Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο θεσμός του ανεστάτη στον Κάμπο της Χίου μέσα από την προφορική παράδοση και τις αρχειακές πηγές : όψεις Εθιμικού Δικαίου και Κοινωνικής Οργάνωσης (19ος αιώνας έως σήμερα)

Abstract

dc:description

Ο θεσμός του ανεστάτη άνθισε στον Κάμπο της Χίου το 18ο αιώνα, όταν ο Κάμπος ήταν ο τόπος όπου χτυπούσε η καρδιά του χιακού εμπορίου, χάρη στις εξαγωγές των εσπεριδοειδών. Οι πλούσιοι έμποροι, διασκορπισμένοι στο εξωτερικό λόγω των επιχειρήσεών τους, διακατέχονταν από τη νοσταλγία της επιστροφής στο γενέθλιο τόπο τους. Είχαν εμπιστευτεί απόλυτα τον ανεστάτη, τον άνθρωπο που με την οικογένειά του έμενε μέσα στο περιβόλι και είχε αφιερώσει τη ζωή του στη φροντίδα των πύργων και των περιβολιών. Στόχος της παρούσης εργασίας είναι να φωτιστεί ο θεσμός του ανεστάτη μέσα από την προφορική και αρχειακή μνήμη, και να διερευνηθεί πώς ο θεσμός αυτός συνιστά στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς. Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι η συνδυασμένη μελέτη προφορικών μαρτυριών επιτόπιας έρευνας, δευτερογενών αφηγήσεων, νοταριακών εγγράφων από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους στη Χίο, όπως και βιβλιογραφικών αναφορών. Ερευνήθηκαν αναδυόμενα ερωτήματα που αφορούν στο ρόλο του θεσμού στην κοινωνία του Κάμπου, τις σχέσεις ανεστατών - ιδιοκτητών, τις εργασίες του ανεστάτη στον κύκλο του χρόνου, καθώς και τη σύνδεση ανάμεσα στις πληροφορίες από τα νοταριακά έγγραφα με τα στοιχεία από τις προφορικές μαρτυρίες. Συμπερασματικά, ο ανεστάτης ήταν ο άνθρωπος που ανάσταινε τα περιβόλια. Ήταν ένας κοινωνικοοικονομικός θεσμός, στοιχείο κοινωνικής οργάνωσης, υλικού βίου, και εθιμικού δικαίου. Εμπίπτει μάλιστα σε τρία πεδία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Σήμερα που ο αγροτικός ιστός του Κάμπου έχει συρρικνωθεί και δεν λειτουργεί πια ως παραγωγική μονάδα, ο θεσμός επιβιώνει μέσα από την επικοινωνιακή μνήμη, προφορικές μαρτυρίες και μνημονικούς τόπους.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Κάπαρη Νίκη
  • Kapari Niki

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2919113

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Κάπαρη Νίκη; Kapari Niki. Ο θεσμός του ανεστάτη στον Κάμπο της Χίου μέσα από την προφορική παράδοση και τις αρχειακές πηγές : όψεις Εθιμικού Δικαίου και Κοινωνικής Οργάνωσης (19ος αιώνας έως σήμερα). 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2919113