National and Kapodistrian University of Athens
Διερεύνηση της εμπλοκής του γονιδίου Ccdc6 σε μοριακούς μηχανισμούς διαφοροποίησης/ αποδιαφοροποίησης και κυτταρικής διαίρεσης
Abstract
dc:descriptionΗ σωστή λειτουργία των κυττάρων, καθώς και η αυστηρή ρύθμιση όλων των διαδικασιών που λαμβάνουν χώρα σε αυτά είναι μείζονος σημασίας για τη φυσιολογική ανάπτυξη των οργανισμών. Η διαταραχή ή απορρύθμιση των διαδικασιών αυτών μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές παθολογικές καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένου και του καρκίνου. Για το λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η ύπαρξη ειδικών μορίων, τα οποία λειτουργούν ως σημεία ελέγχου σε διάφορες φάσεις του κυτταρικού κύκλου. Μεταξύ αυτών, η πρωτεΐνη CCDC6 -γνωστή για τη συμμετοχή της στο χιμαιρικό γονίδιο RET/PTC1- αποτελεί ένα μόριο το οποίο φαίνεται να εμπλέκεται σε αρκετά σημαντικές διαδικασίες, όπως ο κυτταρικός κύκλος, η επιδιόρθωση του DNA και η απόπτωση, ενώ η παρουσία επικρατειών ομόλογων με αυτές που εντοπίζονται σε πρωτεΐνες του κυτταροσκελετού, ακόμη και σε πρωτεΐνες που σχετίζονται με την ίδια τη χρωματίνη, προσφέρουν ενδείξεις για πιθανή συμμετοχή της CCDC6 στη διαμόρφωση του κυτταροσκελετού ή ακόμη και στη δημιουργία των κεντροσωμάτων και την κυτταρική διαίρεση. Η παρούσα εργασία μελετά το ρόλο του γονιδίου Ccdc6 στην κυτταρική διαφοροποίηση/αποδιαφοροποίηση και την κυτταρική διαίρεση, καθώς και τη σχέση του με τον κυτταρικό σκελετό και την πιθανή εμπλοκή του στο σχηματισμό των κεντροσωμάτων. Για το σκοπό αυτό και με τη χρήση πολλαπλών βιολογικών τεχνικών -ανοσοφθορισμός, διαμόλυνση κυττάρων με πλασμιδιακό DNA, φωτονική μικροσκοπία, μικροσκοπία φθορισμού, απομόνωση ολικού RNA, PCR κ.α.- μελετήθηκε η έκφραση και η υποκυτταρική κατανομή της συγκεκριμένης, αλλά και άλλων πρωτεϊνών σε διαφορετικές κυτταρικές σειρές. Συγκεκριμένα, ελέγχθηκε η φυσιολογική συμπεριφορά των γονιδίων Ccdc6, α-tubulin, LaminΑ/C και γ-tubulin, καθώς και η επίδραση της υπερέκφρασης ολόκληρης ή τμήματος (101 πρώτα αμινοξέα) της πρωτεΐνης CCDC6 στις κυτταρικές σειρές NTHY (φυσιολογικά ανθρώπινα πρώιμα θυλακιώδη θυρεοειδικά κύτταρα) και LX-2 (ανθρώπινα πρώιμα ηπατικά κύτταρα). Από τα αποτελέσματα προκύπτει πως η πρωτεΐνη CCDC6, φυσιολογικά, εντοπίζεται τόσο στο κυτταρόπλασμα όσο και τον πυρήνα του κυττάρου, δημιουργώντας εστίες εντοπισμού (foci), οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα διακριτές. Σε σχετικά υψηλή συγκέντρωση είναι και το σήμα που λαμβάνεται από την α- tubulin στα NTHY κύτταρα, το οποίο δε δείχνει να μεταβάλλεται με την αύξηση της συγκέντρωσης των κυττάρων. Τέλος, η