National and Kapodistrian University of Athens
Το βαλανείο της ανασκαφής του οικοπέδου Παπασταμάτη στον Άγιο Κωνσταντίνο Φθιώτιδας και οι φάσεις χρήσης του. Αρχιτεκτονική και κινητά ευρήματα.
Abstract
dc:descriptionΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στη μελέτη της αρχιτεκτονικής και της χωροταξικής οργάνωσης ενός λουτρικού συγκροτήματος των ρωμαϊκών και παλαιοχριστιανικών χρόνων, που ανεσκάφη από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Φθιώτιδας και Ευρυτανίας το 2006 στο οικόπεδο Χρήστου Παπασταμάτη, στις νότιες παρυφές της κωμόπολης του Αγίου Κωνσταντίνου Φθιώτιδας, στη θέση Άγιος Νικόλαος. Σύμφωνα με τη μελέτη της αρχιτεκτονικής και των κινητών ευρημάτων επιβεβαιώθηκαν δύο οικοδομικές φάσεις. Η πρώτη χρονολογείται από τον 1ο αι. π.Χ. έως τον 3ο-4ο αι. μ.Χ. και η δεύτερη από τον 3ο-4ο αι. μ.Χ. μέχρι τα μέσα του 6ου αι. μ.Χ., οπότε το συγκρότημα εγκαταλείπεται. Στη νεώτερη φάση παρατηρούνται επισκευές και τροποποιήσεις στην κάτοψη του οικοδομήματος, όπως περιορισμός των χώρων, πιθανώς συνέπεια των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών, που επικρατούν στην περιοχή εκείνη την περίοδο. Ο χώρος επαναχρησιμοποιείται κατά τη μεσοβυζαντινή εποχή, σύμφωνα με μικρής έκτασης οικοδομικά κατάλοιπα, που αποκαλύφθηκαν και πιθανώς ανήκουν σε κτίσμα αγροτικής χρήσης. Το λουτρό με μέγιστες διαστάσεις 13,50 x 10,00 μ., και προσανατολισμό στον άξονα Α-Δ, ανήκει στον εν σειρά τύπο και, ειδικότερα, σε παραλλαγή αυτού γνωστή ως γωνιακή (axial row type). Διατηρούνται οι τρεις βασικοί χώροι (frigidarium, tepidarium, caldarium) και ένας ενδιάμεσος μεταξύ του frigidarium και του tepidarium, που παρείχε στους λουομένους τη δυνατότητα πρόσβασης προς το ψυχρό ή το χλιαρό λουτρό κατά την έναρξη της λουτρικής διαδικασίας. Ο μεγάλος αριθμός κινητών ευρημάτων που περισυλλέχθηκαν από τους χώρους του λουτρού, κυρίως οικιακά σκεύη (πινάκια, κύπελλα, οινοχόες και αμφορείς), οστά ζώων και όστρεα υποδηλώνουν τη βρώση και την πόση κατά τη λουτρική διαδικασία και τον υψηλό κοινωνικό χαρακτήρα των ενοίκων του συγκροτήματος. Η ανακάλυψη παρακείμενων χώρων στο λουτρό οδηγεί στο συμπέρασμα της ένταξής του σε ένα διευρυμένο οικοδομικό συγκρότημα. Η μελέτη των κινητών ευρημάτων, που περισυλλέχθηκαν από τους χώρους αυτούς (πήλινες αγνύθες, λίθινα εργαλεία και αποθηκευτικά και μαγειρικά σκεύη) καταδεικνύουν πως εκεί λάμβαναν χώρα οικοτεχνικές δραστηριότητες και, κυρίως, η προετοιμασία τροφής και αποθήκευση προϊόντων. Συνεκτιμώντας το χαρακτήρα των προαναφερθέντων χώρων, ανάγεται το συμπέρασμα πως οι αποκαλυφθείσες αρχαιότητες πιθανώς αποτελούν τμήμα ενός ξενώνα/πανδοχείου ή μιας ιδιωτικής έπαυλης. Ανεξάρτητα από τις δύο εκδοχές, το συγκρότημα εντοπίστηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς σταθμούς της Ανατολικής Λοκρίδας, τον λιμένα του αρχαίου Δαφνούντος, ο οποίος γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση καθ’ όλη την αρχαιότητα, όπως μαρτυρούν οι σημαντικές ανασκαφές που έχουν διενεργηθεί στην περιοχή (ασκληπιείο, λουτρά, πολυτελείς επαύλεις, βασιλική). Στην εικόνα αυτή έρχεται να προσθέσει μία ακόμη ψηφίδα γνώσης και η ανασκαφή του ρωμαϊκού-παλαιοχριστιανικού βαλανείου στο οικόπεδο Χρήστου Παπασταμάτη.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Κουτσούγερα Καλλιόπη Βασιλική
- Κoutsougera Κalliopi Vasiliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Λατινικά, Greek, English, Latin
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2946775