National and Kapodistrian University of Athens
Επιθηλιο-μεσεγχυματική μετατροπή και χρόνια νεφρική νόσος
Abstract
dc:descriptionΧρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) ονομάζεται η προοδευτική, μη αναστρέψιμη επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας η οποία δύναται να καταλήξει σε νεφρική ανεπάρκεια, με ανάγκη υποκατάστασης (π.χ. αιμοκάθαρση) και με υψηλό καρδιαγγειακό κίνδυνο για τους ασθενείς. Εμφανίζεται σε περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού και η έλλειψη στοχευμένων θεραπευτικών μέσων θεωρείται η αχίλλειος πτέρνα της. Ιστολογικά, χαρακτηρίζεται κυρίως από την ίνωση του διάμεσου ιστού ενώ ο μυοϊνοβλάστης αποτελεί το κύριο κύτταρο που εμπλέκεται στην παραγωγή της εξωκυττάριας ουσίας και την εναπόθεσή της σε αυτόν. Η επιθηλιο-μεσεγχυματική μετατροπή (epithelial mesenchymal-transition- EMT) αποτελεί το φαινόμενο κατά το οποίο ένα επιθηλιακό κύτταρο μετατρέπεται, μερικώς (μερική ΕΜΤ) ή εξ ολοκλήρου, σε μεσεγχυματικό κύτταρο. Διακρίνεται σε τρία είδη, ανάλογα με την εμφάνιση της κατά την εμβρυογένεση, την ίνωση ή την καρκινογένεση. Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, το κύτταρο αλλάζει τη μορφή του, χάνει την πολικότητά του, αποκτά δυνατότητα μετακίνησης εκτός βασικής μεμβράνης και παράγει εξωκυττάρια ουσία (κολλαγόνο), εκφράζοντας παράλληλα δείκτες μεσεγχυματικής προέλευσης και χάνοντας τους αντίστοιχους επιθηλιακούς. Επί σειρά ετών, η ΕΜΤ θεωρείτο από τις πιο σημαντικές διαδικασίες σχηματισμού της ίνωσης στη ΧΝΝ, υπό την έννοια της συμβολής του επιθηλιακού κυττάρου στην προέλευση (origin) των μυοϊνοβλαστών. Κύριος διαμεσολαβητής των υπεύθυνων μοριακών μηχανισμών φαίνεται να είναι ο TGF-β1 ενώ ο μεταγραφικός παράγοντας Snail προκαλεί τη μείωση σημαντικών διακυτταρικών πρωτεϊνών σύνδεσης όπως η Εcadherin και κηρύσσει την έναρξη του φαινομένου. Τα τελευταία χρόνια όμως, η συμβολή της ΕΜΤ στη ΧΝΝ αμφισβητείται και νέοι μηχανισμοί που εμπλέκουν τα ενδοθήλιο, το ανοσοποιητικό σύστημα, τους διάμεσους ινοβλάστες αλλά και το επιθήλιο των νεφρικών σωληναρίων, μέσω άλλων μηχανισμών πέρα της ΕΜΤ, έρχονται στην επιφάνεια, ανοίγοντας νέους δρόμους για την καλύτερη κατανόηση της νόσου καιγια πιθανές καινοτόμες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσατσούλη Μαρία
- Tsatsouli Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2875927