Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η αξία της βιοποικιλότητας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα των Μουσείων Ζωολογίας

Abstract

dc:description

Τα Μουσεία έχουν καθιερωθεί πλέον ως χώροι μη τυπικής εκπαίδευσης, στα πλαίσια των οποίων αναπτύσσονται εκπαιδευτικά προγράμματα που ενθαρρύνουν τους μαθητές να κατανοήσουν τις Φυσικές Επιστήμες. Ιδιαίτερα τα Μουσεία Φυσικής Ιστορίας, συμπεριλαμβανομένων των Μουσείων Ζωολογίας, φιλοξενούν πλούσιες συλλογές από αυθεντικούς οργανισμούς δίνοντας τη δυνατότητα στους μαθητές να παρατηρήσουν και να συγκρίνουν μία σειρά ειδών καθώς και να εξερευνήσουν βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την Βιοποικιλότητα και την Εξέλιξη. Έτσι, τα εκθέματα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποσαφήνιση μιας σειράς βιολογικών εννοιών, σε συνεργασία πάντα με το σχολείο. Μάλιστα τα μαθησιακά αποτελέσματα αυξάνονται όταν οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά σε ειδικά διαμορφωμένα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα οποία εμβαθύνουν σε συγκεκριμένες θεματικές. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, στην παρούσα μελέτη διερευνάται κατά πόσο τα εκπαιδευτικά προγράμματα των Μουσείων Ζωολογίας συνεισφέρουν στην ανάδειξη και τη διδασκαλία κεντρικών ιδεών στη βιολογία, όπως είναι η σχέση δομής-λειτουργίας και οι βιολογικές προσαρμογές. Για τον σκοπό αυτό αρχικά σχεδιάστηκε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Άγριες Πτήσεις- Σχεδιάζοντας τον χαρακτήρα ενός Video Game», το οποίο απευθύνεται σε μαθητές του Γυμνασίου και στόχο έχει να προσεγγίσει την έννοια των βιολογικών προσαρμογών με έναν εναλλακτικό βιωματικό τρόπο. Μέσω των δραστηριοτήτων οι μαθητές κλήθηκαν να ανακαλύψουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πτηνών καθώς και τα πλεονεκτήματα που τους προσφέρουν. Στην τελική δραστηριότητα, η οποία λειτουργεί ως εργαλείο αξιολόγησης του προγράμματος, τους ζητήθηκε να δημιουργήσουν το δικό τους πτηνό-avatar ενός βιντεοπαιχνιδιού, έχοντας στη διάθεσή τους δύο οικοσυστήματα, τα οποία αντιστοιχούν στην πίστα του βιντεοπαιχνιδιού. Τα δύο οικοσυστήματα διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες. Το πτηνό, λοιπόν, θα πρέπει να έχει χαρακτηριστικά τα οποία θα δίνουν κάποιο πλεονέκτημα στον αγώνα της επιβίωσης στην άγρια φύση σε κάθε περίπτωση. Μέσω της τελικής δραστηριότητας, λοιπόν, διερευνάται εάν οι μαθητές που παρακολούθησαν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, μπορούν να συσχετίσουν τη δομή ενός χαρακτηριστικού με τη λειτουργία που προσφέρει, καθώς και αν μπορούν να συσχετίσουν το πλεονέκτημα που προσφέρεται ως προς την επιβίωση με το οικοσύστημα στο οποίο ζει το πτηνό. Παράλληλα εκτιμάται εάν έχουν επιτευχθεί οι διδακτικοί στόχοι του προγράμματος, εάν οι μαθητές κατάφεραν να αποκομίσουν γνώση και να εμπλακούν ενεργά στις δραστηριότητες. Τα αποτελέσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι οι μαθητές α) επιλέγουν το ράμφος, τα κάτω άκρα και η όραση ως τα συνηθέστερα χαρακτηριστικά που βοηθούν ένα πτηνό να επιβιώσει, β) αναγνωρίζουν ότι πτηνά που ζουν σε διαφορετικά οικοσυστήματα φέρουν και διαφορετικά χαρακτηριστικά, γ) συσχετίζουν τη δομή με τη λειτουργία ενός χαρακτηριστικού και δ) αδυνατούν να συσχετίσουν το πλεονέκτημα που προσφέρεται με το οικοσύστημα στο οποίο ζουν. Τα παραπάνω ευρήματα οδηγούν στην διαπίστωση ότι οι μαθητές αιτιολογούν τη σχέση δομής-λειτουργίας χρησιμοποιώντας επαρκή στοιχεία, όταν συμμετέχουν σε δραστηριότητες οι οποίες τους ενθαρρύνουν να παρατηρούν και να συγκρίνουν μία σειρά παραδειγμάτων. Αντίθετα, οι μαθητές δεν καταφέρνουν να συσχετίσουν το ευνοϊκό χαρακτηριστικό με το εκάστοτε οικοσύστημα. Η αδυναμία αυτή πιθανόν να οφείλεται στην έλλειψη γνώσεων γύρω από τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των ζωντανών οργανισμών αλλά και μεταξύ οργανισμών και αβιοτικών παραγόντων του οικοσυστήματος. Συνεπώς, προτείνεται η ενίσχυση των δραστηριοτήτων του προγράμματος προς αυτήν την κατεύθυνση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Γάτα Δανάη
  • Gata Danai

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:2963210

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Γάτα Δανάη; Gata Danai. Η αξία της βιοποικιλότητας μέσα από τα εκπαιδευτικά προγράμματα των Μουσείων Ζωολογίας. 2021. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/2963210