Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μεταβολομική μελέτη ελληνικών μελιών με χρήση φασματοσκοπίας NMR, για τη διερεύνηση της γεωγραφικής και βοτανικής προέλευσης – Απομόνωση και ταυτοποίηση μορίων-βιοδεικτών

Abstract

dc:description

Το μέλι είναι μία φυσική πηγή διατροφής, που χρησιμοποιείται από την αρχαιότητα και στη σημερινή εποχή, τόσο το μέλι όσο και τα προιόντα του χρησιμοποιούνται σε πολλά σκευάσματα και προιόντα διατροφής, καλλυντικών αλλά και φυτοθεραπευτικών. Ωστόσο, λόγω της μεγάλης οικονομικής σημασίας του, η αυθεντικότητα και η νοθεία είναι σημαντικά ζητήματα, κυρίως ως προς τη γεωγραφική και τη βοτανική προέλευση. Έτσι, υπάρχει μεγάλο επιστημονικό αλλά και εμπορικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη μεθοδολογιών για τον ποιοτικό έλεγχο του μελιού και κυρίως της αυθεντικότητάς του, με έμφαση στις φαινόλες που αποτελούν και τους κύριους βιοδραστικούς δευτερογενείς μεταβολίτες του μελιού. Έτσι, ο κύριος στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η ανάπτυξη αλλά και η εφαρμογή μεθόδων μεταβολικού προφίλ (μεταβολομικής) εστιάζοντας στις φαινόλες, για την ανάδειξη της αυθεντικότητας του μελιού βάσει γεωγραφικής και βοτανικής προέλευσης, με τη χρήση της φασματοσκοπίας Πυρηνικού και Μαγνητικού Συντονισμού (NMR). Πιο συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε συλλογή 76 αντιπροσωπευτικών δειγμάτων μελιού από τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (Λήμνος, Αγ. Ευστράτιος, Λέσβος, Ψαρά, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Φουρνοι Κορσεών) από μελισσοπαραγωγούς με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (μεταδεδομένα) τα οποία και υποβλήθησαν στη μεταβολομική μελέτη. Συγκεκριμένη μέθοδο εκχύλισης και παραλαβής των φαινολών, επεξεργασίας των δεδομένων και στατιστικής ανάλυσης με τη χρήση επιβλεπόμενων και μη επιβλεπόμενων μεθόδων, εφαρμόστηκαν για την κατασκευή μοντέλων πρόβλεψης και αποτύπωσης της βοτανικής και γεωγραφικής προέλευσης των υπό ανάλυση δειγμάτων μελιού. Επιπλέον, μέσω της μεταβολομικής πραγματοποιήθηκε ανάδειξη μορίων-βιοδεικτών ενώ με τη βοήθεια της υγρής χρωματογραφίας-φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας (LC-HRMS) δόθηκε η δυνατότητας χαρακτηρισμού μεγάλου αριθμού δευτερογενών μεταβολιτών και δημιουργία βάσης φασματομετρικών δεδομένων. Τέλος, η μέθοδος STOCSY χρησιμοποιήθηκε για την ταυτοποίηση βιοδεικτών βάσει των δεδομένων NMR. Βάσει των αποτελεσμάτων που προέκυψαν, το αναματόμελο διαφοροποιείται σημαντικά από τις άλλες ποικιλίες μελιού, καθώς και τα δείγματα θυμαρίσιου μελιού μπορούν επίσης να ομαδοποιηθούν και να διακριθούν. Από την άλλη πλευρά, το ανθόμελο και το μέλι φυτών, όπως αναμένεται, δεν μπορούν εύκολα να διαχωριστούν. Σύμφωνα με το διάγραμμα φορτίων φαίνεται ότι οι περισσότεροι δείκτες που είναι υπεύθυνοι για τη διαφοροποίηση ανήκουν σε λιπόφιλες ουσίες. Ωστόσο, το 5-HMF είναι επίσης στατιστικά σημαντικό για το θυμαρίσιο μέλι. Παράλληλα, εξαιτίας της πολύπλοκης φύσης και των ιδιαίτερων φυσικοχημικών χαρακτηριστικών του μελιού (υψηλό ιξώδες και περιεκτικότητα σε σάκχαρα) έγινε προσπάθεια ανεύρεσης μεθόδου ποσοτικής παραλαβής των περιεχομένων φαινολών. Δίαφοροι μέθοδοι με τη χρήση υγρής-υγρής εκχύλισης, ρητινών προσρόφισης και συνδιασμός τους δοκιμάστηκαν προκειμένου να επιλεγεί η βέλτιστη. Βάσει αυτής, ένα μέλι χρησιμοποιήθηκε ως οδηγός τόσο για την ανάπτυξη των μεθόδων όσο και για την απομόνωση χαρακτηριστικών δευτερογενών μεταβολιτών. 2 μεταβολίτες απομονώθηκαν και ταυτοποήθηκαν και συγκεκριμένα το κυνουρενικό οξύ (KYNA) και την 5-υδροξυμεθυλφουρφουράλη (5-HMF). Το KYNA είναι βιοδείκτης του μελιού καστανιάς και η παρουσία του αποδεικνύει ότι το υπό μελέτη δείγμα μελιού μπορεί να περιέχει νέκταρ από καστανιές, ενώ το 5-HMF είναι πολύ σημαντικό για τον ποιοτικό έλεγχο του μελιού και μπορεί να υποδεικνύει ακατάλληλες συνθήκες επεξεργασίας ή αποθήκευσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Author dc:creator
  • Lemus Ringele Gabriela Belén

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2933198

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Lemus Ringele Gabriela Belén. Μεταβολομική μελέτη ελληνικών μελιών με χρήση φασματοσκοπίας NMR, για τη διερεύνηση της γεωγραφικής και βοτανικής προέλευσης – Απομόνωση και ταυτοποίηση μορίων-βιοδεικτών. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2933198