Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η φουκωική οπτική της συγκρότησης του υποκειμένου της γνώσης και η Κριτική παιδαγωγική ως εργαλείο στην προοπτική της αυτονομίας του

Abstract

dc:description

Η φιλοσοφική παράδοση, που κυριάρχησε στον δυτικό κόσμο, περιγράφει την «ουσία» μας ως μια σκεπτόμενη υπόσταση (cogito), συγκροτεί και αναδεικνύει τον εαυτό μας ως έλλογο, ελεύθερο, αυτόνομο γνωστικό υποκείμενο. Ο Foucault αμφισβητεί την ουσιοκρατική αντίληψη –την πίστη δηλαδή σε μια καθολική, ανιστορική φύση ή ουσία του ανθρώπου– και διατυπώνει μια αναλυτική για την κατανόηση του τρόπου συγκρότησης του υποκειμένου της γνώσης στο εσωτερικό σχέσεων εξουσίας και γνώσης. Ο Foucault αντιλαμβάνεται το υποκείμενο ως ένα ενδεχομενικό αποτέλεσμα της ιστορίας και της κοινωνικοποίησης και επιχειρεί να εντοπίσει τους τρόπους εμφάνισης και λειτουργίας του εντός του πολιτισμού. Η ενδεχομενικότητα της συγκρότησης του υποκειμένου της γνώσης επιτρέπει την απόδραση από τους νόμους του ουσιοκρατικού λόγου και της τελεολογίας του και ανοίγει τη δυνατότητα στην αντίσταση και τη διαμόρφωση μια πλουραλιστικής αντίληψης για τον άνθρωπο. Η Κριτική παιδαγωγική μπορεί να συνεισφέρει στον προσδιορισμό σχέσεων και πρακτικών, που να λειτουργούν ως προϋποθέσεις ανάπτυξης μιας κριτικής πρωτίστως στάσης του υποκειμένου απέναντι στον εαυτό του και τον κόσμο –κατανόησης δηλαδή και απεμπλοκής του από έναν τύπο διακυβέρνησης που του επιβλήθηκε– και διαμόρφωσης συνθηκών ανοιχτών στην προοπτική ανασυγκρότησης του ατομικού και συλλογικού του εαυτού, στην ανάπτυξη συλλογικών αντιστάσεων και ενδεχομένως εγχειρημάτων κοινωνικών ανασχηματισμών.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Διαμάντη Σταματίνα
  • Diamanti Stamatina

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2899362

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Διαμάντη Σταματίνα; Diamanti Stamatina. Η φουκωική οπτική της συγκρότησης του υποκειμένου της γνώσης και η Κριτική παιδαγωγική ως εργαλείο στην προοπτική της αυτονομίας του. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2899362