Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Molecular differences in colon cancer according to location: a review of the current literature

Abstract

dc:description

ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ορθού (χρησιμοποιείται και ο όρος ορθοκολικός καρκίνος) είναι η τέταρτη πιο συχνή νεοπλασία στον άνθρωπο (μετά τον καρκίνο του πνεύμονα, τον καρκίνο του μαστού και τον καρκίνο του προστάτη), και η τρίτη πιο συχνή αιτία θανάτου γενικότερα (μετά από θανάτους από καρδιαγγειακή νόσο και τον καρκίνο του πνεύμονα). Στους άνδρες αποτελεί την τρίτη πιο συχνή νεοπλασία. Σύμφωνα με τον παγκόσμιο οργανισμό υγείας (World Health Organization), ο καρκίνος γενικότερα οδήγησε 9.6 εκατομμύρια ανθρώπους στο θάνατο το 2018 και πιο συγκεκριμένα ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν η αιτία θανάτου σε 1.8 εκατομμύρια από αυτούς. Στην Ελλάδα, 7319 νέες περιπτώσεις καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού εμφανίστηκαν το 2018, ανεξάρτητα από το φύλο. Αδενοκαρκίνωμα είναι το πιο συχνό νεόπλασμα του παχέος εντέρου σπανιότερα μπορούν να αναπτυχθούν λέμφωμα, σάρκωμα, καρκινοειδές και μεταστατική νόσος. Συνηθέστερα εντοπίζονται στο ορθοσιγμοειδές όμως την τελευταία δεκαετία παρατηρείται αύξηση αδενοκαρκινωμάτων που εντοπίζονται δεξιά. Αυτή η νόσος μπορεί να οφείλεται σε κληρονομικές αιτίες, όπως στον οικογενή καρκίνο του παχέος εντέρου, είτε να έχει σαν αιτία περιβαλλοντολογικούς παράγοντες, όπως στον σποραδικό καρκίνο του παχέος εντέρου. Ο σποραδικός καρκίνος του παχέος εντέρου είναι συχνότερος και αποτελεί περίπου το 95 % των περιπτώσεων. Τα αίτια που σχετίζονται με την εμφάνιση ορθοκολικού καρκίνου είναι ο δυτικός τρόπος ζωής, δίαιτα, ακτινοβολία. Περίπου 5 με 10 τοις εκατό των συνολικών περιπτώσεων ορθοκολικού καρκίνου ανήκουν σε κληρονομικές περιπτώσεις και μεταβιβάζονται με επικρατή ή υπολειπόμενο χαρακτήρα. Σε αυτήν την κατηγορία ανήκουν τα οικογενή σύνδρομα με πιο συχνό το σύνδρομο Lynch. Παλαιότερα ονομαζόταν «οικογενής μη πολυποειδής ορθοκολικός καρκίνος ή hereditary non-polyposis colorectal cancer (HNPCC). Σε αυτό το σύνδρομο, πέρα από τον καρκίνο στο παχύ έντερο (πιο συχνός όγκος), παρατηρούνται και όγκοι του ενδομητρίου (δεύτερος πιο συχνός όγκος), των ωοθηκών, του στομάχου, του λεπτού εντέρου, του ήπατος και χοληφόρου δένδρου, του ουροποιητικού συστήματος και του εγκεφάλου. Η νόσος αυτή εμφανίζεται σε νεαρές ηλικίες και οι νεοπλασίες μπορούν να εμφανιστούν συγχρόνως. Το σύνδρομο Lynch οφείλεται σε μετάλλαξη στα γονίδια επιδιόρθωσης του DNA, και πιο συγκεκριμένα στο MLH1, MSH2, MSH και PMS2. Κατά την διαδικασία της αντιγραφής του DNA, γίνονται λάθη κατά σειρά στις αλληλουχίες του DNA. Αυτή η σειρά αλληλουχιών ονομάζεται μικροδορυφορικό DNA και το φαινόμενο αυτό «μικροδορυφορική αστάθεια» ή MSI. Αυτό το φαινόμενο παρατηρείται και στις περιπτώσεις σποραδικού καρκίνου αλλά λιγότερο συχνά. Συγκεκριμένα υπολογίζεται να σχετίζεται με 90% των περιπτώσεων ορθοκολικού καρκίνου στο σύνδρομο Lynch και μόνο 15% στις περιπτώσεις σποραδικού ορθοκολικού καρκίνου. Η αρχή του παχέος εντέρου συνήθως