National and Kapodistrian University of Athens
Στυλ ηγεσίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και επαγγελματική ικανοποίηση
Abstract
dc:descriptionΣτην παρούσα εργασία επιχειρείται η μελέτη σε θεωρητικό και ερευνητικό επίπεδο εννοιών, αλλά και των μεταξύ τους σχέσεων που ταυτίζονται με την επαγγελματική ικανοποίηση, τη διοίκηση, την ηγεσία, τα κίνητρα κ.λπ.. Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα αυτή έχει ως θέμα την αναζήτηση των στυλ ηγεσίας που κυριαρχούν στα σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Αθήνα και η σχέση τους με την επαγγελματική ικανοποίηση. Επιπλέον, διερευνώνται οι πηγές επαγγελματικής ικανοποίησης, στην προσπάθεια να εντοπιστούν κάποιες που σχετίζονται με τον ρόλο της διοίκησης, αλλά και να ενισχυθούν τα υπόλοιπα δεδομένα της έρευνας. Τα αποτελέσματα μπορούμε να πούμε ότι διχάζουν, καθώς βασικές υποθέσεις μας διεψεύσθησαν. Στα αποτελέσματα όμως, διαφαίνεται συνοχή και νέα ερωτήματα γεννώνται για να αποτελέσουν αφορμές για μελλοντική έρευνα. Η έννοια της συμμετοχής θα μας απασχολήσει ιδιαίτερα, καθώς είναι η μεταβλητή με τα πιο διφορούμενα αποτελέσματα. Πιο συγκεκριμένα, το δείγμα αποτελείται από 80 εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (Ν:80). Τα δεδομένα συλλέχτηκαν με την βοήθεια ενός ερωτηματολογίου που στάλθηκε με ηλεκτρονικό τρόπο ή δόθηκε εκ του σύνεγγυς. Τα ερωτηματολόγια δεν συμπληρώθηκαν αμέσως, αλλά έγινε η απόστολή τους, από τους εκπαιδευτικούς που θέλησαν να συμμετάσχουν, σε ύστερο χρόνο. Η ανάλυση έγινε με το Στατιστικό Πακέτο SPSS. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι εκπαιδευτικοί του δείγματος μας είναι γενικά ικανοποιημένοι από την εργασία τους. Η έλλειψη επαγγελματικής ικανοποίησης που σχετίζεται με τη διοίκηση, δε φαίνεται να επηρεάζει την συνολική επαγγελματική ικανοποίηση των εκπαιδευτικών, εύρημα το οποίο έρχεται σε αντίθεση με προηγούμενες έρευνες που έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στον ρόλο της διοίκησης, όσον αφορά στην πρόκληση της επαγγελματικής ικανοποίησης. Η υπόθεσή μας, ότι η μεγαλύτερη πηγή επαγγελματικής ικανοποίησης γενικά συνδέεται με την επαγγελματική ικανοποίηση από τη διοίκηση καταρρίπτεται, καθώς δεν προκύπτει στατιστική σημαντικότητα, ούτε συσχέτιση. Αυτοί που είναι ικανοποιημένοι με τη στάση και την αποτελεσματικότητα της διοίκησης πιστεύουν ταυτόχρονα ότι εκείνη «κάνει ότι καλύτερο μπορεί δεδομένων των συνθηκών» και αυτό ίσως, είναι ένας λόγος να αισθάνονται τελικά, συνολικά, ικανοποιημένοι. Το ίδιο ισχύει και αντίστροφα. Εάν οι συνθήκες αυτές, τοποθετούνται από τους συμμετέχοντες, εκτός της δυναμικής της σχολικής μονάδας, είναι πολύ πιθανό, να γίνονται αποδεκτές a priori. Αλλά αυτό, δεν αποτελεί ερώτημα της συγκεκριμένης έρευνας, παρά τροφή για κάποια