Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Εντοπισμός RNA τροποποιήσεων σε δεδομένα μεταγραφώματος και εκτίμηση της επίδρασής τους στους στόχους των miRNA

Abstract

dc:description

Η μεταγραφική τροποποίηση είναι μια μεταγραφική/μετα-μεταγραφική διαδικασία, κατά την οποία ένα μόριο RNA υπόκειται στη μεταλλαγή της ακολουθίας του μέσω της εισαγωγής, της απαλοιφής ή της μεταβολής των βάσεων της. Στα μετάζωα, η πλειονότητα των μεταγραφικών τροποποιήσεων που συμβαίνουν αφορά τη μετατροπή του νουκλεοτιδίου αδενοσίνη (Α) σε ινοσίνη (I), φαινόμενο που καταλύεται από τα μέλη της οικογένειας των γονιδίων των απαμινάσεων της αδενοσίνης (ADAR) που δρουν σε RNA με διπλή έλικα (dsRNA). Το φαινόμενο της μεταγραφικής τροποποίησης εμφανίζει σχετικά αυξημένη συχνότητα σε μόρια που φέρουν περιοχές ρετροτρανσποζονίων Alu στην ακολουθία τους. Η τροποποίηση της κωδικής περιοχής των pre-mRNA μπορεί να οδηγήσει στην ενσωμάτωση διαφορετικού αμινοξέος κατά τη μετάφραση και να συμβάλει έτσι στην ποικιλότητα των πρωτεϊνικών προϊόντων και λειτουργιών. Ωστόσο, οι περισσότερες Aσε-I τροποποιήσεις απαντώνται σε μη κωδικές περιοχές των pre-mRNA και των mRNA, καθώς και σε μη κωδικά RNA. Οι μετατροπές στην UTR (μη μεταφραζόμενη περιοχή) ενός mRNA μπορούν να ρυθμίσουν τη μετάφραση, το μάτισμα και την αποικοδόμησή τους. Επίσης, τροποποιήσεις σε ακολουθίες microRNA (miRNA) και long non-coding RNA (lncRNA), καθώς και τροποποιήσεις στις θέσεις πρόσδεσής τους, μπορούν να επηρεάσουν τη βιογένεσή τους, την αναγνώριση των στόχων τους, τη δομή και τη σταθερότητά τους. Στόχος αυτής της μελέτης είναι να γίνει σύγκριση μιας ομάδας εργαλείων για τον εντοπισμό RNA τροποποιήσεων, να διαχωριστούν τα πραγματικά συμβάντα μεταλλαγής στις 3’UTR των mRNA και να εκτιμηθεί η επίδρασή τους στην ειδικότητα και στην αποτελεσματικότητα της πρόσδεσής των miRNA. Αρχικά, χρησιμοποιήθηκαν ζευγάρια από σύνολα δεδομένων αλληλούχισης του RNA και του DNA του ίδιου δείγματος ώστε να εντοπιστούν A-σε-I RNA τροποποιήσεις σε 3’UTR περιοχές. Η χρήση ζευγών έγινε με σκοπό να εξεταστούν συμβάντα σε επίπεδο δείγματος, αυξάνοντας έτσι την ειδικότητα. Το σύνολο των δεδομένων που χρησιμοποιήθηκε αποτελούνταν από 2 δείγματα για δοκιμή, 1 ADAR enzyme knockdown δείγμα για έλεγχο και τη RADAR, μία περιεκτική συλλογή A-σε-I δεδομένων στα μεταγραφώματα του ανθρώπου, του ποντικιού και της μύγας, με τους δύο προαναφερθέντες πόρους να αποτελούν τα δεδομένα αντικειμενικής αλήθειας για τη μελέτη. Στη συνέχεια, αναζητήθηκε ο καλύτερος αλγόριθμος στον εντοπισμό RNA τροποποιήσεων. Το ADAR knockdown δείγμα χρησιμοποιήθηκε ώστε να επισημανθούν τα υψηλά ψευδώς θετικά ποσοστά. Η σύγκριση περιλάμβανε το RES-Scanner, που χρησιμοποιεί τον Burrows-Wheeler aligner (BWA), το REDItools που τρέχει με τον aligner GSNAP και το RNAEditor, το οποίο εκτελέστηκε τόσο με τον BWA (προκαθορισμένη επιλογή) όσο και με τον GSNAP. Οι δύο πρώτοι αλγόριθμοι υποστηρίζουν εκ κατασκευής ζευγάρια RNA-DNA συνόλων δεδομένων, ενώ ο