National and Kapodistrian University of Athens
Παρακαλαμιώτικο Μοιρολόι. Χρήστος Χαλιγιάννης - Χαλίλης (Κλαρίνο)
Abstract
dc:descriptionΤο μοιρολόι αποτελεί τμήμα μηχανισμού αποσυμπίεσης που οδηγεί στη ρύθμιση-διευθέτηση του συναισθήματος. Στη φωνητική αυτή φόρμα, η αναπτυσσόμενη κομπανία του 19ου αιώνα διαβλέπει πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης. Το νέο όργανο, το κλαρίνο απογειώνει την επιτελεστική αυτή πρακτική στην Ήπειρο, με έντονο αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα, πάνω σε αυστηρές νόρμες. Το οργανικό μοιρολόι αποκτά λειτουργικό και τελετουργικό ρόλο σε κάθε εκδήλωση χαράς και λύπης, ενώ το ίδιο μουσικό υλικό γίνεται αιμοδότης του χορού και του γλεντιού. Ο Παρακάλαμος Πωγωνίου είναι γνωστός ως το «μουσικό χωριό» των Ιωαννίνων, εξαιτίας της μεγάλης κοινότητας των μουσικών που ζουν στην περιοχή. Οι μουσικοί είναι ρομά με καταγωγή από την περιοχή των ελληνοαλβανικών συνόρων, με οθωμανικά ονόματα μέχρι το ’50. Η ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία της μουσικής κοινότητας του Παρακαλάμου, με τη διαρκή πρόθεση για αναδημιουργία κάνει το παρακαλαμιώτικο μοιρολόι εξαιρετικά ενδιαφέρον αντικείμενο μελέτης και αγαπητό στους γλεντιστές, που γνωρίζουν αυτή τη μορφή εμπειρικού «κώδικα» επικοινωνίας. Επιχειρείται η μελέτη, μεταγραφή, αποδόμηση και ανάλυση, μέσα από τα εργαλεία της συστηματικής μουσικολογικής ανάλυσης, της περίπτωσης της ηχογράφησης του μοιρολογιού του κλαριντζή Χρήστου Χαλιγιάννη (Χαλίλη). Η διαδικασία φέρνει στην επιφάνεια μια πλειάδα μουσικών δομικών ψηφίδων, που στοιχειοθετούν την ταυτότητα και το αναγνωρίσιμο άκουσμα του παρακαλαμιώτικου μοιρολογιού του Χαλίλη. Μοτίβα, μελωδικά τμήματα, μικρές νότες, ποικιλτικά συμπλέγματα, γλιστρήματα – γκλισσάντι, ηχοχρωματικά τεχνάσματα και αυτοματοποιημένες κινήσεις δαχτύλων, πάνω στις «θέσεις» του κλαρίνου, γεμίζουν τη φαρέτρα του λαϊκού οργανοπαίχτη, σε ένα διαρκή αγώνα για αυτοέκφραση, καλλιτεχνική ανάδειξη και επιβίωση. Κυρίαρχο γνώρισμα είναι η πεντατονική τεχνοτροπία, που διαμορφώνει ένα σαφώς οριοθετημένο μουσικό περιβάλλον λειτουργίας των οργάνων της ορχήστρας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαγεωργίου Βασίλειος
- Papageorgiou Vasilios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2921734