μελλοντική. Επιπλέον, δεν προκύπτει στατιστική σημαντικότητα και συσχέτιση της μεταβλητής «επιλογή» με την μεταβλητή «συνολική επαγγελματική ικανοποίηση», με αποτέλεσμα η αρχική μας υπόθεση ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ αυτών των δύο μεταβλητών, να καταρρίπτεται. Τα τρία επικρατέστερα χαρακτηριστικά ηγεσίας είναι ο επικοινωνιακός, ο φιλικός και ο ρεαλιστής. Μετά ακολουθούν, ο δημοκρατικός, ο υποστηρικτικός, ο υπομονετικός, ευέλικτος και ο παρακινητικός. Ο αδιάφορος και ο συμμετοχικός ηγέτης δεν είχε καμία σημαντική συσχέτιση με κανένα άλλο χαρακτηριστικό. Από τα 7 στυλ ηγεσίας που προκύπτουν από τις συσχετίσεις, το μεγαλύτερο ποσοστό επαγγελματικής ικανοποίησης των εκπαιδευτικών που πηγάζει από τη διοίκηση συνδέεται με το 4ο στυλ ηγεσίας (όραμα-παρακίνηση-σοφία), καθώς αυτά τα τρία χαρακτηριστικά εμφανίζουν τις ισχυρότερες συσχετίσεις. Η υπόθεση μας ότι ο «παρακινητικός ηγέτης» συνδέεται με υψηλά ποσοστά επαγγελματικής ικανοποίησης, επιβεβαιώνεται. Τελευταίο (από τα «θετικά» στυλ) έπεται το συμμετοχικό στυλ ηγεσίας, το οποίο, από την αρχή μας έχει απασχολήσει. Συνδέεται θετικά, λιγότερο από όλα με την επαγγελματική ικανοποίηση, γεγονός που διεγείρει ξανά ερωτήματα, για το πώς αντιλαμβάνονται οι εκπαιδευτικοί την έννοια της συμμετοχής και πως αυτή λαμβάνει χώρα στη σχολική μονάδα. Η συμμετοχή στη λήψη της απόφασης δίνει την μεγαλύτερη επαγγελματική ικανοποίηση στους εκπαιδευτικούς. Δεν απάντησαν για το δικό τους σχολείο και για αυτό που συμβαίνει στη δική τους περίπτωση. Δήλωσαν ότι γενικά, η συμμετοχή είναι κάτι που τους ικανοποιεί πολύ, ασχέτως εάν τελικά, μάλλον δεν παρατηρείται στη σχολική τους μονάδα. Οι πηγές επαγγελματικής ικανοποίησης διερευνήθηκαν περισσότερο, με ερωτήσεις πεντάβαθμης κλίμακας Likert. Η επαγγελματική ικανοποίηση σχετίζεται με τη συμμετοχή σε πολύ μεγάλα ποσοστά. Απεικονίζεται ταυτόχρονα όμως, μια μικρή αμφιβολία των εκπαιδευτικών για τη φράση «ανεξαρτήτου αποτελέσματος». Ο τρόπος που ασκείται ο έλεγχος, φαίνεται να απασχολεί τους συμμετέχοντες. Επιπλέον, η επαγγελματική ικανοποίηση προκύπτει για τους συμμετέχοντες όταν έχει κανείς στο πλευρό του έναν ηγέτη που δεν φοβάται και τον στηρίζει. Σχετικά με την επιβράβευση, το μεγαλύτερο ποσοστό απάντησε ότι η παρουσία της προκαλεί επαγγελματική ικανοποίηση και η έλλειψή της δυσαρέσκεια. Η ελευθερία αποτελεί την πιο ευχάριστη αμοιβή για τον εκπαιδευτικό και η ύπαρξη οράματος αποφέρει επαγγελματική ικανοποίηση. Σημαντικό είναι και το εύρημα ότι, το 65% των εκπαιδευτικών φαίνεται να δίνει μεγάλη σημασία στην «ισότητα», καθώς «νιώθει καλά» όταν παίρνει ό,τι δίνει.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μάγγα Μαρία-Κωνσταντίνα
- Manga Maria-Konstantina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2924023