Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η ψυχική υγεία και η σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής στην τρίτη ηλικία

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Η δημογραφική γήρανση έχει οδηγήσει διεθνώς στην άσκηση σημαντικών πιέσεων στα συστήματα υγείας. Το πρόβλημα αυτό παρουσιάζεται σημαντικότερο στην Ελλάδα, καθώς ο πληθυσμός της χώρας παρουσιάζει ταχύτερο ρυθμό γήρανσης από άλλες χώρες, εξέλιξη που επιταχύνθηκε κατά της διάρκειας της κρίσης. Ειδικά το ερευνητικό πεδίο των ψυχικών ασθενειών στην τρίτη ηλικία δεν φαίνεται να έχει διερευνηθεί επαρκώς στη χώρα μας, το οποίο είναι απαραίτητο προκειμένου να μπορέσουμε να βγάλουμε συμπεράσματα για τις σύγχρονες υγειονομικές ανάγκες και σχεδιάσουμε και να εφαρμόσουμε κατάλληλες στρατηγικές παρέμβασης τόσο για τις ψυχικές ασθένειες που παρουσιάζονται σε μεγαλύτερες ηλικίες όσο και τη βελτίωση της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής ενός μεγάλου μέρους του ελληνικού πληθυσμού. Σκοπός: Σκοπός αυτής της διπλωματικής είναι η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής και της ψυχικής υγείας στους ηλικιωμένους στην Ελλάδα. Ειδικότερα, εξετάστηκαν οι προσδιοριστικοί παράγοντες της αυτοαξιολογούμενης γενικής υγείας, της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητας ζωής και της ψυχικής υγείας. Υλικό και Μέθοδοι: Χρησιμοποιήθηκαν τα δεδομένα για 784 άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω από μια συγχρονική, μη παρεμβατική έρευνα που διεξήχθη στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Οι συμμετέχοντες παρείχαν στοιχεία για ένα μεγάλο εύρος δημογραφικών, κοινωνικοοικονομικών και υγειονομικών μεταβλητών. Μεταξύ άλλων, συμπλήρωσαν τα σταθμισμένα ερωτηματολόγια EQ-5D-5L για τη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής, το Hopkins Symptom Check List-25 (HSCL-25) και το Geriatric Depression Scale (GDS), που εξετάζουν τα προβλήματα κατάθλιψης, και το Mini-Mental State Examination (MMSE), το οποίο διερευνά τα γνωστικά προβλήματα. Οι σχέσεις μεταξύ των δεικτών που παρήχθησαν από αυτά τα ερωτηματολόγια διερευνήθηκαν με συντελεστές συσχέτισης, και οι παράγοντές τους εξετάστηκαν με μια σειρά πολλαπλών μη παραμετρικών δοκιμασιών και γραμμικών παλινδρομήσεων. Αποτελέσματα: Ο δείκτης EQ-5D βρέθηκε να συσχετίζεται στατιστικά σημαντικά (p-value<0,01) με όλες τις εκβάσεις της γενικής, ψυχικής και γνωστικής υγείας. Η ισχυρότερη συσχέτιση καταγράφηκε με τη γενική υγεία [(VAS) r = 0.82), ακολουθούμενη από εκείνη με τον δείκτη Hopkins (r = 0.59), τον δείκτη GDS (r=0.57) και τον δείκτη MMSE (r=0.20). Σύμφωνα με τα υποδείγματα παλινδρόμησης, ο δείκτης VAS αυξάνεται σημαντικά (p-value<0,05) με το υψηλότερο μορφωτικό και οικονομικό επίπεδο και τη φυσική άσκηση, ενώ μειώνεται με την ύπαρξη περισσότερων συννοσηροτήτων και προβλημάτων κατάθλιψης. Ο δείκτης EQ-5D ενισχύεται σημαντικά (p-value<0,05) με το υψηλότερο επίπεδο μόρφωσης και γενικής υγείας, καθώς και την καλύτερη οικονομική κατάσταση και την περισσότερη φυσική άσκηση, ενώ μειώνεται για τους συνταξιούχους (έναντι των εργαζομένων), τα άτομα με πολλές συννοσηρότητες και εκείνους με περισσότερα προβλήματα κατάθλιψης (δείκτης Hopkins) και καλύτερη γνωστική υγεία (δείκτης MMSE). Τα προβλήματα κατάθλιψης κατά τον δείκτη Hopkins αυξάνονταν σημαντικά (p-value<0,05) για τις γυναίκες, τους ανέργους, τους συνταξιούχους και τα άτομα με πολλές συννοσηρότητες, ενώ η καλύτερη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής και γνωστική υγεία τα μειώνουν. Έπειτα, η ανεργία, η συνύπαρξη πολλών χρονίων νοσημάτων και ο σακχαρώδης διαβήτης επιδείνωναν σημαντικά (p-value<0,05) τα προβλήματα κατάθλιψης κατά τον δείκτη GDS, ενώ το καλύτερο οικονομικό επίπεδο και η υψηλότερη σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής και γνωστική υγεία τα περιόριζαν. Τέλος, o γάμος ή η συμβίωση, η καλύτερη μόρφωση και η έντονη φυσική αύξηση βελτίωναν σημαντικά (p-value<0,05) τη γνωστική υγεία κατά τον δείκτη MMSE, ενώ τα λιγότερα προβλήματα κατάθλιψης (δείκτης Hopkins) τη χειροτέρευαν. Συμπεράσματα: Διαπιστώθηκε ότι η σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής επηρεάζεται σημαντικά τόσο από τη γενική κατάσταση της υγείας όσο και από ψυχολογικούς και γνωστικούς παράγοντες. Το ενδιαφέρον είναι ότι, μολονότι το HSCL και GDS μετρούν και τα δύο την ψυχική υγεία, καθένα επηρεάζεται από διαφορετικούς παράγοντες. Επιβεβαιώνεται η σημαντική επίδραση των κοινωνικοοικονομικών παραγόντων στον καθορισμό της σχετιζόμενης με την υγεία ποιότητα ζωής, ενώ αναδεικνύεται η βαρύτητα των χρόνιων νοσημάτων και συννοσηροτήτων στην ποιότητα ζωής. Λόγω του ταχύτερου ρυθμού γήρανσης του πληθυσμού στη χώρα μας, που συνεπάγεται και αυξημένες υγειονομικές ανάγκες, κρίνεται σκόπιμη η περαιτέρω μελέτη της ψυχικής υγείας της τρίτης ηλικίας, ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν οι κατάλληλες στρατηγικές που θα έχουν ως στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πρωτοπαπά Μαριάννα
  • Protopapa Marianna

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2925765

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πρωτοπαπά Μαριάννα; Protopapa Marianna. Η ψυχική υγεία και η σχετιζόμενη με την υγεία ποιότητα ζωής στην τρίτη ηλικία. 2020. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2925765