Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η δημόσια απόφαση μεταξύ τεχνοκρατικής και πολιτικής νομιμοποίησης

Abstract

dc:description

Η σχετική προβληματική εκκινεί από την αμφισβήτηση μίας αντίληψης, που επί δυόμισι περίπου αιώνες κυριάρχησε στη θεωρία του ηπειρωτικού δικαίου: στην αντίληψη δηλαδή ότι η πολιτική νομιμοποίηση της δημόσιας δράσης εγγυάται όχι μόνον την διαδικαστική νομιμότητα, με την οποία άλλωστε ταυτίζεται κατά περιεχόμενο, αλλά και την ουσιαστική νομιμότητα της δράσης αυτής, την εξυπηρέτηση δηλαδή του δημοσίου συμφέροντος. Τα προβλήματα από την προσέγγιση αυτή οδήγησαν στην ανάπτυξη του ιδεολογικού ρεύματος του νομικού ρεαλισμού και στη συνέχεια στη διεπιστημονική προσέγγιση του δικαίου. Το θεώρημα του Coase αποτέλεσε τη βάση για την ανάπτυξη της θεωρίας περί οικονομικής ανάλυσης του δικαίου. Ο Richard Posner, με το έργο του «Economic Analysis of Law», κατέδειξε την εφαρμογή των οικονομικών εργαλείων στην ανάλυση όλων σχεδόν των κλάδων της νομικής επιστήμης, ιδρύοντας με τον τρόπο αυτό μια νέα Σχολή προσέγγισης του δικαίου, που έμεινε γνωστή ως "Σχολή του Σικάγο". Στο ερώτημα πως είναι δυνατόν η οικονομική τεχνοκρατία να υποδείξει τρόπους μελέτης ενός χώρου κατεξοχήν δεοντοκρατικού όπως είναι το δίκαιο, η Σχολή του Σικάγο απαντά ότι τόσο η οικονομική, όσο και η νομική επιστήμη προσβλέπουν σε έναν κοινό στόχο: στην σε συνθήκες περιορισμένων πόρων επίτευξη της μέγιστης δυνατής ευημερίας. Πράγματι, στη σύγχρονη αντιπροσωπευτική και φιλελεύθερη δημοκρατία, βασικός στόχος του Κράτους δεν μπορεί παρά να είναι η επίτευξη της κοινωνικής ευημερίας, με τη συμμετοχή των μελών της κοινωνίας κατά τρόπο δίκαιο στον παραγόμενο πλούτο. Με τις μεθόδους της οικονομικής ανάλυσης ερευνάται στο πρώτο κεφάλαιο η σκοπιμότητα της δημόσιας παρέμβασης, εντοπίζοντας τα οφέλη και τα κόστη που συνεπάγεται, και αναζητούνται μηχανισμοί μεγιστοποίησης της αποτελεσματικότητάς της. Ταυτόχρονα προσδιορίζονται και τα όρια που θέτει στην οικονομική ανάλυση ο δεοντολογικός χαρακτήρας του δικαίου. Στο δεύτερο κεφάλαιο αναζητείται η σχέση της τεχνοκρατίας με την πολιτική και η δυνατότητά της να συμπλεύσει με τη δημοκρατία. Στο τελευταίο κεφάλαιο καταδεικνύεται ότι η οικονομική ανάλυση του δικαίου, με τις μεθόδους και τα εργαλεία που προτείνει και μέσα στα όρια που της επιτρέπουν η φύση του δικαίου και η ιδιότητα του πολιτικού ανθρώπου, υποδεικνύει ένα νέο δημόσιο δίκαιο. Ένα δημόσιο δίκαιο που, μεταξύ άλλων παρέχει ισχυρή νομιμοποιητική βάση στη δράση της δημόσιας εξουσίας. Και τούτο διότι η οικονομική τεχνοκρατία, λειτουργώντας συμπληρωματικά στο έργο του πολιτικού, ενισχύει το δημοκρατικό και φιλελεύθερο σχήμα, με την προστιθέμενη αξία της αποτελεσματικότητας. Η τεχνοκρατία καθίσταται έτσι μία ακόμη πηγή νομιμοποίησης της κρατικής δράσης και συγχρόνως εμπλουτίζει το κλασσικό σχήμα της πολιτικής αρχιτεκτονικής με ποιοτικά χαρακτηριστικά: την υψηλή επιστημονική και τεχνολογική εξειδίκευση και εμπειρία. Αν και λειτουργεί εντός του πολιτικού συστήματος, δεν μετέρχεται της πολιτικής. Είναι ιδεολογικά και πολιτικά ουδέτερη και περιορίζεται σε πεδία που είναι συμβατά με το γνωστικό της αντικείμενο.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπαγεωργίου Παρασκευή
  • Papageorgiou Paraskevi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2885883

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπαγεωργίου Παρασκευή; Papageorgiou Paraskevi. Η δημόσια απόφαση μεταξύ τεχνοκρατικής και πολιτικής νομιμοποίησης. 2019. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2885883