Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μελέτη της διπλής περιόδου Blazhko στον παλλόμενο αστέρα XZ Cygni

Abstract

dc:description

Οι μεταβλητοί αστέρες τύπου RR Lyrae παίζουν σημαντικό ρόλο στην Αστροφυσική για τον υπολογισμό κοσμολογικών αποστάσεων και τη μελέτη της εξέλιξης των αστέρων. Πρόκειται για παλλόμενους αστέρες, με περιόδους που κυμαίνονται από μερικές ώρες έως λίγες ημέρες, και καταλαμβάνουν μία μικρή περιοχή στη ζώνη αστάθειας του διαγράμματος Hertzsprung-Russell. Ένα μεγάλο ποσοστό αυτών των αστέρων παρουσιάζουν το φαινόμενο Blazhko, το οποίο εμφανίζεται ως μακροπερίοδη μεταβολή του πλάτους ή/και της φάσης των καμπύλων φωτός τους, η ερμηνεία του οποίου αποτελεί ένα από τα πιο επίπονα και άλυτα προβλήματα της σύγχρονης Αστροφυσικής. Για την εκπόνηση της συγκεκριμένης εργασίας πραγματοποιήθηκαν φωτομετρικές παρατηρήσεις του αστέρα XZ Cygni από το Γεροσταθοπούλειο Αστεροσκοπείο του Πανεπιστήμιου Αθηνών (UOAO) (Ιούλιος-Νοέμβριος 2018), ενός αστέρα τύπου RRab, που γνωρίζουμε ότι εμφανίζει το φαινόμενο Blazhko ήδη από το 1905. Χρησιμοποιώντας τις κλασικές μεθόδους της διαφορικής φωτομετρίας διαφράγματος και γνωστές μεθόδους αναζήτησης περιοδικοτήτων στο σήμα του αστέρα (ανάλυση Fourier), προσδιορίστηκαν οι χαρακτηριστικές του περίοδοι. Βρέθηκε ότι η περίοδος ανάπαλσής του είναι ίση με 0.466665±0.000001 d, ενώ εμφανίζει διπλή διαμόρφωση Blazhko με περιόδους 58.8±0.2 d και 38.8 ±0.1 d αντίστοιχα. Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα της μελέτης μας με τη βιβλιογραφία, παρατηρούμε αύξηση της μεγαλύτερης περιόδου Blazhko σχεδόν κατά μία ημέρα και μείωση της μικρότερης περιόδου Blazhko περίπου κατά 2.5 d. Στο παρελθόν είχε ξανασημειωθεί αύξηση της μεγαλύτερης περιόδου Blazhko, η οποία μάλιστα συνοδευόταν από εξαφάνιση της δευτερεύουσας περιόδου και μείωση της κύριας περιόδου ανάπαλσης. (Baldwin, 1973; Pop, 1975). Από τα δεδομένα της παρούσας μελέτης φαίνεται πως η κύρια περίοδος ανάπαλσης δεν έχει παρουσιάσει μείωση, όπως είχε παρατηρηθεί το 1965, αλλά αύξηση. Επιπλέον, καθότι οι παρατηρήσεις πραγματοποιήθηκαν σε δύο φίλτρα (B, V) μελετήσαμε τη μεταβολή του δείκτη χρώματος κατά τη διάρκεια του κύκλου Blazhko. Τέλος, χρησιμοποιώντας την εξίσωση JK96 (Jurcsik et al., 1996), υπολογίσαμε τη μεταλλικότητα του αστέρα ίση με [Fe/H]=-1.07±0.11. Τα αποτελέσματα της μελέτης είναι σημαντικά για να θέσουν περιορισμούς στα θεωρητικά μοντέλα ερμηνείας του φαινομένου Blazhko. Μέχρι σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά την ανακάλυψη του φαινομένου, δεν υπάρχει κάποιο κοινά αποδεκτό μοντέλο που να ικανοποιεί όλες τις παρατηρησιακές μετρήσεις και η μελέτη των αστέρων που εμφανίζουν διπλή διαμόρφωση Blazhko αποτελεί πρόκληση για όλα τα προτεινόμενα μοντέλα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χριστοπούλου Ελένη
  • Christopoulou Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2877616

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χριστοπούλου Ελένη; Christopoulou Eleni. Μελέτη της διπλής περιόδου Blazhko στον παλλόμενο αστέρα XZ Cygni. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2877616