Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εγκληματολογικές Όψεις του Βιασμού: Μια εμπειρική διερευνηση των μύθων του βιασμού

Abstract

dc:description

Το έγκλημα του βιασμού αποτελεί μία ακραία πράξη παραβίασης, μία κτηνώδης συμπεριφορά κατά της προσωπικότητας και της ελεύθερης βούλησης ενός ατόμου. Ο βιασμός αποτελεί ένα ευαίσθητο κοινωνικό ζήτημα. Βιασμό αποτελεί ο εξαναγκασμός κάποιου ατόμου από άλλο άτομο σε γενετήσια επαφή, η οποία επιτυγχάνεται με τη χρήση βίας ή την απειλή αυτής. Θύματα βιασμού δύναται να είναι και τα δύο φύλα, παραδοσιακά όμως το έγκλημα του βιασμού επικεντρώνεται στο γυναικείο φύλο. Ο βιασμός συγκαταλέγεται στα πιο ειδεχθή εγκλήματα ενώ από μελέτες έχει προκύψει το πόρισμα ότι δεν υπάρχουν κοινωνίες όπου ο βιασμός δεν τιμωρείται. Αρχικά ο βιασμός αποτέλεσε έγκλημα «έμφυλο», με αποκλειστικά θύματα γυναίκες και μόνο εκτός γάμου. Ο Ν.1419/1984, τροποποίησε το άρθρο 336 ΠΚ, καθιστώντας το βιασμό ως ένα «άφυλο» έγκλημα. Εν συνεχεία, με τη τροποποίηση του Ν.3500/2006, το έγκλημα του βιασμού άρχισε να υφίστατο ανεξαρτήτου ή όχι συζυγικής σχέσεως. Παρά τα ανωτέρω, το έγκλημα του βιασμού συνεχίζει να αποτελεί ένα «έμφυλο» έγκλημα, καθότι ως επί το πλείστον τελείται από άνδρες και στρέφεται κατά γυναικών. Εμπειρικές έρευνες έδειξαν πως υπάρχουν πλατιά διαδεδομένα στερεότυπα και μυθολογίες σχετικά με το έγκλημα του βιασμού, το δράστη και το θύμα του. Τα παραπάνω στερεότυπα είναι βαθιά ριζωμένα, τόσο στη συνείδηση των κοινωνών, όσο και στη συνείδηση των επίσημων φορέων του ποινικού συστήματος (εισαγγελείς, δικαστές, αστυνομικούς).Οι θυματοκεντρικές έρευνες έδειξαν πως οι μύθοι αυτοί δεν ανταποκρίνονται στη πραγματικότητα, αλλά αναπαράγουν μια πλασματική κοινωνική πραγματικότητα. Η παραπάνω μυθοπλαστική παραφιλολογία καθιστά αναγκαία την περαιτέρω επιστημονική διερεύνηση του εγκλήματος του βιασμού. Στόχο της εργασίας αποτελεί η ανάλυση των εγκληματολογικών όψεων του βιασμού και η αναπαράσταση των μύθων του βιασμού στη δικαστική κρίση, μέσα από εμπειρική έρευνα σε δικαστικές αποφάσεις και βουλεύματα. Στο πρώτο μέρος της εργασίας θα γίνει μία ανάλυση στην εγκληματολογική προσέγγιση της έμφυλης εγκληματικότητας και του βιασμού. Στη συνέχεια θα γίνει μία εννοιολογική οριοθέτηση του εγκλήματος του βιασμού μία λεπτομερής αναφορά στις αιτιολογικές θεωρίες του βιασμού (φεμινιστικές, κοινωνιολογικές, ψυχολογικές και ανθρωπολογικές). Στο δεύτερο μέρος της παρούσας εργασίας θα πραγματοποιηθεί μία εκτενέστερη ανάλυση στη θυματολογία του βιασμού, στην ιδιαιτερότητα του θύματος, στην αντιμετώπιση του από το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης και στη δευτερογενή θυματοποίηση αυτού καθώς και στους μύθους που επικρατούν σχετικά με το έγκλημα του βιασμού. Στο τρίτο μέρος της παρούσας θα γίνει μία αναφορά στις ποινικές όψεις του εγκλήματος του βιασμού κατά τον νέο Ποινικό Κώδικα με έναυσμα και τις πρόσφατες αλλαγές του άρθρου 336 ΠΚ, στο προστατευόμενο έννομο αγαθό του εγκλήματος του βιασμού, στη διαδικασία και τα στάδια λήψεως αποφάσεως του θύματος για αναφορά του εγκλήματος στην αστυνομία καθώς και στην επιλογή του θύματος για δήλωση προς παύση της ποινικής δίωξης λόγω ενδεχόμενου σοβαρού ψυχικού τραυματισμού του από τη διεξαγωγή της δίκης. Τέλος, στο τέταρτο μέρος θα γίνει μία αναφορά σε προηγούμενες έρευνες που έχουν διεξαχθεί σχετικά με το έγκλημα του βιασμού και εν συνεχεία θα επιχειρηθεί μία έρευνα της γράφουσας σε δικαστικές αποφάσεις και κάποια βουλεύματα των τελευταίων δέκα ετών σχετικά με το έγκλημα του βιασμού. Βάσει του προαναφερθέντος υλικού θα γίνει μία απόπειρα επαλήθευσης ή μη των διαδεδομένων «μύθων» και στερεοτύπων σχετικά με το υπό εξέταση έγκλημα. Τελικός στόχος, βέβαια, είναι η συναγωγή, αν αυτό, φυσικά, είναι δυνατόν, κάποιων συμπερασμάτων σχετικά με τη στάση των λειτουργών της δικαιοσύνης απέναντι στα θύματα του βιασμού.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κατσανδρή Αικατερίνη
  • Katsandri Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2893484

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κατσανδρή Αικατερίνη; Katsandri Aikaterini. Εγκληματολογικές Όψεις του Βιασμού: Μια εμπειρική διερευνηση των μύθων του βιασμού. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2893484