Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η εφαρμογή του δικαίου ανταγωνισμού στην άρνηση πρόσβασης σε δεδομένα (big data) στις αγορές της ψηφιακής εποχής

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας μεταπτυχιακής διατριβής είναι η εφαρμογή του δικαίου του ελεύθερου ανταγωνισμού σε περιπτώσεις άρνησης πρόσβασης σε μεγάλα δεδομένα (big data) στις αγορές της ψηφιακής εποχής και ειδικότερα το κατά πόσο η άρνηση πρόσβασης μιας ψηφιακής πλατφόρμας στα δεδομένα που ελέγχει συνιστά αντι- ανταγωνιστική συμπεριφορά υπό το φως του αρ. 102 ΣΛΕΕ και το ενδεχόμενο εφαρμογής της θεωρίας των αναγκαίων διευκολύνσεων (essential facilities doctrine). Στην πρώτη ενότητα, ελλείψει νομοθετικού ορισμού, ορίζεται η έννοια των big data με βάση τα εγγενή τους γνωρίσματα, που τα διακρίνουν από τις υπόλοιπες κατηγορίες δεδομένων, και επεξηγείται ο λόγος για τον οποίο η πρόσβαση στα big data κατατάσσεται σε ένα από τα πλέον επίκαιρα θέματα του δικαίου του ανταγωνισμού. Στη δεύτερη ενότητα, αναλύονται τα χαρακτηριστικά της ψηφιακής οικονομίας, που ευνοούν την συγκέντρωση ισχύος από τις ψηφιακές πλατφόρμες, καθιστώντας δυσκολότερη την είσοδο νέων παικτών στην αγορά. Ως παράγοντες που δημιουργούν φραγμούς εισόδου στις ψηφιακές αγορές αναφέρονται η δωρεάν παροχή υπηρεσιών προς τους χρήστες, η δημιουργία αποτελεσμάτων ανατροφοδότησης (feedback effects), η δημιουργία αποτελεσμάτων δικτύου (network effects), τα υψηλά σταθερά κόστη και η ανάγκη σημαντικών επενδύσεων, το κόστος εναλλαγής πλατφόρμας και η δημιουργία αποτελεσμάτων εγκλωβισμού (switching cost, lock-in effects, αντίστοιχα). Η τρίτη ενότητα αφορά στα προαπαιτούμενα για την εφαρμογή του αρ. 102 ΣΛΕΕ, τον καθορισμό της σχετικής αγοράς και της δύναμης στην αγορά. Ο καθορισμός της ψηφιακής αγοράς είναι απαιτητικό εγχείρημα, που αντιμετωπίζει ουσιαστικής και μεθοδολογικής φύσεως δυσκολίες, οι οποίες και εξετάζονται. Στην τέταρτη ενότητα, παρατίθενται τα δομικά στοιχεία της θεωρίας των αναγκαίων διευκολύνσεων, όπως διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο μη ψηφιακών αγορών, μέσα από την εν συντομία ανάλυση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) στις υποθέσεις Magill, Oscar Bronner, IMS, και Microsoft. Η προσέγγιση αυτή είναι αναγκαία για την εξαγωγή χρήσιμων συμπερασμάτων σχετικά με το αν η εν λόγω θεωρία προσιδιάζει στα ιδιαίτερα γνωρίσματα της ψηφιακής αγοράς ή η εφαρμογή της υπαγορεύει την ως ένα βαθμό παραλλαγή της. Στην πέμπτη ενότητα εξετάζονται οι περιπτώσεις δεδομένων που είναι ευκολότερο να θεωρηθούν αναγκαία για την άσκηση αποτελεσματικού ανταγωνισμού σύμφωνα με την θεωρία των αναγκαίων διευκολύνσεων, καθώς και τα τεχνικά, κανονιστικά και οικονομικά εμπόδια που απαντώνται στην ψηφιακή οικονομία και μπορούν να αποκλείσουν την πρόσβαση των λοιπών παικτών της αγοράς από μια αναγκαία υποδομή δεδομένων. Για την εκτίμηση του αναγκαίου χαρακτήρα των δεδομένων λαμβάνεται υπόψη η πρόσφατη νομολογία της ευρωπαϊκής Επιτροπής σε υποθέσεις συγχωνεύσεων βάσεων δεδομένων σημαντικών επιχειρήσεων της ψηφιακής οικονομίας. Επιπλέον, εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο θα μπορούσε να ερμηνευθεί ο αποκλεισμός του αποτελεσματικού ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές, καθώς και αν είναι απαραίτητη η προϋπόθεση της δημιουργίας ενός νέου προϊόντος, προκειμένου να εξαναγκασθεί μια δεσπόζουσα πλατφόρμα να παρέχει πρόσβαση στα δεδομένα της. Περαιτέρω, εξετάζονται οι πιθανοί δικαιολογητικοί λόγοι που θα μπορούσε να προβάλλει η δεσπόζουσα πλατφόρμα, προκειμένου να δικαιολογήσει την άρνησή της να παρέχει πρόσβαση σε τρίτες επιχειρήσεις στα δεδομένα της. Στο τέλος της εν λόγω ενότητας επισημαίνονται ως λόγοι που υπαγορεύουν την συσταλτική ερμηνεία της θεωρίας των αναγκαίων διευκολύνσεων στις ψηφιακές αγορές, η προστασία των επενδύσεων στην καινοτομία, καθώς και ο ενδεχόμενος κίνδυνος συμπαιγνίας που μπορεί να προκύψει από την ανεξέλεγκτη ανταλλαγή δεδομένων. Στην έκτη ενότητα παρουσιάζονται σε θέσεις τα συμπεράσματα της παρούσας μελέτης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Πανταζής Γεώργιος
  • Pantazis Georgios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2935378

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Πανταζής Γεώργιος; Pantazis Georgios. Η εφαρμογή του δικαίου ανταγωνισμού στην άρνηση πρόσβασης σε δεδομένα (big data) στις αγορές της ψηφιακής εποχής. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2935378