National and Kapodistrian University of Athens
Διαβάζοντας την Αλγερινή επανάσταση από την Αθήνα: Όψεις της αποαποικιοποίησης στον ελληνικό Τύπο. 1957-1959
Abstract
dc:descriptionΣκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να καταδείξει τον τρόπο με τον οποίο ο ελληνικός Τύπος αναπαρέστησε την αποαποικιοποίηση, διερευνώντας τους ιδεολογικούς παράγοντες που καθορίζουν τις όποιες αναπαραστάσεις την περίοδο 1957-1959. Οι ιδεολογικές συνισταμένες νοούνται ως μέρος της εσωτερικής αντιπαράθεσης των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα για το Κυπριακό ζήτημα, των επιρροών του Ψυχρού Πολέμου στην ελληνική μετεμφυλιακή ιδεολογία, καθώς και της αντιαποικιακής ή φιλοαποικιακής ρητορικής στο διεθνή Τύπο και τον ΟΗΕ. Οι πηγές που επιλέχθηκαν είναι οι εφημερίδες Η Αυγή, Το Βήμα και Η Καθημερινή. Η παρούσα διπλωματική χωρίστηκε σε τέσσερα κεφάλαια. Το πρώτο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στο ρόλο της διεθνοποίησης του Αλγερινού ζητήματος. Στην πρώτη υποενότητα ερευνάται πως το Αλγερινό μέσω του σημαντικότερου διεθνούς οργανισμού, τον ΟΗΕ, προκάλεσε ένα πρώτο ενδιαφέρον στον ελληνικό Τύπο και συνδέθηκε με το Κυπριακό. Η δεύτερη υποενότητα επικεντρώνεται σε δύο περιστατικά εξαιρετικής βίας του ίδιου του πολέμου στην Αλγερία με κατηγορίες για «εγκλήματα» και από τις δύο αντιμαχόμενες πλευρές -τα βασανιστήρια Αλγερινών από τους Γάλλους στη μάχη του Αλγερίου και η σφαγή της Μελούζας-, τα οποία συντέλεσαν στην περαιτέρω διεθνοποίηση του ζητήματος (καλοκαίρι 1957). Το δεύτερο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο αποκλειστικά στον Ψυχρό Πόλεμο. Ειδικότερα, στην πρώτη υποενότητα διερευνάται πως το Αλγερινό ζήτημα χρησιμοποιήθηκε στον ελληνικό Τύπο, το 1957, για τη διαπραγμάτευση του συμμαχικού προσανατολισμού της Ελλάδας μέσω της συζήτησης για το κατά πόσο ήταν «ηθικό» ή «δίκαιο» ολόκληροι λαοί να βρίσκονται υπό αποικιακή διοίκηση σε ένα μπλοκ που αποκαλούταν ο «ελεύθερος κόσμος». Στη δεύτερη υποενότητα ο Ψυχρός Πόλεμος αποκτά γεωγραφικό χαρακτήρα. Αναλύοντας το βομβαρδισμό του Σακιέτ στο πλαίσιο μιας γαλλικής στρατιωτικής επιχείρησης (α΄μισό 1958), αναδεικνύεται πως το Αλγερινό ζήτημα έγινε νοητό από τον ελληνικό Τύπο ως ένας διπλωματικός αγώνας για τη διατήρησης της επιρροής της Δύσης στη Βόρεια Αφρική. Το τρίτο κεφάλαιο επικεντρώνεται σε ένα ιστορικό γεγονός με μικρή χρονική διάρκεια αλλά με μεγάλη σημασία για τη γαλλική ιστορία, την κρίση της 13ης Μαΐου και τη γέννηση της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας (1958). Το γεγονός που συνδεόταν με το Αλγερινό προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον στον ελληνικό Τύπο, με τακτικά πρωτοσέλιδα και ανταποκρίσεις καθ’όλη τη διάρκεια της κρίσης. Ο ελληνικός Τύπος, με αφορμή το γεγονός, έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα της συνύπαρξης της δημοκρατίας με την αποικιοκρατία και τα προβλήματα που αυτή επέφερε. Το τέταρτο κεφάλαιο επιχειρεί, μέσα από τη διασταύρωση όσων προηγήθηκαν να παρουσιάσει την πρόσληψη του FLN στον ελληνικό Τύπο με βάση δύο παραμέτρους: α) τη σύνδεση του Κυπριακού αγώνα με αυτόν των Αλγερινών, β) το ρόλο που είχε στην πρόσληψη του FLN ο Ψυχρός Πόλεμος. Στην πρώτη υποενότητα μελετάται η σχέση του Κυπριακού με τα αντιαποικιακά κινήματα, καθώς και μια περιεκτική περιγραφή της στάσης του ελληνικού Τύπου. Στη δεύτερη υποενότητα εξετάζεται η «αντιιμπεριαλιστική όψη» του Τύπου, δηλαδή η Αριστερά και ο τρόπος που συνέδεσε το Αλγερινό ζήτημα με την εμπειρία της και το Κυπριακό. Στην τρίτη υποενότητα εξετάζεται η «ιμπεριαλιστική όψη», η στάση δηλαδή μέρους του κεντρώου και δεξιού Τύπου, ο οποίος παρότι συνέδεε το Αλγερινό με το Κυπριακό, ο φιλοδυτικός τους προσανατολισμός απέτρεπε τη πλήρη συμπόρευση και τις εξωθούσε στην αναζήτηση λύσεων που θα διατηρούσαν την επιρροή της Δύσης στην Αφρική.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαδόπουλος Φώτιος
- Papadopoulos Fotios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2897539