National and Kapodistrian University of Athens
Διαχείριση φυσικών καταστροφών σε χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς
Abstract
dc:descriptionΣτην ιστορία του πλανήτη, οι φυσικές καταστροφές υπήρχαν πάντοτε και θα συνεχίσουν να υπάρχουν ως αποτέλεσμα ακραίων φυσικών φαινομένων. Αποτελούν οικουμενικό φαινόμενο που κεντρίζει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας τις τελευταίες δεκαετίες. Οι επιπτώσεις τους εξαρτώνται άμεσα από την ανθεκτικότητα και ετοιμότητα μιας κοινωνίας έναντι σε αυτά, από τη λήψη κατάλληλων μέτρων και γενικότερα από το επίπεδο πολιτισμού και τεχνολογικής εξέλιξής της. Μεταξύ άλλων, οι φυσικές καταστροφές αποτελούν σημαντική απειλή και για την πολιτιστική κληρονομιά. Οι πυρκαγιές, οι σεισμοί, οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις, οι τυφώνες και άλλες καταστροφές, αποτελούν μείζονες απειλές για τους πολύτιμους πόρους της πολιτιστικής κληρονομιάς, αφού είναι δυνατόν να προκαλέσουν σοβαρές και ανεπανόρθωτες ζημιές. Αποτρεπτικά μέτρα και πολιτικές έχουν αναπτυχθεί με σκοπό την προστασία του φυσικού και του πολιτιστικού περιβάλλοντος της ανθρωπότητας. Στο πλαίσιο επίτευξης αειφόρου ανάπτυξης, η ανάγκη για την προστασία και τη διάσωση της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς κρίνεται επιτακτική. Ο μετριασμός και η αντιμετώπιση των φυσικών κινδύνων σε πολιτιστικά μνημεία και χώρους προσελκύουν, τις τελευταίες δεκαετίες, όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας. Προς αυτήν την κατεύθυνση, συμβάλλουν η σύσταση αρμόδιων διεθνών οργανισμών, η θεσμοθέτηση διεθνών συμβάσεων και διακηρύξεων και η χάραξη ενιαίων στρατηγικών για τη διάσωση των πολιτιστικών αγαθών, δίνοντας έμφαση στον προληπτικό σχεδιασμό διαχείρισης φυσικών καταστροφών. Πολλές δράσεις έχουν αναληφθεί από οργανισμούς σε διεθνές και τοπικό επίπεδο για την ευαισθητοποίηση των διαφόρων ενδιαφερομένων σχετικά με την ευαλώτητα, τη μοναδικότητα και αξία των πολιτιστικών συλλογών. Η διαφύλαξη και προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς χρήζει προσοχής και πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα για την ελαχιστοποίηση των ζημιών στα αγαθά. Η ανάπτυξη ενός σχεδιασμού αντιμετώπισης καταστροφών είναι μία συντονισμένη διαδικασία η οποία παρέχει οδηγίες για τις ευθύνες που αφορούν σε διαδικασίες ετοιμότητας, πρόληψης, απόκρισης και αποκατάστασης με στόχο την ολοκληρωμένη διαχείριση των φυσικών καταστροφών στον ευρύτερο τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στην Ελλάδα, παρά το τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα, οι προσπάθειες αυτές χρειάζονται περισσότερη οργάνωση και συντονισμό, με συμμετοχή όλων των αρμόδιων φορέων, αφού οι ελληνικές πολιτικές δεν είναι στοχευμένες, υπολείπονται οράματος, τα κατασκευαστικά αποτρεπτικά μέτρα έχουν αποδειχτεί μη αποδοτικά οικονομικά και οι εκάστοτε τοπικές κοινότητες δεν έχουν επίγνωση του υφιστάμενου κινδύνου. Στην περίπτωση μελέτης, εξετάζονται οι φυσικές απειλές σε έναν αρχαιολογικό χώρο που βρίσκεται δομημένος μέσα σε φυσικό περιβάλλον, αυτόν της Αρχαίας Ολυμπίας, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα και τα αντίστοιχα μέτρα αντιμετώπισής τους. Η μελέτη της παθολογίας των μνημείων και των πρακτικών του παρελθόντος στην αντιμετώπιση των φυσικών κινδύνων συνιστά σημαντικό εργαλείο για την προστασία και τη συντήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ιδιαίτερα, οι επιπτώσεις των καταστροφικών πυρκαγιών της 26ης Αυγούστου του 2007 στον Αρχαιολογικό Χώρο της Ολυμπίας, κατέδειξαν την ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων για την προστασία ενάντια στη διάβρωση του εδάφους, τη διατήρηση της πολυποικιλότητας και την αποκατάσταση του περιβάλλοντος, ώστε να ενισχυθεί η αντίσταση κατά των πυρκαγιών και των ενδεχόμενων πλημμυρών στο μέλλον.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μαμμής Παναγιώτης
- Mammis Panagiotis
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2919004