National and Kapodistrian University of Athens
Μελέτη του συναισθηματικού δεσμού της εγκύου με το κύημα, τους γονείς και τον σύντροφο
Abstract
dc:descriptionΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Βασική παραδοχή της θεωρίας του συναισθηματικού δεσμού (Bowlby) είναι πως τα πρόσωπα πρόσδεσης εσωτερικεύονται και δημιουργούν «εσωτερικά μοντέλα εργασίας» που οργανώνουν το συγκινησιακό και νοητικό μέρος της προσωπικότητας, της συμπεριφοράς, τις στενές σχέσεις, αλλά και την εικόνα του εαυτού. Κατ’ αντιστοιχία με την υπάρχουσα κατηγοριοποίηση των βρεφών (Ainsworth), οι ενήλικοι έχουν ταξινομηθεί από την Main σε ασφαλείς και ανασφαλείς (απορριπτικοί, ανήσυχοι, αποδιοργανωμένοι). Πολυετείς συστηματικές έρευνες έδειξαν πως υπάρχει διαγενεολογική μεταβίβαση του τύπου συναισθηματικού δεσμού/πρόσδεσης: συγκεκριμένα, υπάρχει συσχετισμός μεταξύ του μοτίβου/τύπου δεσμού της μητέρας και του μοτίβου/τύπου δεσμού του βρέφους, και μάλιστα ο τύπος δεσμού του βρέφους διατηρείται και στην ενήλικη ζωή και αναπαράγεται στις ενήλικες σχέσεις, κυρίως στη συντροφική. Πρόσφατα, το ενδιαφέρον των ερευνητών έχει στραφεί στην προγεννητική περίοδο, στη συναισθηματική σύνδεση που αναπτύσσει η έγκυος με το κύημα/έμβρυο. Αρκετές έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ της προγεννητικής και της μεταγεννητικής περιόδου όσο αφορά το δεσμό που αναπτύσσει η μητέρα με το κύημα και μετέπειτα βρέφος, αν και υπάρχει ασυμφωνία για το πόσο ισχυρή είναι αυτή η σύνδεση. Λιγότερο έχει διερευνηθεί η συσχέτιση του δεσμού της συντροφικής σχέσης με τον προγεννητικό δεσμό. ΣΤΟΧΟΣ Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο τη διερεύνηση του μοτίβου πρόσδεσης της Ελληνίδας εγκύου με τους γονείς της, και του ρόλου που διαδραματίζει αυτό το μοτίβο στην ασφαλή πρόσδεσή της με το κύημα. Επιπρόσθετος στόχος είναι η διερεύνηση του μοτίβου πρόσδεσης με τον σύντροφο ως ένας παράγοντας που ενισχύει ή αποδυναμώνει το δεσμό της εγκύου με το κύημα. ΜΕΘΟΔΟΣ Η έρευνα διεξήχθη με τη συμμετοχή 76 Ελληνίδων εγκύων γυναικών που είχαν απευθυνθεί στην Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρεία (ΑμΚΕ) φροντίδας της εγκύου «Φαιναρέτη» και στο Ιατρείο για την Ψυχική Υγεία των Γυναικών του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αθηνών «Αιγινήτειο». Το δείγμα ήταν τυχαίο και δεν εξαιρέθηκαν γυναίκες με σωματικά ή ψυχικά προβλήματα ή γυναίκες με προβλήματα στην εγκυμοσύνη. Τα ερωτηματολόγια που αξιοποίησε η παρούσα έρευνα ήταν: Ερωτηματολόγιο Γενικών Ερωτήσεων (δημογραφικών, ιατρικών και άλλων στοιχείων ως προς την εγκυμοσύνη), Ερωτηματολόγιο Προγεννητικού Μητρικού Δεσμού (MAAS), Κλίμακα Μέτρησης Γονεϊκού Δεσμού (PBI), Κλίμακα Μέτρησης Συντροφικού Δεσμού (PBI), και Κλίμακα Δυαδικής Προσαρμογής (DAS). Η κλίμακα DAS δόθηκε και στους συντρόφους των συμμετεχουσών εγκύων. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ. Η ποιότητα του συναισθηματικού δεσμού/πρόσδεσης με το κύημα συσχετίζεται με την φροντίδα που έχει λάβει η εγκυμονούσα από τη μητέρα της, τον πατέρα της, τον σύντροφό της και την ποιότητα της σχέσης της με τον σύντροφό της. Η ποσότητα/ένταση ενασχόλησης με το κύημα συσχετίζεται μόνο με τη φροντίδα που έλαβε η έγκυος από τον πατέρα της καθώς και από την ποιότητα της σχέσης της με τον σύντροφο της. Επίσης μεγαλύτερο δέσιμο με το κύημα έχουν οι έγκυες που έχουν λάβει υψηλή φροντίδα από τη μητέρα τους και τον πατέρα τους. Ως προς τις έγκυες που αναζήτησαν ψυχιατρική βοήθεια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η ποιότητα δεσμού με το κύημα συσχετίζεται μόνο με τη μητρική φροντίδα ενώ η ποσότητα/ένταση ενασχόλησης με το κύημα δεν βρέθηκε να συσχετίζεται με κανέναν παράγοντα. Όσον αφορά στο προφίλ του γονεϊκού δεσμού, οι έγκυες που είχαν δύο φροντιστικούς γονείς έχουν σε μεγαλύτερο βαθμό δέσιμο με το κύημα (συνολικά και ως προς την ποιότητα δεσμού) σε σχέση με αυτές που είχαν δύο υπερπροστατευτικούς γονείς. Τα αποτελέσματα δεν έδειξαν το ίδιο για τις έγκυες που αναζήτησαν ψυχιατρική βοήθεια κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Ο προγεννητικός μητρικός δεσμός με το κύημα μπορεί να προβλεφθεί από τον βαθμό φροντίδας που είχε η έγκυος από τον πατέρα της, τη φροντίδα και την υπερπροστασία που λαμβάνει από τον σύντροφο της. Ο προγεννητικός μητρικός δεσμός με το κύημα μπορεί επίσης να προβλεφθεί και από την δυαδική συνοχή της ποιότητας της σχέσης του ζευγαριού μαζί με τον βαθμό φροντίδας που είχε από τη μητέρα της η έγκυος, και την υπερπροστασία που λαμβάνει από τον σύντροφο της. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο προγεννητικός δεσμός φαίνεται να επηρεάζεται από το δεσμό της εγκύου τόσο με τους γονείς όσο και με το σύντροφο της. Τα αποτελέσματα σχολιάζονται σε σχέση με άλλες έρευνες που δείχνουν παρόμοια αλλά και αντίθετα αποτελέσματα. Η μελέτη μας υποστηρίζει το κοινό εύρημα πρόσφατων μετα-αναλύσεων που θεωρούν τον προγεννητικό δεσμό ως ένα σημαντικό συστατικό στοιχείο στην δυνατότητα πρόβλεψης του δεσμού μητέρας-βρέφους. Συζητούνται ορισμένοι ερευνητικοί περιορισμοί, κυρίως σε σχέση με τη χρήση εργαλείων, και τονίζεται η ανάγκη περαιτέρω ερευνών για το ζήτημα της ύπαρξης σταθερών και υποστηρικτικών δικτύων που συμπεριλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, και τον πατέρα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Στολάκη Έλενη
- Stolaki Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2875868