βρίσκεται στο δεξιό λαγόνιο βόθρο, όπου εισέρχεται σε αυτό, το λεπτό έντερο. Ακολουθεί μια πορεία αγκύλης προς τα άνω στο δεξιό υποχόνδριο, ακολούθως στο αριστερό υποχόνδριο, μετά προς τα κάτω στο αριστερό λαγόνιο βόθρο, και καταλήγει στην αρχή της μείζονος πυέλου, στο ύψος του ακρωτηρίου του μαιευτήρα. Σε αυτό το σημείο συνεχίζεται ως ορθό, μέσα στην πύελο, για να καταλήξει στο πρωκτικό κανάλι. Υπάρχουν βέβαια και ανατομικές παραλλαγές αλλά και το φαινόμενο της αναστροφής των σπλάγχνων. Σε αυτή την πολύ σπάνια κατάσταση, κατά την εμβρυογένεση, μετά την φυσιολογική περιστροφή των εντερικών ελίκων κατά 90 μοίρες με την αντίθετη φορά του ρολογιού (counterclockwise rotation), ακολουθείται μία επιπλέον στροφή 180 μοιρών με τη φορά του ρολογιού (clockwise rotation), με αποτέλεσμα να έχει γίνει μια συνολική περιστροφή 90 μοιρών clockwise. ΜΕΘΟΔΟΣ Έγινε μια θεωρητική επισκόπηση της τρέχουσας σχετικής βιβλιογραφίας από τα τελευταία 5 έτη. Η επισκόπηση έγινε χρησιμοποιώντας τις διαδικτυακές βιβλιοθήκες PubMed και CochraneLibrary. Στην αναζήτηση, χρησιμοποιήθηκαν οι λέξεις κλειδιά “sidedness”, “colorectal cancer” και “molecular differences”. Βρέθηκαν 38 άρθρα, 30 από το Pubmed και 8 από το Cochrane Library. 25 από αυτά αφορούσαν αναδρομικές μελέτες κοόρτης , 1 μελέτη ασθενών-μαρτύρων , 1 τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη , 4 συστηματικές ανασκοπήσεις και 8 μεταναλύσεις. 4 άρθρα δεν ήταν σχετικά με το θέμα και είχαν εξαιρεθεί από την ανάλυση . Η εξαγωγή των συμπερασμάτων βασίστηκε στην ανασκόπηση και στην ανάλυση αυτών των δημοσιεύσεων. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Καρκίνοι του δεξιού κόλου έχουν γενικά περισσότερες μεταλλάξεις συγκριτικά με τους καρκίνους του αριστερού κόλου. Συνήθεις μεταλλάξεις που βρίσκονται σε καρκίνους του εγγύς κόλου είναι στα γονίδια CIMP, MSI, KRAS, PIK3CA,RNF43,V600E και BRAF. Αντιθέτως, καρκίνοι του αριστερού κόλου έχουν περισσότερη μικροδορυφορική σταθερότητα, παρουσιάζουν χρωμοσωμική αστάθεια και πιο συχνές μεταλλάξεις στα γονίδια APC και p53. Αυτοί οι όγκοι εμφανίζουν επίσης μεγαλύτερη ενίσχυση γονιδίων που έχουν υποδοχείς τυροσινικής κινάσης. Αυτό έχει ως συνέπεια την υπερέκφραση των γονιδίων HER2 και EGFR. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Ο κολοορθικός καρκίνος παρουσιάζει μεγάλες επιδημιολογικές, παθογενετικές, ιστολογικές και μοριακές διαφορές ανάλογα με την εντόπιση του πρωτοπαθούς όγκου. Οι διαφορές αυτές έχουν μεγάλο αντίκτυπο στην πρόγνωση και στη θεραπεία της νόσου αυτής. Πρέπει να γίνουν περισσότερες μελέτες και με μεγαλύτερο αριθμό ασθενών πάνω σε αυτό το θέμα ώστε να έχουμε πιο ισχυρά στοιχεία και πιο σαφή εικόνα.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Αποστολόπουλος Αλέξανδρος
  • Apostolopoulos Alexandros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2948083

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Αποστολόπουλος Αλέξανδρος; Apostolopoulos Alexandros. Molecular differences in colon cancer according to location: a review of the current literature. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2948083