National and Kapodistrian University of Athens
Αδέλφια με και χωρίς αναπηρία: διερευνώντας τις απόψεις, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των αδελφών μέσα στην η αδελφική σχέση.
Abstract
dc:descriptionΘέμα της παρούσας ποιοτικής έρευνας ήταν να διερευνήσει τις απόψεις, τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των αδελφών με και χωρίς αναπηρία μέσα στην αδελφική σχέση. Στη βιβλιογραφία, το θέμα αυτό εξετάζεται με τις έρευνες να προσανατολίζονται στην ψυχολογική επίδραση, τα προβλήματα αλλά και το τραύμα που προκαλεί στα αδέλφια χωρίς αναπηρία η αναπηρία των αδελφών τους, και δεν συμπεριλαμβάνουν τα βιώματα των ίδιων των ανάπηρων αδελφών σχετικά με την αδελφική σχέση. Επιπλέον, μεγάλο μέρος της υπάρχουσας βιβλιογραφίας για το θέμα, υιοθετώντας μια προσέγγιση της αναπηρίας ως «τραγωδία» για την οικογένεια και τα μέλη της, εστιάζει στην επίδραση της αναπηρίας στην λειτουργικότητα της οικογένειας και την ψυχική υγεία και ευημερία των μη ανάπηρων αδελφών. Ως αποτέλεσμα, οι έρευνες που εστιάζουν και στις δύο πλευρές αναζητώντας τις εμπειρίες και τα συναισθήματα ανάπηρων και μη αδελφών για την μεταξύ τους σχέση είναι περιορισμένες. Σταδιακά, οι έρευνες για τη σχέση μεταξύ ανάπηρων και μη αδελφών άρχισαν να απομακρύνονται από την αντιμετώπιση της αναπηρίας ως παράγοντα επικινδυνότητας για τα μη ανάπηρα αδέλφια και να εστιάζει στις δυσκολίες αλλά και στις θετικές πτυχές της σχέσης, αναδεικνύοντας ότι τα μη ανάπηρα αδέλφια βιώνουν ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων, με τα θετικά συναισθήματα συνήθως να υπερτερούν των αρνητικών, ενώ ταυτόχρονα φαίνεται ότι συχνά επωφελούνται συναισθηματικά και ψυχολογικά από την εμπειρία με τα ανάπηρα αδέλφια τους. Υπό το πρίσμα, δε, της προσέγγισης της αναπηρίας στο πλαίσιο του κοινωνικού μοντέλου και των σπουδών στην αναπηρία, αναδείχθηκε η αντιμετώπιση των αναπήρων ως ατόμων με άποψη και δικαίωμα να την εκφράζουν, οδηγώντας στην αναγκαιότητα να ακουστεί η φωνή των ίδιων των αναπήρων ατόμων για τα θέματα που τα αφορούν. Σ’ αυτό το πνεύμα, η παρούσα έρευνα εστιάζει στην αδελφική σχέση μεταξύ ανάπηρων και μη αδελφών και τους παράγοντες που επηρέασαν τη διαμόρφωσή της, διερευνώντας τις απόψεις, τα συναισθήματα και τις εμπειρίες και των δύο μελών αυτής της σχέσης. Τα βασικά ερευνητικά ερωτήματα είναι το πώς αντιλαμβάνονται και βιώνουν οι συμμετέχοντες και συμμετέχουσες τη σχέση τους με τον/την αδελφό/ή τους, ποιοι είναι οι παράγοντες που συνδέονται με τη διαμόρφωση της σχέσης αυτής, καθώς και το πώς αντιλαμβάνονται και βιώνουν την αναπηρία στο πλαίσιο της σχέσης με την/τον αδελφή/ο τους. Ως ερευνητικό εργαλείο επιλέχθηκε η τεχνική της ημι- δομημένης συνέντευξης με ανοιχτού τύπου ερωτήσεις, ενώ η δειγματοληψία 6 πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της χιονοστιβάδας. Στην έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 18 άτομα, 9 ζευγάρια αδελφών, μεταξύ 20 και 30 ετών, οι οποίοι έδωσαν τη συνέντευξη τους διαδικτυακά, τηρουμένων όλων των ζητημάτων ηθικής και δεοντολογίας. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με την μέθοδο της ποιοτικής ανάλυσης περιεχομένου. Τα ευρήματα έδειξαν ότι η πλειονότητα των ατόμων που συμμετείχαν, με ή χωρίς αναπηρία, δήλωσαν πως βιώνουν πολύ θετικά την σχέση τους και αμφισβητούν την αναπηρία ως πρωταρχικό παράγοντα που επηρεάζει τις αδελφικές σχέσεις, καθώς επίσης και πως αντιλαμβάνονται την αναπηρία σαν ένα καθεστώς που επιβάλλεται από την κοινωνία. Για τους/τις συμμετέχοντες/ουσες η αδελφική σχέση ήταν και συνεχίζει να είναι μια σχέση η οποία τους γεμίζει θετικά συναισθήματα και τους κάνει καλύτερους ανθρώπους, αφού τα αδέλφια με αναπηρία πρόσθεσαν μία νέα διάσταση στις οικογένειές τους. Σαφώς η αδελφική σχέση πέρασε τις εντάσεις και τις διακυμάνσεις στις οποίες υπόκεινται όλες οι ανθρώπινες σχέσεις, πόσο μάλλον οι αδελφικές. Όμως τελικά, όπως επιβεβαιώνουν και οι συμμετέχοντες/ουσες αλλά και η αντίστοιχη βιβλιογραφία, καθώς τα αδέλφια μεγαλώνουν, οι περισσότεροι αδελφοί και αδελφές περιγράφουν το ταξίδι της ζωής τους γεμάτο πλούσιο νόημα και υπερηφάνεια, ως μία εμπειρία με πολλά προνόμια.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μαζιώτη Ευαγγελία
- Mazioti Evangelia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2956077