τρίτος τροποποιήθηκε ώστε να λαμβάνει υπόψιν και την DNA πληροφορία. Πιο σταθερή συμπεριφορά σε σχέση με την ειδικότητα και την ευαισθησία στα αποτελέσματα αναδείχθηκε να έχει το RNAEditor αξιοποιώντας τον aligner ΒWA. Μετέπειτα, 3’UTR που βρέθηκαν να φέρουν τροποποίηση δόθηκαν ως είσοδος στους αλγορίθμους πρόβλεψης στόχων των miRNA ώστε να εκτιμηθούν στατιστικά διαφορές στις υπολογισμένες περιοχές πρόσδεσης που δημιουργήθηκαν εξαιτίας των φαινομένων τροποποίησης. Σε αυτό το στάδιο η σύγκριση επεκτάθηκε προσθέτοντας ένα ακόμα δείγμα με φυσιολογική (wild-type) έκφραση του ADAR από το ίδιο πείραμα με το ADAR knockdown δείγμα. Συμβάντα τα οποία καταγράφηκαν σε 3’UTR χρησιμοποιήθηκαν ώστε να παραχθούν 2 ισάριθμα σύνολα από ακολουθίες, από τις οποίες 2062 ανήκαν σε περιοχές με υψηλό αριθμό διαδοχικών επαναλήψεων Alu και 144 σε non-Alu. Επίσης, χρησιμοποιήθηκαν τα πρώτα 50 σε έκφραση miRNA για κάθε δείγμα, ώστε να περιοριστεί το εύρος των περιοχών πρόβλεψης στόχων miRNA στην ανάλυση που έγινε με τους αλγορίθμους TargetScan και MIRZA-G. Και οι 2 εκτελέστηκαν χωρίς να λαμβάνονται υπόψιν εξελικτικά χαρακτηριστικά, καθότι αυτά δεν είναι δυνατόν να υπολογιστούν για τις περιοχές που υφίστανται τροποποίηση. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι τροποποιήσεις κυρίως μεταβάλλουν τα χαρακτηριστικά των υφιστάμενων περιοχών πρόσδεσης, ενώ σε πολύ μικρότερο βαθμό τις καθιστούν εντελώς μη λειτουργικές ή δημιουργούν νέες περιοχές. Επιπροσθέτως, παρατηρήθηκε ήπια μεταβολή της κατασταλτικής δράσης των miRNA που στοχεύουν τροποποιημένες UTR. Ξεχωριστή ανάλυση των UTR που εμφανίζουν υψηλό αριθμό τροποποιήσεων δεν υπέδειξε σημαντική συσχέτιση με το βαθμό αυξομείωσης της καταστολής. Το γεγονός ότι η κατασταλτική δράση των miRNA δε φάνηκε να επηρεάζεται καθολικά προς μία κατεύθυνση, υποδηλώνει πως ο ρυθμιστικός ρόλος των RNA τροποποιήσεων δεν ακολουθεί ένα γενικό κανόνα, αντιθέτως, δρα ως μηχανισμός βελτιστοποίησης, κατά περίπτωση ισχυροποιώντας ή αποδυναμώνοντας την πρόσδεση. Σε αυτή τη μελέτη συγκρίναμε εργαλεία για τον εντοπισμό RNA τροποποιήσεων, καταλήξαμε με ένα σύνολο τροποποιημένων 3’UTR και πραγματοποιήσαμε ανάλυση για την πρόβλεψη στόχων των miRNA σε αυτές, η οποία υπέδειξε άλλοτε ενίσχυση και άλλοτε εξασθένηση της κατασταλτικής δράσης των miRNA στους στόχους τους, με ένταση ανεξάρτητη του αριθμού των συμβάντων τροποποίησης στην περιοχή πρόσδεσης. Περαιτέρω αναλύσεις με περισσότερα δείγματα και καταστάσεις θα φανούν χρήσιμες ώστε να επιβεβαιωθούν και να καταστούν στατιστικά σημαντικότερα τα ευρήματα της παρούσας εργασίας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μηλιώτης Μάριος
  • Miliotis Marios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2895092

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μηλιώτης Μάριος; Miliotis Marios. Εντοπισμός RNA τροποποιήσεων σε δεδομένα μεταγραφώματος και εκτίμηση της επίδρασής τους στους στόχους των miRNA. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2895092