λαμίνη διακρίνεται φυσιολογικά μέσα στον πυρήνα, όπου καθιστά ακόμη πιο διακριτή την κατανομή της πρωτεΐνης CCDC6 στο εσωτερικό του. Κατά την υπερέκφραση, τώρα, ολόκληρου του γονιδίου Ccdc6 παρατηρήθηκε αρκετά αυξημένος κυτταρικός θάνατος και μειωμένη έκφρασή του από τα κύτταρα NTHY σε σχέση με την περίπτωση υπερέκφρασης μόνο των 101 πρώτων αμινοξέων της πρωτεΐνης. Επιπλέον, ένα διαφορετικό πρότυπο κατανομής μέσα στο κύτταρο παρατηρείται. Ενώ η ολική πρωτεΐνη κατανέμεται περισσότερο ομοιόμορφα στο κύτταρο, δίνοντας ένα πιο διάχυτο σήμα, η αποκομμένη πρωτεΐνη σχηματίζει μεγάλες εστίες, συνήθως, κοντά στον πυρήνα. Όσον αφορά στην έκφραση του ενδογενούς γονιδίου, αυτή δείχνει να παρουσιάζει μια μικρή μεταβολή μετά την υπερέκφραση του γονιδίου. Τέλος, ο έλεγχος της καθολικότητας των προαναφερθέντων αποτελεσμάτων με τη χρήση κυττάρων LX-2, έδειξε πως τα κύτταρα παρουσιάζουν διαφορές όσον αφορά στην ανθεκτικότητά τους στις υψηλές συγκεντρώσεις της πρωτεΐνης, με το πρότυπο, όμως, κατανομής της στο κύτταρο να παραμένει το ίδιο μεταξύ των κυττάρων διαφορετικών ιστών. Παρατηρώντας την κατανομή της υπό μελέτη πρωτεΐνης είναι κατανοητό πως η CCDC6 ασκεί πολλαπλούς ρόλους σε διάφορα σημεία του κυττάρου, αλληλεπιδρώντας με πληθώρα μορίων κάθε χρονική στιγμή. Επιπλέον, η συγκέντρωση και η κατανομή της πρωτεΐνης α-tubulin, σχετίζεται με τη συμμετοχή της στη συγκρότηση του κυτταρικού σκελετού και στη συμμετοχή των μικροσωληνίσκων -και συνεπώς, της α- tubulin- στο σχηματισμό της μιτωτικής ατράκτου και την κυτταρική διαίρεση. Κατά την υπερέκφραση, τώρα, της πρωτεΐνης CCDC6 σε κύτταρα, διαπιστώθηκε το αρνητικό αντίκτυπο μιας αρκετά αυξημένης συγκέντρωσης της συγκεκριμένης πρωτεΐνης σε αυτά. Επιπλέον, το διαφορετικό πρότυπο κατανομής της ολικού μήκους πρωτεΐνης και του τμήματος των 101 πρώτων αμινοξέων της πληροφορεί για πιθανή συμμετοχή διαφορετικών επικρατειών της σε διαφορετικές λειτουργίες μέσα στο κύτταρο, ενώ ο σχηματισμός έντονων εστιών, συχνά κοντά στον πυρήνα, στη δεύτερη περίπτωση προσφέρει ενδείξεις για πιθανή συμμετοχή της πρωτεΐνης στο σχηματισμό των κεντροσωμάτων. Τέλος, η συγκριτική μελέτη κυττάρων διαφορετικών ιστών υποδεικνύει την ύπαρξη ετερογένειας μεταξύ τους, καθώς αυτά δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο σε ένα ερέθισμα, αλλά ταυτόχρονα -όπως φαίνεται από τη διατήρηση του προτύπου κατανομής της πρωτεΐνης- και τη διατήρηση των βασικών σημείων ρύθμισης και οργάνωσης που συμβάλλουν στην ομαλή λειτουργία και επιβίωσή τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Θεοτόκη Ελένη
- Theotoki Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2882437