Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Προσδιορισμός κανναβιδιόλης, Δ9-τετραϋδροκανναβινόλης και του όξινου μεταβολίτη της σε βιολογικά υλικά ασθενών που λαμβάνουν προϊόντα κανναβιδιόλης

Abstract

dc:description

Η κάνναβη αποτελεί το πιο συχνό παράνομο ναρκωτικό που χρησιμοποιείται και εμπορεύεται παγκοσμίως. Το βασικό συστατικό της κάνναβης στο οποίο οφείλονται οι ψυχοδραστικές ιδιότητες της είναι η Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη (Δ9-THC), ενώ πολύ σημαντική ένωση του φυτού αποτελεί επίσης η κανναβιδιόλη (CBD). Η CBD δεν έχει ψυχότροπες δράσεις, ενώ παρουσιάζει ευεργετική δράση σε διάφορες διαταραχές του ΚΝΣ. Γι’ αυτό το λόγο, τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται αύξηση στην χρήση προϊόντων κανναβιδιόλης για την ανακούφιση του πόνου, τη βελτίωση του ύπνου και τη μείωση του άγχους, ενώ έχουν ήδη εγκριθεί δύο σκευάσματα για τη διαχείριση επιληπτικών κρίσεων και των συμπτωμάτων της σκλήρυνσης κατά πλάκας. Αν και οι συγκεντρώσεις της Δ9-THC που βρίσκονται στα προϊόντα αυτά είναι χαμηλές, είναι γνωστό πως η Δ9-THC και κυρίως οι μεταβολίτες της συσσωρεύονται στον οργανισμό. Η Δ9-THC βιομετατρέπεται στον ανθρώπινο οργανισμό κυρίως στον ανενεργό μεταβολίτη της, την 11-νορ-9-καρβοξυ-Δ9-τετραϋδροκανναβινόλη (11-nor-COOH-Δ9-THC), και η ανίχνευση της Δ9-THC και του μεταβολίτη της στα βιολογικά υλικά αποτελεί δείκτη χρήσης κάνναβης κατά τη διερεύνηση υποθέσεων δικαστικού ενδιαφέροντος. Εγείρεται, το ερώτημα αν η λήψη σκευασμάτων κανναβιδιόλης από ασθενείς μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την ανίχνευση αυτών των ουσιών στα βιολογικά τους υλικά και συνεπώς την παρερμηνεία των αποτελεσμάτων των τοξικολογικών αναλύσεων, δεδομένου μάλιστα της μηδενικής ανοχής του ελληνικού νόμου ως προς τη χρήση παράνομης κάνναβης αλλά και την οδήγηση υπό την επήρεια καννάβεως. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν ο προσδιορισμός της CBD και η διερεύνηση ανίχνευσης της Δ9-THC και του μεταβολίτη της, 11-nor-COOH-Δ9-THC στο πλάσμα και στα ούρα ατόμων που λαμβάνουν προϊόντα κανναβιδιόλης. Για το λόγο αυτό αναπτύχθηκε και επικυρώθηκε αναλυτική μέθοδος με τη χρήση της τεχνικής της αέριοχρωματογραφίας σε συνδυασμό με φασματομετρία μάζας (GC-MS) και μέθοδος αυτή εφαρμόστηκε σε βιολογικά υλικά ασθενών που λαμβάνουν προϊόντα κανναβιδιόλης. Η κατεργασία των δειγμάτων πλάσματος περιελάμβανε, αρχικά, καταβύθιση των πρωτεϊνών του πλάσματος με ακετονιτρίλιο, στη συνέχεια, απομόνωση των υπό μελέτη ουσιών από το πλάσμα μέσω εκχύλισης στερεάς φάσης, χρησιμοποιώντας στήλες Bond Elut LRC Certify II και τέλος, παραγωγοποίηση με BSTFA με 1% TMCS. Κατά την επικύρωση της παραπάνω μεθόδου, η οποία έλαβε χώρα σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες ελέχθησαν τα παρακάτω χαρακτηριστικά ποιότητας της μεθόδου: εκλεκτικότητα, ειδικότητα, γραμμικότητα, κατώτατα όρια ανίχνευσης και ποσοτικοποίησης, επαναληψιμότητα, ενδοεργαστηριακή αναπαραγωγιμότητα, ορθότητα εντός και διά των ημερών και ανάκτηση. 10 Στη συνέχεια, η μέθοδος δοκιμάστηκε και επαληθεύτηκε για τον προσδιορισμό των ουσιών αυτών και στα ούρα. Η αναπτυχθείσα μέθοδος εφαρμόστηκε σε πραγματικά βιολογικά δείγματα ατόμων που έλαβαν προϊόν κανναβιδιόλης. Από τα αποτελέσματα της παρούσας εργασίας προκύπτει το συμπέρασμα πως μπορεί να υπάρξει παρερμηνεία στην αξιολόγηση των θετικών αποτελεσμάτων μιας τοξικολογικής εξέτασης για το 11-nor-COOH-Δ9-THC στο πλάσμα και τα ούρα, καθώς και για την Δ9-THC στο αίμα μετά τη λήψη σκευασμάτων κανναβιδιόλης. Η Δ9-THC είναι πιθανό να βρεθεί αν και σε χαμηλές συγκεντρώσεις στο πλάσμα. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με το ότι ο μεταβολίτης της Δ9-THC, 11-nor-COOH-Δ9-THC, ανιχνεύεται και στα ούρα και στο πλάσμα των ατόμων που έλαβαν μέρος στην μελέτη εγείρουν ερωτήματα και προβληματισμούς δικαστικής φύσεως ως προς την ερμηνεία των απαντήσεων των τοξικολογικών εξετάσεων και αυτό διότι τόσο η Δ9-THC όσο και ο μεταβολίτης της αποτελούν δείκτες της παράνομης χρήσης κάνναβης. Για το λόγο αυτό υπάρχει έντονη ανάγκη αναζήτησης νέων δεικτών στα βιολογικά υλικά που αναλύονται στο πλαίσιο διερεύνησης υποθέσεων δικαστικού και κλινικού ενδιαφέροντος για τον διαχωρισμό των ασθενών που λαμβάνουν κάποιο σκεύασμα κανναβιδιόλης από τους χρήστες παράνομης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χατζηδούκα Βασιλική-Ζωή
  • Chatzidouka Vasiliki-Zoi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2946846

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χατζηδούκα Βασιλική-Ζωή; Chatzidouka Vasiliki-Zoi. Προσδιορισμός κανναβιδιόλης, Δ9-τετραϋδροκανναβινόλης και του όξινου μεταβολίτη της σε βιολογικά υλικά ασθενών που λαμβάνουν προϊόντα κανναβιδιόλης. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2946846