National and Kapodistrian University of Athens
Effects of dopamine D1 and D2 receptor interaction to the DLPFC-Midbrain network - Connection with Working Memory and Schizophrenia
Abstract
dc:descriptionΜε τον όρο Λειτουργική Μνήμη (Working Memory, WM) νοείται η βραχυπρόθεσμη αποθήκευση πληροφορίας, όσο το υποκείμενο εκτελεί γνωστικά καθήκοντα, όπως μάθηση και σχεδιασμό κάποιου πλάνου. Παρόλο που πολλές περιοχές του εγκεφάλου εμπλέκονται στη λειτουργία της Λειτουργικής Μνήμης, ο Ραχιοπλευρικός Προμετωπιαίος Φλοιός καθώς και η Κοιλιακή Kαλυπτρική Περιοχή του Μεσεγκεφάλου, τα οποία αποτελούν μέρος του μεσοφλοιώδους συστήματος της ντοπαμίνης, φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της Λειτουργικής Μνήμης. Αυτό οφείλεται στο ότι δυσλειτουργίες αυτών των δύο περιοχών έχουν συνδεθεί με μειωμένη απόδοση της Λειτουργικής Μνήμης και διαταραχές όπως η σχιζοφρένεια. Η σχιζοφρένεια είναι μία προς το παρόν ανεξήγητη ψυχική διαταραχή με σοβαρές συνέπειες στη ζωή του ασθενούς. Τα συμπτώματά της μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τρεις κατηγορίες: (α) τα θετικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν παραισθήσεις και αυταπάτες, (β) τα αρνητικά συμπτώματα που περιλαμβάνουν μειωμένη αίσθηση κινήτρου και κοινωνική απόσυρση και (γ) τα πιο συνήθη γνωστικά συμπτώματα, τα οποία περιλαμβάνουν διαταραχές στη Λειτουργική Μνήμη, καθώς και μειωμένη συγκέντρωση και ικανότητα μάθησης. Ανάμεσα στους πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διαταραχή, ο νευροδιαβιβαστής ντοπαμίνη και οι D1 και D2 υποδοχείς του έχουν εξέχουσα θέση, καθώς δυσλειτουργία στην απελευθέρωση της ντοπαμίνης και στην ενεργοποίηση των προαναφερθέντων υποδοχέων συνδέεται με την εμφάνιση συμπτωμάτων της σχιζοφρένειας. Η συμμετοχή τους υποστηρίζεται περαιτέρω από θεωρίες ερμηνίας της σχιζοφρένειας όπως η θεωρία της διπλής κατάστασης (Dual-State theory), καθώς και από το γεγονός ότι τα παραδοσιακά αντιψυχωτικά φάρμακα στοχεύουν κυρίως τους D2 υποδοχείς. Τα περισσότερα υπολογιστικά μοντέλα που προσπαθούν να προσομοιώσουν τη λειτουργία του μεσοφλοιώδους συστήματος εστιάζουν στον D1 υποδοχέα. Οι υπολογιστικές μελέτες για τον D1 υποδοχέα εμπίπτουν σε δύο κατηγορίες ανάλογα με το επίπεδο μοντελοποίησης του κυκλώματος. Τα βιοφυσικά μοντέλα επικεντρώνονται στη μοντελοποίηση του Προμετωπιαίου Φλοιού και στην έμμεση ενσωμάτωση των επιδράσεων των D1 υποδοχέων. Από την άλλη μεριά, τα μοντέλα νευρικής μάζας (neural mass), τα οποία περιγράφουν τη μέση δραστηριότητα των νευρόνων σε επίπεδο πληθυσμού, επιχειρούν να προσομοιώσουν τη λειτουργία ολόκληρου του μεσοφλοιώδους συστήματος προσθέτοντας τις επιδράσεις των D1 υποδοχέων με άμεσο τρόπο. Ωστόσο, λίγες υπολογιστικές μελέτες ερευνούν το ρόλο των D2 υποδοχέων και την αλληλεπίδρασή τους με τους D1 υποδοχείς. Επιπλέον, οι μελέτες αυτές είτε δημιουργούν ένα βιοφυσικό μοντέλο, το οποίο είναι εκ φύσεως πολύπλοκο, ή μοντελοποιούν μόνο έναν υποδοχέα στους νευρωνικούς τους πληθυσμούς. Για να αντιμετωπιστούν αυτοί οι περιορισμοί, εστιάσαμε την παρούσα έρευνα στη μοντελοποίηση της αλληλεπίδρασης των D1 και D2 υποδοχέων καθώς και στη ταυτόχρονη επίπτωσή τους στη λειτουργία του μεσοφλοιώδους συστήματος και της Λειτουργικής Μνήμης. Για το σκοπό αυτό, αναπτύξαμε ένα φειδωλό σε παραμέτρους (parsimonious) δυναμικό μοντέλο του μεσοφλοιώδους συστήματος χρησιμοποιώντας τη μέθοδο νευρικής μάζας. Το μοντέλο περιέχει το Ραχιοπλευρικό Προμετωπιαίο Φλοιό και το Μεσεγκέφαλο και τους αντίστοιχους νευρωνικούς πληθυσμούς τους, και ενσωματώνει με άμεσο τρόπο την ενεργοποίηση και των δύο υποδοχέων D1 και D2 της ντοπαμίνης. Η μαθηματική ανάλυση και η εξερεύνηση του μοντέλου μέσω προσομοίωσης έδειξαν ότι η ικανότητα απελευθέρωσης της ντοπαμίνης και ο λόγος ευαισθησίας των δύο υποδοχέων έχουν εξέχοντα ρόλο στη διαμόρφωση της παρατεταμένης δραστηριότητας των πυραμιδικών νευρώνων κατά τη διάρκεια της περιόδου καθυστέρησης (delay-period). Πιο συγκεκριμένα, υπάρχει ένα εύρος τιμών των δύο παραμέτρων όπου το σύστημα μπορεί να διατηρήσει μία αναπαράσταση Λειτουργικής Μνήμης. Αντιστρόφως, πολύ χαμηλές τιμές της ικανότητας απελευθέρωσης της ντοπαμίνης ή πολύ υψηλές τιμές του λόγου ευαισθησίας των δύο υποδοχέων ωθούν το δυναμικό σύστημα σε περιοχές συμπεριφοράς όπου δεν είναι πλέον σε θέση να διατηρήσει αντικείμενα στη Λειτουργική Μνήμη. Επομένως η εξερεύνηση του χώρου αυτών των δύο παραμέτρων παρέχει πρόσθετους τρόπους για την ερμηνεία των συμπτωμάτων της σχιζοφρένειας, καθώς και τη δράση των αντιψυχωτικών φαρμάκων.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Μαυράκης Γεώργιος-Χρήστος
- Mavrakis Georgios-Christos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:2960512