National and Kapodistrian University of Athens
Η συγκρότηση του αστικού δημόσιου χώρου στην Κωνσταντινούπολη των Μεταρρυθμίσεων. Ιδεολογικές αντιπαραθέσεις στους κόλπους του Ρωμαίικου Μιλλέτ μέσα από τον ελληνόφωνο Τύπο της Οθωμανικής πρωτεύουσας (1856-1866).
Abstract
dc:descriptionΣτα μέσα του 19ου αι. η ηγεσία του Οθωμανικού Κράτους επιχείρησε μια σειρά μεταρρυθμίσεων με σκοπό την αντιμετώπιση ορισμένων ζητημάτων τα οποία απειλούσαν την υπόστασή του κράτους. Η περίοδος του Τανζιμάτ εισήγαγε την Αυτοκρατορία σε μια νέα εποχή, οδηγώντας μεταξύ άλλων στην ανάδυση νεοπαγών αστικών στρωμάτων που διεκδικούσαν μερίδιο στην εξουσία εντός των κοινοτήτων. Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται η συγκρότηση του δημοσίου λόγου των ρωμαίικων αστικών στρωμάτων της Κωνσταντινούπολης, μέσω του ελληνόφωνου Τύπου της πρωτεύουσας. Αναδεικνύεται η σφοδρότητα της σύγκρουσης των αντιμαχόμενων μερίδων: Από τη μία η διαμάχη για τον έλεγχο του Μιλλέτ, από την άλλη η σύγκρουση δύο αντίρροπων ιδεολογικών σχημάτων, της αυτοκρατορικής ιδεολογίας και των εθνικισμών. Σκιαγραφώντας την εμφάνιση του Τύπου στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μέσω της εξέτασης σειράς μελετών, διαπιστώνεται η απουσία ερευνητικής συναίνεσης στον αριθμό, το πρόσημο και την χρονολογία έκδοσης των φύλλων, γεγονός που μπορεί να αποδοθεί σε ιστοριογραφικές αποκλίσεις, που συχνά εξυπηρετούν συγκρουόμενα εθνικά συμφέροντα. Εκτεταμένη αρχειακή έρευνα αναδεικνύει την σχέση των εφημερίδων με το Οθωμανικό Κράτος. Μέσω του Τύπου εξάγεται η αυτοκρατορική ιδεολογία στο αναγνωστικό κοινό ενώ παράλληλα η επιμονή των συντακτών στην επαγρύπνηση για την προάσπιση των μεταρρυθμίσεων γίνεται αντιληπτή ώς πίεση προς το κράτος για την εφαρμογή τους. Εστιάζοντας σε τμήμα των μεγάλων ιδεολογικών αντιπαραθέσεων στους κόλπους του Ρωμαίικου Μιλλέτ, επιχειρείται η συγκέντρωση και ανάλυση των επιχειρημάτων των αντιμαχόμενων μερίδων για το Βουλγαρικό Ζήτημα, αλλά και η εξέταση των συσχετισμών δυνάμεων εντός του Μιλλέτ κατά την θέσπιση των Γενικών Κανονισμών. Κλείνοντας με την ανάλυση της πολιτικής χροιάς μιας σειράς όρων, δηλωτικών ταυτότητας, αναδεικνύεται η ιδιαίτερη σημασία που αποκτούν αυτοί και η ερμηνεία τους κατά τις μεγάλες ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις του 19ου αι. Ακολουθεί μια σύντομη αναφορά στον διάλογο μεταξύ του Κωνσταντινουπολίτικου και του ελλαδικού Τύπου. Τέλος παρουσιάζεται η κοινωνική συγκρότηση και δράση των ρωμαίικων αστικών στρωμάτων στον χώρο της πρωτεύουσας. Μέσω της εξέτασης του αξιακού πλαισίου των αστικών στρωμάτων, το οποίο διαχέεται στον Τύπο, επιχειρείται η παρουσίαση της εικόνας που οι ίδιοι οι φορείς των αντιλήψεων αυτών δημιουργούν για τον εαυτό τους και προεκτείνουν προς το σύνολο της κοινωνίας, ενώ αναδεικνύεται η ανάγκη μελέτης των στρωμάτων αυτών στα ιστορικά τους συμφραζόμενα και όχι υπό την προϋπόθεση της ένταξής τους σε μία πορεία προδιαγεγραμμένη από το κυρίαρχο εθνικό αφήγημα, καθώς μια τέτοια θέαση τα εργαλειοποιεί με σκοπό την εξυπηρέτηση των επιδιώξεων του εθνικού κέντρου και εν τέλει τα αποκόπτει από την ιστορική συγκυρία στην οποία έδρασαν.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαδημητρίου Αθανάσιος
- Papadimitriou Athanasios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2876144