Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Όψεις συγκρότησης του λόγου (discours) στο έργο των Michel Foucault και Luce Irigaray. Η σχέση του με την εξουσία μέσα από την οπτική του φύλου

Abstract

dc:description

Ο «λόγος» έχει ιστορικά αποτελέσει θεμελιώδες εννοιολογικό εργαλείο κατανόησης του κόσμου στο σύνολο της δυτικής φιλοσοφίας. Στο σύγχρονο πλαίσιο παραγωγής γνώσης, από τη μεριά των κοινωνικών και ανθρωπιστικών επιστημών -συμπεριλαμβανομένης και της φιλοσοφίας-, η έννοια αυτή χρησιμοποιείται ευρέως, ωστόσο το περιεχόμενό της είναι αρκετά ασαφές. Στην παρούσα διπλωματική εργασία επιχείρησα να εξετάσω την έννοια του λόγου μέσα από θεωρητικές διατυπώσεις που υποστηρίζουν τη σύνδεσή του με την εξουσία. Ως προς αυτή την προσπάθεια, μελέτησα το έργο των Michel Foucault και Luce Irigaray. Τόσο ο πρώτος όσο και η δεύτερη μεταχειρίζονται το λόγο μέσα σ’ ένα σύγχρονο πλαίσιο ανάλυσής του (discours), προσεγγίζοντάς τον όμως από διαφορετική οπτική γωνία. Η Irigaray ασχολείται με τη γλώσσα και τα παραγόμενα εντός αυτής νοήματα και πώς αυτά τα ίδια είναι εξουσιαστικά (καταπιεστικά), αναλύοντας συγκεκριμένα τη λογοθετική συγκρότηση του φύλου και του έμφυλου υποκειμένου, υποστηρίζοντας τον έμφυλο χαρακτήρα του λόγου όπως και τη σχέση του με την πατριαρχική δομή της συμβολικής τάξης. Ο Foucault, όσον αφορά κυρίως για το πρώιμο έργο του, δεν επικεντρώνεται στα νοήματα αυτά καθαυτά αλλά στις διαδικασίες παραγωγής τους εντός του λόγου υποστηρίζοντας ότι αυτές διέπονται από μια εξουσία η οποία είναι παραγωγική· ο λόγος παράγει θεωρητικά αντικείμενα τα οποία γίνονται αντιληπτά μέσω νοημάτων τα οποία με τη σειρά τους κυριαρχούν έναντι κάποιων άλλων. Παρόλο που τα εγχειρήματα των δύο αυτών στοχαστών κινούνται σε αρκετά διαφορετικά θεωρητικά πλαίσια, και οι δύο τους ωστόσο επιχείρησαν μια συνεχή διαπραγμάτευση και ανάδειξη της σχέσης του λόγου με την εξουσία, τη σημαντικότητα της διερεύνησης της ιστορικής διάστασης ως προς αυτή τη μελέτη και τη σημασία του κριτικού στοχασμού ως προς τη διάγνωση και ανατροπή των σύγχρονων λογοθετικών συνθηκών υποτέλειας -κυρίως αλλά όχι μόνο- όσον αφορά το κοινωνικό επίπεδο ο Foucault και όσον αφορά το συμβολικό επίπεδο η Irigaray· η τελευταία δε έδωσε επίσης βάρος στην προσπάθεια κατανόησης της συναρμογής των δύο αυτών επιπέδων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γκρέστα Βασιλική
  • Gkresta Vasiliki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2885089

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γκρέστα Βασιλική; Gkresta Vasiliki. Όψεις συγκρότησης του λόγου (discours) στο έργο των Michel Foucault και Luce Irigaray. Η σχέση του με την εξουσία μέσα από την οπτική του φύλου. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2885089