National and Kapodistrian University of Athens
Επιπτώσεις της κλιματικής αλλάγης στα αγροοικοσυστήματα. Η περίπτωση της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας- Θράκης. Climate change impact on agroecosystems. The case of Eastern Macedonia-Thrace region
Abstract
dc:descriptionΗ κλιματική αλλαγή είναι ένα φαινόμενο που προκαλείται μέσω της εκπομπής μεγάλων πο-σοτήτων αερίων του θερμοκηπίου, τα οποία προκαλούν την παγίδευση της ηλιακής ακτινο-βολίας στην επιφάνεια της Γης, με αποτέλεσμα την υπερθέρμανση του πλανήτη. Κλιματικές αλλαγές έχουν επαναληφθεί και άλλες φορές στην γήινη ιστορία. Η σύγχρονή κλιματική αλ-λαγή οφείλεται σε ανθρωπογενείς αιτίες, οι οποίες αφορούν δραστηριότητες, τομείς και σύγχρονες τάσεις όπως η χρήση ορυκτών καυσίμων, η κτηνοτροφία, η γεωργία, η βιομηχα-νία, ο υπερπληθυσμός, η αποψίλωση δασών, η οικονομική ανάπτυξη σε βάρος του κλίματος και οι λανθασμένες πολιτικές για το κλίμα που έχουν ακολουθηθεί στο παρελθόν. Η κλιματι-κή αλλαγή έχει επιπτώσεις σε όλους τους τομείς, στο κλίμα , στα οικοσυστήματα, στους υ-δάτινους πόρους, στα δάση, στην γεωργία, στην κτηνοτροφία, στην αλιεία, στις μεταφορές, στην υγεία, στην κοινωνία. Τα αγροοικοσυστήματα θεωρούνται ως φυτοκοινότητες και ζωοκοινότητες που αλληλεπι-δρούν με το φυσικό και το χημικό τους περιβάλλον, το οποίο έχει τροποποιηθεί από την α-νάγκη του ανθρώπου να παράγει φαγητό, φυτικές ίνες, καύσιμα και άλλα προϊόντα για αν-θρώπινη κατανάλωση και επεξεργασία (Altieri, 1971). Τα αγροοικοσυστήματα αντιμετωπί-ζουν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ενώ έρχονται συνεχώς αντιμέτωπα με επιπλέον ανθρωπογενείς πιέσεις, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη της βιώσιμής διαχείρισης τους. Η λεκάνη της Μεσογείου είναι μια περιοχή πολύ ευάλωτη στις πιέσεις της κλιματικής αλλα-γής. Έχει αναγνωριστεί ως πρωταρχικό hot spot της κλιματικής αλλαγής στην έκθεση «Climate change hot-spots» (Giorgi, 2006), ενώ παράλληλα η IUCN την έχει αναγνωρίσει ως hotspot βιοποικιλότητας. Σύμφωνα με έρευνες οι μέσες ετήσιες θερμοκρασίες στην Μεσό-γειο, αυξάνονται ταχύτερα από ότι στον παγκόσμιο μέσο όρο. Η Ελλάδα βρίσκεται στο ανα-τολικό τμήμα της Μεσογείου. Είναι μια χώρα με πλούσιο φυσικό περιβάλλον και γεωργική ιστορία και παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία εδαφικών και κλιματικών συνθηκών. Στην Ελλάδα, είναι εμφανής η επιρροή της κλιματικής αλλαγής σε τομείς που επηρεάζουν την λει-τουργία των διάφορων τύπων των αγροοικοσυστημάτων. Η περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης (ΠΑΜΘ) καλύπτει το βορειοανατολικό ά-κρο της χώρας, δηλαδή το ανατολικό τμήμα της Μακεδονίας και ολόκληρη τη Θράκη. Η συ-νολική έκταση της είναι 14.157.000 στρέμματα, καλύπτει δηλαδή το 10,7% της συνολικής έ-κτασης της Ελλάδας. Η ΠΑΜΘ είναι μια περιοχή με έντονή ορεινή μορφολογία και διάσπαρτα πεδινά τμήματα και παρουσιάζει μεγάλη ποικιλομορφία κλιματικών συνθηκών. Είναι μια πε-ριοχή πλούσια σε οικοτόπους, σε βιότοπους που δεν συναντώνται σε άλλο μέρος της Ελλά-δας (παραποτάμια δάση, υφάλμυρες λίμνες, υγρολίβαδα , λίμνες γλυκού νερού, λιμνοθά-λασσες, αλμυρόβαλτους, αμμοθίνες, βραχώδης ακτές και νησίδες κοντά στις ακτές) και σε υγροτόπους με πλούσια βιοποικιλότητα κυρίως ορνιθολογική στις περιοχές Ramsar (Δέλτα Νέστου και Έβρου, Λίμνες βιστωνίδας και Ισμαρίδας). Οι καλλιεργούμενες εκτάσεις της περιφέρειας ανέρχονται σε 3,771.910 στρέμματα ενώ οι αρδευθείσες εκτάσεις ανέρχονται σε 1.950.159 στρέμματα. Βάση επίσημων στατιστικών δε-δομένων και μελετών από αρμόδιους φορείς, η ΠΑΜΘ υφίσταται πιέσεις που επηρεάζουν την λειτουργία των αγροοικοσυστημάτων της. Οι πιέσεις οφείλονται: στη μεταβολή των κλι-ματικών δεδομένων, στην συνεχή πτώση της στάθμης των υπόγειών υδάτων, στη μείωση της διαθεσιμότητας του νερού που προκαλεί εμφανείς επιπτώσεις στον τομέα της φυτικής παραγωγής, στα καιρικά φαινόμενα που προκαλούν ζημιές στην ζωική και στην φυτική πα-ραγωγή και στις ζωονόσους που προκαλούν ζημιές στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τζιμοπούλου Άννα
- Tzimopoulou Anna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2941971