Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

"Αφροδίτες των Δρόμων": Οι Ιαπωνικές Εικόνες και η Επίδρασή τους στους Ιμπρεσιονιστές της Γαλλίας

Abstract

dc:description

Η Ιαπωνία και εν γένει ο πολιτισμός της αποτελεί ένα εξωτικό μέρος για τους Δυτικούς. Βασικός και χαρακτηριστικός τρόπος έκφρασης των αντιλήψεων και της φιλοσοφίας του μυστηριακού αυτού κόσμου αποτέλεσε η ιαπωνική τέχνη, που επέδειξε σημαντικά καλλιτεχνικά επιτεύγματα. Ανάμεσα σε αυτά ήταν και η εμφάνιση των «εικόνων του ρέοντος κόσμου», που χαρακτηρίστηκαν με τον όρο "ουκίγιο-ε" (浮世絵). Τα ουκίγιο-ε ήταν απόρροια της καθημερινότητας και των ζητημάτων, που απασχόλησαν την ανερχόμενη μικρομεσαία τάξη των Ιαπώνων της περιόδου του Edo (17ος-19ος αιώνας), αναδεικνύοντας σε πρωταγωνιστές το θέατρο, καθώς και τις εταίρες του Yoshiwara, της επονομαζόμενης Συνοικίας των Απολαύσεων, που είχε την έδρα του στην πόλη Έντο, δηλαδή το σημερινό Τόκιο. Χάρη στις εταίρες του Yoshiwara στήθηκε μια ολόκληρη επιχείρηση, που προωθούσε μέσω των έργων διασήμων καλλιτεχνών, όπως των Hishikawa Moronobu (1618-1694), Suzuki Harunobu (1725-1770), Kitagawa Utamaro (1753-1806) κ.α., τις εκδιδόμενες γυναίκες, αλλά και τις υψηλόβαθμες γκέισες (芸者) και οϊράν (花魁), τους οίκους των απολαύσεων, τα καταστήματα τσαγιού και την μόδα των ενδυμάτων. Οι εικόνες των όμορφων γυναικών, που χαρακτηρίστηκαν από τους Ευρωπαίους ως οι "Αφροδίτες των Δρόμων" και είναι σήμερα γνωστές με τον όρο "bijin-ga" (美人画), παρουσίασαν μια εξιδανικευμένη και ουτοπική κατάσταση, που διέφερε ριζικά από την εξαθλιωτική ζωή των πραγματικών εταίρων, οι οποίες ζούσαν περικυκλωμένες από τα τείχη του Yoshiwara σαν φυλακισμένες. Μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, που η παρακμή των bijin-ga στην Ιαπωνία ήταν πλέον αισθητή, σε ένα άλλο μέρος και συγκεκριμένα στην Γαλλία, τα ουκίγιο-ε με τις απόψεις του βουνού Φούτζι του Katsushika Hokusai (1760-1849), τα τοπία του Utagawa Hiroshige (1797-1858), αλλά και τα έργα που απεικόνιζαν τις όμορφες Γιαπωνέζες εταίρες, έτυχαν ευρείας αναγνώρισης και αποδοχής. Η διάδοση των ιαπωνικών έργων επηρέασε τους Ευρωπαίους και ιδίως τους Γάλλους, όχι μόνο στον καλλιτεχνικό τομέα, αλλά και στον τρόπο ζωής τους. Η υιοθέτηση των ιαπωνικών συνηθειών με αξιομνημόνευτη ταχύτητα και η εισαγωγή χαρακτηριστικών αντικειμένων της Άπω Ανατολής στην καθημερινότητά τους, όπως ήταν τα κιμονό και οι βεντάλιες, οδήγησαν σε ένα είδος μανίας, που είναι γνωστό με τον όρο "ιαπωνισμός". Με τον τρόπο αυτό, όμως, και με την βοήθεια των ουκίγιο-ε και ειδικότερα των bijin-ga, δημιουργείται για δεύτερη φορά μία εμπορική «βιομηχανία», τώρα στο χώρο της Ευρώπης, η οποία βρίσκει στον ιαπωνισμό το έναυσμα για την καλλιτεχνική της αναζωογόνηση. Πρωταγωνιστές στην υιοθέτηση στοιχείων από την ιαπωνική τέχνη, όχι με στείρο μιμητισμό αλλά με δημιουργική ματιά, δεν θα μπορούσαν να είναι άλλοι από τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους. Όσον αφορά τις εικόνες των όμορφων γυναικών της Ιαπωνίας, εκείνοι που επηρεάστηκαν περισσότερο και τις προσάρμοσαν καθένας βάσει της δικής του οπτικής και των προσωπικών κριτηρίων, ήταν οι Édouard Manet (1832-1883), Claude Monet (1840-1926), Edgar Degas (1834-1917) και Mary Cassatt (1844-1926). Σε κάθε περίπτωση, οι "Αφροδίτες των Δρόμων" επηρέασαν τα καλλιτεχνικά δρώμενα τόσο στην Ιαπωνία, επί περίπου δύο αιώνες, όσο και στην Γαλλία, συνδέοντας, έτσι, την Ανατολή με τη Δύση. Γύρω από το πρόσωπό τους, δημιουργήθηκαν μύθοι και ιστορίες, ενώ εγέρθηκαν θέματα προς συζήτηση, όπως είναι η ομορφιά, η μόδα, η κοινωνική και εμπορική εκμετάλλευση και η πορνεία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χριστάκη Δήμητρα-Ασημίνα
  • Christaki Dimitra-Asimina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2883905

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χριστάκη Δήμητρα-Ασημίνα; Christaki Dimitra-Asimina. "Αφροδίτες των Δρόμων": Οι Ιαπωνικές Εικόνες και η Επίδρασή τους στους Ιμπρεσιονιστές της Γαλλίας. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2883905