κατόπιν, σχεδιάστηκαν εκκινητές της αντίδρασης πολλαπλής PCR για την ταυτόχρονη ενίσχυση της περιοχής της μεταλλαγής c.1138G>A και των STRs και παράλληλα επιλέχθηκε περιοριστικό ένζυμο που ανιχνεύει τη μεταλλαγή. Με ανάλυση γενετικής σύνδεσης στους υποψήφιους γονείς και στο πάσχον έμβρυο (linkage analysis), έπειτα από αντίδραση πολλαπλής PCR σε γενωμικό DNA των μελών της οικογένειας, διαπιστώθηκαν 3 πληροφοριακοί πολυμορφικοί δείκτες. Στη συνέχεια, το πρωτόκολλο βελτιστοποιήθηκε σε αραιωμένο γενωμικό DNA και σε μεμονωμένα λεμφοκύτταρα περιφερικού αίματος της υποψήφιας μητέρας. Από την εκτίμηση της αξιοπιστίας και της ευαισθησίας του πρωτοκόλλου σε 38 μεμονωμένα λεμφοκύτταρα της υποψήφιας μητέρας και φυσιολογικού μάρτυρα, μέσω του υπολογισμού για κάθε γενετικό τόπο του ποσοστού επιτυχίας της PCR (≥95%) και του ποσοστού του μη ισοδύναμου πολλαπλασιασμού του DNA από τα δύο αλληλόμορφα (Allele drop-out, ADO) (≤8,3%), το πρωτόκολλο ΠΓΔ για αχονδροπλασία κρίθηκε κατάλληλο και αξιόπιστο για κλινική εφαρμογή σε επίπεδο DNA του ενός κυττάρου.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ραυτοπούλου Μαρία
- Raftopoulou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2864728