National and Kapodistrian University of Athens
Ανάλυση γονιδιωματικών δεδομένων σε διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Αξιοποίηση μεθοδολογιών μεταφραστικής ανάλυσης για τη συγκριτική τους μελέτη.
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα διπλωματική εργασία αφορά την ανάλυση γονιδιωματικών δεδομένων σε δύο τύπους καρκίνου, καρκίνο του πνεύμονα και μελάνωμα, με στόχο την ενδεχόμενη εύρεση στατιστικά σημαντικών γονιδίων με διαφορά στα επίπεδα έκφρασής τους ανάμεσα σε υγιείς και ασθενείς,και τη μεταφορά της γονιδιακής αυτής συσχέτισης σε επίπεδο κυτταρικών λειτουργιών, για να επιτευχθεί σύγκριση και πιθανή εύρεση κοινών λειτουργιών που επηρεάζονται στους δύο τύπους καρκίνου. Ο όγκος και η πολυπλοκότητα των δεδομένων απαιτούν εξειδικευμένα εργαλεία βιοπληροφορικής ανάλυσης. Στο πρώτο στάδιο,έγινε ανάλυση των δεδομένων με χρήση σύγχρονων μεθοδολογιών επεξεργασίας πληροφορίας και πιθανοκρατικώνσυμπρερασματολογικών τεχνικών, ακολούθησε λειτουργική ανάλυση και τέλος πραγματοποιήθηκε συγκριτική μελέτη στο επίπεδο των αναδειχθέντων μηχανισμών με στόχο τον εντοπισμό ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των υπό μελέτη καρκινικών τύπων. Πηγή των δεδομένων είναι η γονιδιωματική βάση δεδομένων GEOτου NCBI. Στο πρώτο δείγμα περιλαμβάνονται 107 αρχεία από ασθενείς καρκίνου πνεύμονα (αδενοκαρκίνωμα) που προέρχονται από την ιταλική νοσοκομειακή μελέτηEAGLE και αντιστοιχούν σε 506.944 probeids.Το δεύτερο δείγμα περιλαμβάνει 34 αρχεία ιστών βιοψίας από μελέτη για μελάνωμα,που αντιστοιχούν σε 1.354.896 probeids.Η πλατφόρμα µικροσυστοιχίας που χρησιμοποιήθηκε για τον προσδιορισμό της γονιδιακής έκφρασης είναι η HGU133AAffymetrixchips.Η επεξεργασία και βιοπληροφορική ανάλυση έγινε στη γλώσσαπρογραμματισμούRμε χρήση του λογισμικούBioconductor. Πριν την ανάλυση έγινε διόρθωση θορύβου υποβάθρου,κανονικοποίηση,μετασχηματισμός των αριθμητικών δεδομένων έκφρασης σε λογαριθμική κλίμακα,υπολογισμός της συνοπτικής τιμής έντασηςγια κάθεμετάγραφο, το οποίο αντιπροσωπεύει ένα γονίδιο και φιλτράρισμα με στόχο τον αποκλεισμό γονιδίων ελλιπούς πληροφορίας και τη μείωση στατιστικού θορύβου και μεταβλητότητας. Έγινε ποιοτικός έλεγχος ώστε να ελεγχθεί η επίδραση των μεθόδων που χρησιμοποιήθηκαν επιλέγοντας 4 διαφορετικούς τύπους γραφημάτων. Η στατιστική ανάλυση έγινε με το πακέτοLimma που περιλαμβάνει τη χρήσημεθόδωνFDRγια τη διόρθωση του στατιστικού αποτελέσματος έναντι του προβλήματος των πολλαπλών ελέγχων.Ακολούθησεαντιστοίχιση των διαφορικά εκφρασμένων μεταγράφων σε γονιδιακά προϊόντα, και τέλος ηλειτουργικήανάλυσημε χρήσητουδιαδικτυακούβιοπληροφορικούεργαλείουBioinfominer.Στη περίπτωση καρκίνου του πνεύμονα βρέθηκαν 1.576 γονίδια με στατιστικά σημαντική διαφορά στην έκφραση ανάμεσα σε καρκινικό και υγιή ιστό, 896 υποεκφρασμένα και 680 υπερεκφρασμένα (στους καρκινικούς ιστούς σε σχέση με τους υγιείς), ενώ αντίστοιχα στο δείγμα για το μελάνωμα βρέθηκαν 1.307 γονίδια,577 υποεκφρασμένα και 730 υπερεκφρασμένα. Ανάμεσα στις δύο λίστες, προέκυψαν 245 κοινά γονίδια που τα επίπεδα έκφρασής τους διαφέρουν ως προς τους υγιείς ιστούς. Από την λειτουργική ανάλυση τέλος, στην περίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα αναδεικνύονται κυτταρικές λειτουργίες σχετιζόμενες με την αγγειογένεση και στο μελάνωμα λειτουργίες που σχετίζονται με ανοσολογική απόκριση. Σύγκριση των αποτελεσμάτων στο επίπεδο των βιολογικών διεργασιών, έδειξε ότι και στις δύο περιπτώσεις επηρεάζονται σημαντικά διεργασίες που σχετίζονται με την προσκόλληση των κυττάρων στον εξωκυττάριο χώρο και την κυτταρική επικοινωνία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Καλιακάτσος Δημήτριος
- Kaliakatsos Dimitrios
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2930508