Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών μεθοδολογιών για τον έλεγχο ποιότητας των εξαιρετικά παρθένων ελαιολάδων με έμφαση στις βιοφαινόλες Συγκριτικές μελέτες και συσχετίσεις με τον ισχυρισμό υγείας της EFSA (κανονισμός ΕΚ 432/2012)

Abstract

dc:description

Το ελαιόλαδο είναι ένα πολύπλοκο μείγμα θρεπτικών συστατικών με πλούσια βιολογική δράση. Απλές φαινόλες, σεκοϊριδοειδή, φλαβονοειδή, τερπένια και λιγνάνια είναι μερικές κατηγορίες ενώσεων που έχουν ανιχνευθεί στο ελαιόλαδο και στις οποίες έχουν αποδοθεί πολλαπλές και ποικίλες βιολογικές δράσεις, συμπεριλαμβανομένων της αντιοξειδωτικής, αντιμεταστατικής, αντιικής, αντιφλεγμονώδους, αντιμικροβιακής και καρδιοπροστατευτικής. Μεταξύ αυτών η υδροξυτυροσόλη, η τυροσόλη, η ολεασίνη και το δομικά συγγενές της μόριο η ολεοκανθάλη είναι μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα βιοδραστικά συστατικά του ελαιολάδου με ολοένα και αυξανόμενη ζήτηση, τόσο από εμπόρους όσο και από καταναλωτές, λόγω των ευεργετικών τους ιδιοτήτων στην υγεία του ανθρώπου. Το 2012 η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) αναγνωρίζοντας την βιολογική δράση των παραπάνω συστατικών, γνωμοδότησε υπέρ συγκεκριμένου ισχυρισμού υγείας για τις βιοφαινόλες του ελαιολάδου, ο οποίος περιγράφεται στον κανονισμό 432/2012 της ΕΕ. Παρά τον μεγάλο αριθμό αναλυτικών μεθοδολογιών που υπάρχουν στη βιβλιογραφία, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει μια αξιόπιστη αναλυτική μέθοδος προσδιορισμού των βιοφαινολών του ελαιολάδου λόγω των προβλημάτων που αυτές εμφανίζουν. Η μόνη αναγνωρισμένη μέθοδος που χρησιμοποιείται ευρέως είναι αυτή που προτείνεται από το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου (ΔΣΕ). Ωστόσο, ο προσδιορισμός των φαινολικών συστατικών του ελαιολάδου με μη αναγνωρισμένες αναλυτικές τεχνικές καθώς και οι τεκμηριώσεις ισχυρισμών υγείας σε ελαιόλαδα που δεν πληρούν τα κριτήρια της EFSA είναι δύο από τις περιπτώσεις που χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής καθώς οδηγούν συχνά ελαιοπαραγωγούς και καταναλωτές σε σύγχυση. Προς την κατεύθυνση αυτή, πρωταρχικός στόχος της παρούσας Μεταπτυχιακής Εργασίας είναι η ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών μεθοδολογιών για τον προσδιορισμό: (α) των κυριότερων φαινολικών συστατικών στο ελαιόλαδο συμπεριλαμβανομένων της υδροξυτυροσόλης, τυροσόλης, ολεασίνης, ολεοκανθάλης καθώς και της συνολικής ποσότητας των άγλυκων σεκοϊριδοειδών Ολευρωπεΐνης και Λιγκστροσίδη, χρησιμοποιώντας αναγνωρισμένες από Εθνικούς και Διεθνείς Φορείς μεθόδους ανάλυσης, (β) του συνόλου των βιοφαινολών που προσμετρώνται στον ισχυρισμό υγείας της EFSA και (γ) των ωφέλιμων για τον ανθρώπινο οργανισμό βιταμινών όπως είναι η α-τοκοφερόλη. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη απαίτηση του καταναλωτικού κοινού προς την παραγωγή προϊόντων υψηλής διατροφικής αξίας ευνοούν πρακτικές παραπλάνησης και νοθείας στα προϊόντα ελαιολάδου, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχυθεί λόγω έλλειψης κατάλληλων συστημάτων ελέγχου ποιότητας. Η ανάμειξη των εξαιρετικά παρθένων ελαιόλαδων με ελαιόλαδα κατώτερης ποιότητας όπως είναι το παρθένο και το λαμπάντε ελαιόλαδο είναι ένα από τα πιο γνωστά παραδείγματα νοθείας των υψηλής ποιότητας ελαιόλαδων. Η εύρεση μορίων-δεικτών για την διασφάλιση της ποιότητας των εξαιρετικά παρθένων ελαιόλαδων και η ανάπτυξη αναλυτικών μεθοδολογιών προσδιορισμού τους είναι Επιπροσθέτως στο πλαίσιο της παρούσας Μεταπτυχιακής Εργασίας διερευνήθηκε η ύπαρξη συσχέτισης μεταξύ φαινολικού περιεχομένου ελαιόλαδων και της ποιοτικής τους ταξινόμησης σε εξαιρετικά παρθένο, παρθένο και λαμπάντε ελαιόλαδο και επιπλέον μελετήθηκε η διαφοροποίηση της περιεκτικότητας των βιοφαινολών βασιζόμενη στην σύσταση των κορεσμένων και ακόρεστων λιπαρών τους οξέων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπουτσάκη Ζωή
  • Papoutsaki Zoi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2918378

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπουτσάκη Ζωή; Papoutsaki Zoi. Ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών μεθοδολογιών για τον έλεγχο ποιότητας των εξαιρετικά παρθένων ελαιολάδων με έμφαση στις βιοφαινόλες Συγκριτικές μελέτες και συσχετίσεις με τον ισχυρισμό υγείας της EFSA (κανονισμός ΕΚ 432/2012). 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2918378