National and Kapodistrian University of Athens
Βελτιώνοντας τη μάθηση στη θαλάσσια βιολογία: εκπαιδευτικές προτάσεις.
Abstract
dc:descriptionΤο θαλάσσιο οικοσύστημα συνίσταται από τους ωκεανούς, τις θάλασσες και τις παρακείμενες αυτών παράκτιες περιοχές καταλαμβάνοντας το μεγαλύτερο ποσοστό της επιφάνειας της γης (≈71%). Όπως είναι αναμενόμενο η παρουσία του επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την καθημερινή ζωή των ανθρώπων είτε άμεσα είτε έμμεσα ενώ τα οφέλη που τους προσφέρει σε περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο θεωρούνται ανεκτίμητης αξίας. Ως εκ τούτου καθίσταται επιτακτική η ανάγκη οι μαθητές ως αυριανοί πολίτες να γίνουν κοινωνοί βασικών γνώσεων αναφορικά με το θαλάσσιο οικοσύστημα ιδιαιτέρως στις μέρες μας όπου απειλείται σε μεγάλο βαθμό. Ένα από τα μέσα που έχει στη διάθεσή της η εκάστοτε πολιτεία για την εκπλήρωση του παραπάνω σκοπού είναι το σύστημα της τυπικής της εκπαίδευσης και συγκεκριμένα η διαμόρφωση ενός Αναλυτικού Προγράμματος Σπουδών (λατινικός όρος curriculum) το οποίο οφείλει να ικανοποιεί τόσο τις απαιτήσεις της κοινωνίας όσο και τις ανάγκες των μαθητών. Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί πως όσον αφορά στην εστίαση σε θέματα θαλάσσιας βιολογίας, το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών τόσο της Ελλάδας όσο και του εξωτερικού παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις. Εάν επικεντρωθούμε μάλιστα στη χώρα μας, προκαλεί εντύπωση το γεγονός πως παρόλο που η θάλασσα συνιστά αναπόσπαστο στοιχείο της ελληνικής γεωγραφίας, αναφορές στη θαλάσσια βιολογία παρουσιάζονται από μηδενικό έως ελάχιστο βαθμό στα σχολικά εγχειρίδια κάτι το οποίο διατηρεί το αντίστοιχο γνωστικό υπόβαθρο των μαθητών χαμηλό. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, στην παρούσα εργασία επιχειρείται ο σχεδιασμός ενός εργαστηριακού οδηγού ο οποίος απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς της ειδικότητας ΠΕ 04 των Α’ και Γ΄ τάξεων του γυμνασίου. Προτείνεται να αξιοποιηθεί στα πλαίσια της τυπικής εκπαίδευσης ενώ απαρτίζεται από οκτώ δραστηριότητες οι οποίες προσεγγίζουν ποικίλλες διαστάσεις του θαλάσσιου οικοσυστήματος και ειδικότερα ορισμένα γεωμορφολογικά, φυσικοχημικά, βιολογικά και οικολογικά του χαρακτηριστικά. Οι διδακτικοί στόχοι του οδηγού προέρχονται στην πλειονότητα τους από επεξεργασία επιλεγμένων στόχων του αναλυτικού προγράμματος σπουδών της βιολογίας γυμνασίου κατά τέτοιον τρόπο ώστε να εξειδικεύονται σε ζητήματα θαλάσσιας βιολογίας. Μέσα από την υλοποίηση του εργαστηριακού οδηγού οι μαθητές αναμένεται να γνωρίσουν κύριες έννοιες του θαλάσσιου οικοσυστήματος. Μια πληθώρα διδακτικών εργαλείων έχει επιστρατευτεί για το σχεδιασμό των δραστηριοτήτων του οδηγού οι οποίες έχουν σχεδιαστεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε να εκτελούνται μέσα σε μία ή δυο διδακτικές ώρες. Οι αναλυτικές και σαφείς οδηγίες που πλαισιώνουν τις δραστηριότητες σε συνδυασμό με το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που παρατίθενται αναμένεται να διευκολύνουν την εν λόγω διαδικασία. Τα υλικά και τα μέσα που χρησιμοποιούνται δε θέτουν σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια των μαθητών ενώ είναι οικονομικά προσιτά. Η πρακτική εφαρμογή του συγκεκριμένου εργαστηριακού οδηγού κρίνεται αναγκαία για την αξιολόγησή του ως μαθησιακό και διδακτικό εργαλείο. Σε περίπτωση που ο αντίκτυπος που έχει στα παραπάνω επίπεδα είναι θετικός θα μπορέσει να αξιοποιηθεί τόσο στη βελτίωση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών για μια πιο εστιασμένη και εκτενή προβολή της θαλάσσιας βιολογίας όσο και ως υλικό προετοιμασίας των μαθητών πριν από σχολικές επισκέψεις σε φορείς της μη τυπικής εκπαίδευσης όπως είναι τα θαλάσσια πάρκα και τα ενυδρεία. Σε ένα γενικότερο πλαίσιο ο εργαστηριακός οδηγός ενδεχομένως να δώσει το έναυσμα για το σχεδιασμό περισσότερων εκπαιδευτικών προτάσεων αναφορικά με ζητήματα της θαλάσσιας βιολογίας οι οποίες να απευθύνονται σε μαθητές διαφορετικών ηλικιών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παππά Μαριάννα
- Pappa Marianna
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2960200