National and Kapodistrian University of Athens
Προσδιορισμός φαρμακευτικών ενώσεων σε υδατικά περιβαλλοντικά δείγματα με υγρή χρωματογραφία υπερ-υψηλής πίεσης συζευγμένη με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας.
Abstract
dc:descriptionΤα τελευταία χρόνια, το περιβαλλοντικό πρόβλημα της ρύπανσης των υδάτων από αναδυόμενους ρύπους (Emerging Contaminants, ECs), στους οποίους ανήκουν και οι φαρμακευτικές ενώσεις, έχει γίνει το επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος και αποτελεί σταθμό στο ερευνητικό πεδίο της επιστημονικής κοινότητας. Η παρουσία υπολειμμάτων φαρμακευτικών ενώσεων στο υδάτινο περιβάλλον καθιστά αναγκαία την ανάπτυξη και εφαρμογή ευαίσθητων και αξιόπιστων αναλυτικών μεθόδων για τον προσδιορισμό τους στα διάφορα περιβαλλοντικά υποστρώματα. Στην παρούσα διπλωματική εργασία αναπτύχθηκε και εφαρμόστηκε μια αξιόπιστη αναλυτική μεθοδολογία, η οποία βασίζεται σε σύστημα υγρής χρωματογραφίας υπερ-υψηλής πίεσης (Ultra-High Pressure Liquid Chromatography, UHPLC) συζευγμένης με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας και ακρίβειας μάζας (High Resolution Mass Spectrometry, HRMS) και συγκεκριμένα με τον υβριδικό τροχιακό αναλυτή (Q Exactive-Orbitrap), με σκοπό την παρακολούθηση και αξιολόγηση των επιπέδων ρύπανσης επιλεγμένων φαρμακευτικών ενώσεων σε υδατικά περιβαλλοντικά δείγματα. Για την προκατεργασία των δειγμάτων εφαρμόστηκε η μέθοδος της εκχύλισης στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE). Τα δείγματα εξετάστηκαν για 18 φαρμακευτικές ενώσεις που ανήκουν σε διαφορετικές θεραπευτικές κατηγορίες. Η επιλογή των ενώσεων βασίστηκε στην υψηλή ετήσια κατανάλωσή τους στην Ελλάδα, στην αποδεδειγμένη παρουσία τους στο υδάτινο περιβάλλον και στην εν δυνάμει επικινδυνότητάς τους γι’ αυτό. Επίσης, κάποιες από αυτές συμπεριλαμβάνονται στον «κατάλογο επιτήρησης ουσιών» σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2015/495/ΕΕ. Οι ενώσεις που μελετήθηκαν είναι οι: Amoxicillin, Azithromycin, Clarithromycin, Erythromycin, Sulfamethoxazole, Trimethoprim, Diclofenac, Paracetamol, Atenolol, Metoprolol, Propranolol, Carbamazepine, Citalopram, Venlafaxine, Metformin, Fluconazole, Ranitidine, Caffeine. Η εφαρμογή της μεθόδου για τη μελέτη της ρύπανσης αφορούσε αστικά λύματα από την Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων ΑΙΝΕΙΑΣ στην περιοχή της νοτιοανατολικής Θεσσαλονίκης και επιφανειακά νερά από τον ποτάμιο Αξιό. Στην ΕΕΛ ΑΙΝΕΙΑΣ, εξετάστηκε η εμφάνιση των ενώσεων στόχων στην είσοδο και στην έξοδο και η % συχνότητα ανίχνευσής τους. Πραγματοποιήθηκε επίσης, μελέτη του ρυθμού απομάκρυνσης (% απομάκρυνση) των ενώσεων κατά την επεξεργασία των λυμάτων και έγινε εκτίμηση του φορτίου μάζας τους στις εισροές και στις εκροές. Η εμφάνιση των ενώσεων στόχων και η % συχνότητα ανίχνευσής τους εξετάστηκε και στα επιφανειακά νερά του ποταμού Αξιού. Τέλος, περιγράφεται η εφαρμογή της μεθόδου του πηλίκου επικινδυνότητας (RQ) στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της τοξικότητας των συγκεκριμένων φαρμακευτικών ουσιών στα τρία επίπεδα της τροφικής αλυσίδας (ψάρια, ασπόνδυλα, φύκη).
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ιωαννίδου Αλεξάνδρα-Μαρία
- Ioannidou Alexandra-Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2920472