National and Kapodistrian University of Athens
Αποκατάσταση εδαφών στα λιγνιτωρυχεία της ΔΕΗ Α.Ε. στο Λιγνιτικό Κέντρο Δυτικής Μακεδονίας μετά την ολοκλήρωση της εξορυκτικής δραστηριότητας
Abstract
dc:descriptionΟι εξορυκτικές δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα περίπου πέντε δεκαετίες στο λεκανοπέδιο Πτολεμαΐδας, λόγω του μεγέθους της επιφανειακής εκμετάλλευσης των λιγνιτωρυχείων, έχουν επιφέρει σημαντικές μεταβολές όχι μόνο στην μορφολογία αλλά και σε άλλες συνιστώσες του περιβάλλοντος της ευρύτερης περιοχής. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκαλούμενες επιπτώσεις έχει τεθεί σε εφαρμογή ένα σχέδιο περιβαλλοντικής διαχείρισης το οποίο χρησιμοποιώντας πρακτικές των γεωεπιστημών και της δασοπονίας έχει στόχο την ανάπτυξη νέων χρήσεων γης στα εδάφη που σταδιακά αποδεσμεύονται από την μεταλλευτική δραστηριότητα. Τα ορυχεία της Πτολεμαΐδας αναπτύσσονται Βόρεια της Κοζάνης και Νότια της Πτολεμαΐδας. Το Ορυχείο Αμυνταίου αναπτύσσεται Βόρεια της Πτολεμαΐδας. Τα τέσσερα μεγάλα συγκροτήματα ορυχείων της λεκάνης Πτολεμαΐδας, τα οποία βρίσκονται υπό εκμετάλλευση από την ΔΕΗ Α.Ε. είναι το Κύριο Πεδίο, το Πεδίο Καρδιάς, το Νότιο Πεδίο και το Πεδίο Αμυνταίου. Το 2017 στο ορυχείο Αμυνταίου έλαβε χώρα κατολίσθηση ευρείας κλίμακας, η οποία περιέβαλε σχεδόν όλη την έκταση εκσκαφής του ορυχείου. Οι μάζες που μετατοπίσθηκαν ήταν της τάξεως των 80 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων με αποτέλεσμα τέσσερις από τους έξι καδοφόρους εκσκαφείς να θαφτούν κάτω από εκατομμύρια τόνους χωμάτων. Σύμφωνα με το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης η κατολίσθηση προκλήθηκε από συρροή πολλών παραγόντων. Συγκεκριμένα οφείλεται στο συνδυασμό της στροφικής λειτουργίας του δυτικού τμήματος του Νοτιοδυτικού πρανούς και της μέσης κλίσης βύθισης της βάσης των λιγνιτικών στρώσεων προς τα Βορειοδυτικά, στην ενεργοποίηση των δύο κρασπεδικών ρηγμάτων, της Βεγορίτιδας και κυρίως των Αναργύρων και στην πλήρωση με νερό της σημαντικής ρωγμής που εμφανίστηκε στις 15 - 05 – 2017 στην στέψη του δυτικού τμήματος του Νοτιοδυτικού πρανούς, και επεκτάθηκε στο σύνολο της στέψης του πρανούς. Τα στάδια αποκατάστασης των νέων εδαφών προσαρμόζονται ανάλογα με την προβλεπόμενη χρήση γης για κάθε προς αποκατάσταση περιοχή. Οι εκτάσεις αυτές έχουν απαλλοτριωθεί από την ΔΕΗ Α.Ε. και είναι πλέον ιδιοκτησία της λαμβάνοντας υπόψη ένα σύνολο νομοθεσίας που προκύπτει από τις προβλέψεις των Ν.2882/2001 <<Κώδικας αναγκαστικών απαλλοτριώσεων ακινήτων>>, του άρθρο 28 του Ν.3937/2011 καθώς και από τον Ν.210/1973 <<Μεταλλευτικός Κώδικας>>. Επομένως είναι αρμόδια να καθορίζει και την χρήση τους. