Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Abstract

dc:description

O κυτταρικός επαναπρογραμματισμός είναι η διαδικασία μετατροπής σχεδόν οποιουδήποτε διαφοροποιημένου κυτταρικού τύπου σε κύτταρα τα οποία είναι σχεδόν πανομοιότυπα με τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα (Embryonic Stem Cells, ESCs) και ονομάζονται επαγόμενα πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα (induced Pluripotent Stem Cells, iPSCs). Αυτό αποτελεί μία στοχαστική και εξαιρετικά μη αποδοτική διαδικασία αφού μόνο το 1-3% στο ποντίκι και το ανώτερο 0,1% στον άνθρωπο των επαναπρογραμματιζόμενων κυττάρων θα μετατραπεί σε iPSC, ενώ είναι αδύνατο να προβλέψουμε ποιο κύτταρο πρόκειται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση. Προηγούμενη έρευνα στο εργαστήριο ανέδειξε 9 μεταγραφικούς ρυθμιστές, οι οποίοι είναι απαραίτητοι για τον κυτταρικό επαναπρογραμματισμό και συγκροτούν ένα δίκτυο. Σκοπός μας ήταν η ανάπτυξη ενός καινοτόμου πρωτοκόλλου μελέτης ενός εκ των 9 παραγόντων του δικτύου, του Irf6. Αρχικά, πραγματοποιήθηκε κλωνοποίηση της ρυθμιστικής περιοχής των 3kb άνωθεν του σημείου έναρξης της μεταγραφής, αλλά και των ελλείψεων αυτής είτε διαδοχικά είτε σε διάφορους συνδυασμούς σε πλασμίδιο, ώστε τα ρυθμιστικά στοιχεία να ελέγχουν την έκφραση του γονιδίου αναφοράς GFP. Οι πλασμιδιακές αυτές κατασκευές εισήχθησαν σε ινοβλάστες ποντικού, οι οποίοι υποβλήθηκαν σε επαναπρογραμματισμό και προσδιορίστηκε η ενεργότητα τους. Από τα πειράματα αυτά έγινε εμφανές πως όσο μεγαλύτερη είναι η έλλειψη, τόσο πιο καθολική είναι η εκπομπή του σήματος κατά τη διάρκεια του επαναπρογραμματισμού, και μόνο στην περίπτωση της περιοχής 3kb το σήμα εντοπίζεται καθαρά κυρίως εντός των πρώιμων αποικιών, εύρημα το οποίο επιβεβαιώθηκε και με πειράματα ανοσοφθορισμού. Επίσης, πειράματα μελέτης γονιδιακής έκφρασης έδειξαν πως μόνο ολόκληρη η ρυθμιστική περιοχή 3 kb διαθέτει όλες τις απαραίτητες αλληλουχίες για την αναπαράσταση του ενδογενούς προτύπου έκφρασης του Irf6. Στη συνέχεια, απομονώθηκε με κυτταρομετρία ροής ο θετικός GFP πληθυσμός για τη ρυθμιστική περιοχή των 3kb εφόσον η ενεργότητά του αποτελεί αξιόπιστη δείκτη για την ύπαρξη του γονιδιακού προϊόντος. Ο Irf6-GFP θετικός πληθυσμός εμφανίζει υψηλότερο ποσοστό επαναπρογραμματισμού σε σχέση με τον αρνητικό για GFP πληθυσμό, ενώ δεδομένα από αλληλούχησης RNA (RNA-seq) έδειξαν πως τα γονίδια των οποίων η έκφραση τροποποιείται στον GFP+ πληθυσμό σχετίζονται με την απομάκρυνση από τον μεσεγχυματικό κυτταρικό φαινότυπο και την προσέγγιση του επιθηλιακού κυτταρικού τύπου, μια διαδικασία που ονομάζεται ΜΕΤ (mesenchymal epithelial transition) και είναι κοινή τόσο στον επαναπρογραμματισμό όσο και στην εγκατάσταση των μεταστατικών καρκινικών κυττάρων στις νέες θέσεις. Επίσης, δεδομένα από αλληλούχηση νέας γενιάς κατόπιν ανοσοκατακρήμνισης χρωματίνης (ChIP-seq) φανερώνουν την ρύθμιση έκφρασης γονιδίων που σχετίζονται με την ΜΕΤ από τον Irf6. Τα ευρήματα αυτά δύνανται να έχουν αντίκτυπο στην κλινική πράξη, είτε αυξάνοντας την απόδοση του κυτταρικού επαναπρογραμματισμού στον τομέα της αναγεννητικής ιατρικής είτε αποκαλύπτοντας τη παθοφυσιολογία εγκαθίδρυσης μεταστατικών νεοπλασμάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Βασσάκη Αικατερίνη
  • Vassaki Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, English, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2885847

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Βασσάκη Αικατερίνη; Vassaki Aikaterini. ΜΟΡΙΑΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΟΥ ΕΠΑΝΑΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2885847