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό των μελετών οι χρήσεις για τις οποίες προορίζονται τα νέα εδάφη είναι εκτάσεις δασικής βλάστησης με σκοπό την δημιουργία κτηνοτροφικών ζωνών, αποκατεστημένων δασικών εκτάσεων και ξυλοπαραγωγή. Επίσης, μπορεί να είναι εκτάσεις αγροτικής χρήσης οι οποίες εκμισθώνονται σε αγρότες των τοπικών κοινωνιών έναντι χαμηλού τιμήματος αλλά και εκτάσεις για χρήσεις αναψυχής όπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα διαμορφωθούν λιμναίες εκτάσεις στα τελικά ορύγματα των ορυχείων. Η απόθεση των άγονων υλικών γίνεται μέσω των αποθετών, με κατάλληλο σχεδιασμό, έτσι ώστε να εναρμονίζεται με το γενικότερο τοπογραφικό ανάγλυφο της περιοχής. Η κλίση και η μορφή που θα έχουν οι αποθέσεις άγονων υλικών σε συνδυασμό με την χημική σύσταση του εδάφους καθορίζουν το είδος των φυτών και καλλιεργειών που αξιοποιούν καλύτερα της αποδιδόμενες από την ΔΕΗ Α.Ε. εκτάσεις για αγροτική ή δασική χρήση. Το τοπίο είναι σημαντικό μέρος της ποιότητας ζωής των ανθρώπων οπουδήποτε : σε αστικές περιοχές και στην ύπαιθρο, σε υποβαθμισμένες περιοχές όπως και σε περιοχές υψηλής ποιότητας, σε περιοχές αναγνωρισμένες ως εξαιρετικού φυσικού κάλλους, όπως και σε περιοχές χωρίς ιδιαιτερότητες. Η σύμβαση της Φλωρεντίας αποτελεί το εφαλτήριο για μια συγκροτημένη και διακριτή πολιτική τοπίου με σαφείς στόχους και στρατηγικές, προγράμματα και σχέδια εφαρμογής. Η Συνθήκη τέθηκε σε ισχύ στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο του 2010. Η ανάπτυξη και συστηματική εφαρμογή παρεμβάσεων για την δημιουργία ευνοϊκών προϋποθέσεων αξιοποίησης των νέων εδαφών που προκύπτουν μετά την ολοκλήρωση των έργων εκμετάλλευσης των ορυχείων προϋποθέτει την καταγραφή και εκτίμηση όλων των μηχανισμών που προκαλούν αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Η εξειδίκευση των παρεμβάσεων πρέπει να βασίζεται σε σύγχρονες μεθόδους και τεχνικές, την διεξαγωγή εργαστηριακών αναλύσεων και την υλοποίηση χωματουργικών και φυτευτικών εργασιών στο πεδίο, σύμφωνα με τις μεθόδους που προτείνονται από διάφορους φορείς και με την πολυετή εμπειρία της ΔΕΗ Α.Ε., στην εφαρμογή προγραμμάτων αποκατάστασης νέων εδαφών. Όπως είναι γνωστό οι εξορυκτικές δραστηριότητες έχουν σημαντική επίδραση στο περιβάλλον που είναι δύσκολο να αποτραπούν. Ωστόσο, στα πλαίσια της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης η εταιρία πρέπει να διορθώνει και να ξεπερνά τα εμπόδια, επομένως γίνονται αρχικές δράσεις για την προστασία του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή. Συνεπώς, αρχικά, ο σκοπός της εργασίας είναι η παρουσίαση των φιλικών προς το περιβάλλον δράσεων της εταιρίας που βασίζονται σε εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους και σε μελέτες αποκατάστασης. Αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν θετικά σαν οδηγός για φιλικές προς το περιβάλλον δράσεις μετά το τέλος των εξορυκτικών δραστηριοτήτων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσοκαρίδου Μαρία
- Tsokaridou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2883712